Beperking bewegingsvrijheid overlastgevende asielzoekers

De regering moet regels maken om de bewegingsvrijheid van overlastgevende asielzoekers te beperken. Zij mogen niet langer vrijblijvend naar dorpskernen reizen. Dit voorkomt dat asielzoekers die overlast veroorzaken dit kunnen blijven doen in de omgeving van hun opvanglocatie.

Motie van het lid Ellian over overlastgevende asielzoekers zo veel mogelijk in hun vrijheid beperken

De kamer, constaterende dat overlastgevende asielzoekers overlast kunnen blijven veroorzaken omdat zij zich, ondanks artikel 56 en 59 van de Vreemdelingenwet, grotendeels vrij mogen begeven in de betreffende gemeente; verzoekt de regering om uit te werken op welke wijze overlastgevende asielzoekers zo veel mogelijk in hun vrijheid kunnen worden beperkt, waarbij zij in ieder geval niet meer mogen afreizen naar de woon- en dorpskernen in de gemeente waar zij verblijven, en de Kamer hierover binnen twee maanden te informeren.
16 april | VVD | Aangenomen: 120–30 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: tegen (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: Er is geen directe onderbouwing in het verkiezingsprogramma die het beperken van de bewegingsvrijheid van asielzoekers in de vorm van een verbod op het bezoeken van dorpskernen ondersteunt. De nadruk ligt in het programma op het aanpakken van overlast door kleinschalige opvang en procesbeschikbaarheidslocaties [1], maar niet door vrijheidsbeperkende maatregelen in de publieke ruimte.

Argumenten tegen: De partij benadrukt een menswaardig asielbeleid waarbij 'menselijke waardigheid' en het recht op 'toegang tot publieke voorzieningen' worden gewaarborgd [3][5]. Het beperken van de vrijheid van asielzoekers om zich te begeven in de openbare ruimte strookt niet met het streven naar een 'open uitstraling' van opvanglocaties [5]. Daarnaast stelt de partij dat vreemdelingendetentie alleen als 'uiterste maatregel' mag dienen en de voorkeur uitgaat naar alternatieven voor bewaring, zoals een meldplicht [2]. Een verbod op verplaatsing naar dorpskernen komt neer op een vergaande vrijheidsbeperking die in strijd lijkt met de visie dat nieuwkomers direct moeten kunnen deelnemen aan de samenleving [4].

Bronnen:

  1. "Overlast aanpakken. Overlastgevende asielzoekers, vaak mensen zonder perspectief op inwilliging, ondermijnen het draagvlak voor goede asielopvang. Ze moeten na afwijzing snel terugkeren naar het land van herkomst. We spreiden deze groep asielzoekers over het land om Ter Apel en Budel te ontlasten en openen procesbeschikbaarheidslocaties om hen van straat te halen. We verminderen overlast door kleinschaligere opvang, toegang tot werk en het openen van meer aanmeldcentra. We geven gemeenten met aanmeldcentra daarnaast een aparte status onder de Politiewet, om te zorgen voor voldoende politiecapaciteit."
  2. "Eerste levensbehoeften en uitgeprocedeerden. Iedereen die in Nederland verblijft, heeft recht op eerste levensbehoeften als zorg (inclusief mondzorg), onderdak, voedsel en rechtsbijstand. Vreemdelingendetentie mag alleen als uiterste maatregel, onder strikte voorwaarden en in lijn met Europese regelgeving. Zoveel mogelijk wordt ingezet op alternatieven voor bewaring, zoals het opleggen van een meldplicht. Gezinnen en kinderen komen nooit in detentie, hiervoor komen open, gezinsvriendelijke locaties. Soms is terugkeer niet mogelijk, bijvoorbeeld wanneer het land van herkomst niet meewerkt. We voorkomen zo veel mogelijk dat deze mensen zonder papieren en perspectief op straat moeten leven. Dat doen we bijvoorbeeld door ruimere hantering van het buitenschuldcriterium of het koppelen van verblijfsrecht aan staatloosheid of begeleiding bij terugkeer als dit later toch nog mogelijk blijkt. We zetten alles op alles om zogenaamde illegaliteit niet strafbaar te stellen. Geen mens is illegaal."
  3. "De toenemende vraag naar arbeidsmigranten leidt tot misstanden, uitbuiting en verslechterde leefbaarheid in kwetsbare wijken. De asielketen is moedwillig verstopt, mensen worden van hot naar her gesleept en elke effectieve en humane planning en organisatie ontbreekt. Principes van grondwettelijkheid, menselijke waardigheid en uitvoerbaarheid zijn daarbij aan de kant gezet."
  4. "Een nieuw, effectief en menswaardig asielbeleid. Dat betekent allereerst ontstopping van de asielketen, het goed uitvoeren van de Spreidingswet, het versnellen van ellenlange procedures over wie mag blijven en wie niet, het beëindigen van het onmenselijke gesol met mensen. De IND gaat meer getraind personeel inzetten om overlevers van seksueel geweld te identificeren en adequaat te horen tijdens de asielprocedure. Daarnaast willen wij gecoördineerde hulpverlening voor en veilige opvang van deze groep, door het COA, gemeenten en andere relevante instanties. Tegelijkertijd pakken we overlastgevers aan. Nieuwkomers doen direct mee en leren de taal. We zijn tegen de beperkingen van gezinshereniging uit het wetsvoorstel Wet invoering tweestatusstelsel. Ook pleegkinderen en ongehuwde partners, bijvoorbeeld partners van hetzelfde geslacht uit landen waar voor hen geen huwelijk mogelijk is of waar homoseksualiteit is gecriminaliseerd, moeten veilig kunnen nareizen. Vluchtelingen die in Nederland komen, omdat ze in hun eigen land wegens hun seksuele gerichtheid of genderidentiteit niet veilig zijn, verdienen veilige opvang. We borgen dat elke COA-locatie een aparte LHBTIQA+ unit krijgt en dat alle medewerkers van het COA goed getraind zijn om hier sensitief mee om te gaan. De IND beoordeelt aanvragen van LHBTIQA+vluchtelingen op een rechtvaardige en eerlijke manier. Veilige landen zijn vaak voor deze groep niet veilig."
  5. "Efficiënte procedures en eerlijke opvang. We voeren de Spreidingswet uit en kiezen zo veel mogelijk voor kleinschalige en volwaardige opvang met een open uitstraling, waar anderen, zoals buurtbewoners de mogelijkheid krijgen om naar toe te kunnen om onder andere deel te nemen aan allerlei activiteiten. Ook Nederlanders, zoals studenten en spoedzoekers, krijgen de mogelijkheid om daar te kunnen wonen en te verblijven. We maken financieringsafspraken voor de lange termijn en vragen gemeenten een ijzeren voorraad aan opvangplekken te houden. Dat is duidelijker en goedkoper voor iedereen. De IND wordt langjarig versterkt. De minister moet gebruik maken van diens discretionaire bevoegdheid in schrijnende gevallen. We onderzoeken of betere inzet van de discretionaire bevoegdheid mogelijk is, bijvoorbeeld door een commissie van experts. We investeren in de communicatie met buurtbewoners en nemen hun zorgen serieus. We waarderen vrijwilligers die een onmisbaar steentje bijdragen aan de integratie van vluchtelingen in onze samenleving. Alle opvanglocaties moeten voldoen aan humane minimumvoorwaarden, waardoor mensen de ruimte hebben om te leven, en waarbij het recht op privacy en de toegang tot publieke voorzieningen wordt gewaarborgd. In opvanglocaties wordt extra bescherming gegarandeerd voor kwetsbare groepen zoals vrouwen, LHBTQIA+-personen, alleenstaande minderjarigen en mensen met een handicap. Indien nodig komen er aparte opvanglocaties om hun veiligheid te waarborgen. We staan voor een inclusieve samenleving waarin ieder kind zich veilig kan ontwikkelen. We willen onder voorwaarden een regeling maken om de kleine groep van mensen die al langdurig als ongedocumenteerde in Nederland verblijven en kinderen die zonder documenten in Nederland zijn opgegroeid, duurzaam perspectief te bieden in lijn met art. 3. 'Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind (IVRK)'."