Toezicht op gemeentefinanciën en fusies

De regering moet onderzoeken hoe toezicht op de financiën van gemeenten beter kan. Dit toezicht moet gemeenten helpen om financieel gezond te worden. Het mag niet worden gebruikt om gemeenten te dwingen om te fuseren (samen te gaan) met andere gemeenten.

Motie van het lid Vermeer over borgen dat provinciaal financieel toezicht bij gemeenten in zwaar weer primair gericht is op herstel en ondersteuning

De kamer, constaterende dat de provincie Noord-Holland in het proces rond Wijdemeren preventief toezicht heeft ingezet en de bestedingsruimte van de gemeente heeft afgeschaald; overwegende dat financieel toezicht bedoeld moet zijn om een gemeente te helpen herstellen, en niet om de bestuurlijke keuzevrijheid feitelijk te verkleinen of een fusie dichterbij te brengen; verzoekt de regering te onderzoeken hoe kan worden geborgd dat provinciaal financieel toezicht bij gemeenten in zwaar weer primair gericht is op herstel en ondersteuning, en niet leidt tot feitelijke druk richting herindeling.
20 mei | BBB | Verworpen: 37–113 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil dat het lokale bestuur wordt versterkt om hun cruciale taken beter te kunnen vervullen [3]. Daarnaast streeft de partij naar een blijvende, stevige financiële basis voor gemeenten, waarbij middelen en taken in balans zijn [1]. Om financiële verhoudingen en geschillen tussen verschillende overheidslagen (zoals provincies en gemeenten) te regelen, pleit de partij voor een onafhankelijke arbiter [2].

Argumenten tegen: De partij stelt dat wet- en regelgeving haar kracht verliest zonder toezicht en handhaving, en wil daarom de positie van toezichthouders versterken met meer middelen en wettelijk verankerde onafhankelijkheid [4].

Bronnen:

  1. "Financiën van medeoverheden. Gemeenten en provincies krijgen structureel voldoende middelen om hun taken uit te voeren en een blijvende stevige financiële basis. We zorgen ervoor dat taken en middelen in balans worden gebracht door het advies van de Raad Openbaar Bestuur (Afrekenen met Disbalans) nauwgezet uit te voeren. Gemeente- en Provinciefonds groeien mee met de taken die medeoverheden hebben en krijgen - en met de reële kosten om die uit te voeren."
  2. "Overheden die samenwerken. De samenwerking tussen Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen kan en moet beter. We realiseren ons dat veel maatschappelijke opgaven vragen om een uitmuntende samenwerking tussen alle overheidslagen. Daarom geven we de minister van Binnenlandse Zaken meer bevoegdheden en zorgen we voor een onafhankelijke arbiter voor financiële verhoudingen. Dit onafhankelijke orgaan gaat zich bezighouden met het monitoren van de balans tussen taken en middelen, de indexatie van gemeente- en provinciefondsen, en kan knopen doorhakken over financiële geschillen tussen overheidslagen."
  3. "Versterk de volksvertegenwoordiging. Een sterke volksvertegenwoordiging voor de democratische controle. We breiden de Tweede Kamer uit naar 250 zetels. Daarnaast zorgen we voor meer inhoudelijke ondersteuning in de Tweede Kamer, ook voor de wetenschappelijke instellingen van de politieke partijen. De juridische afdeling van het parlement wordt versterkt, zodat de controle op uitvoerbaarheid en rechtsstatelijkheid beter is verankerd. Het lokale bestuur wordt versterkt, zodat ze hun cruciale taak beter kunnen vervullen."
  4. "Een kritische en transparante overheid. Zonder toezicht en handhaving verliest elke wet- en regelgeving haar kracht. Zo raken burgers het vertrouwen in de overheid kwijt. Daarom versterken we de positie van onze toezichthouders met mensen en middelen. We leggen hun onafhankelijkheid wettelijk vast. We geven ambtenaren ruimte om deel te nemen aan het publieke debat en hun mening vrij te uiten. Toezichthouders krijgen een sterkere, wettelijk verankerde positie om onafhankelijk te opereren. We versterken het Huis voor Klokkenluiders zodat melders van misstanden altijd beschermd zijn. Dat geldt zowel voor het toezicht op het Openbaar Bestuur, bijvoorbeeld de Algemene Rekenkamer, Nationale Ombudsman, Inspectie Openbare Orde en Veiligheid, als voor de andere sectoren, waaronder de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Autoriteit Consument en Markt, Autoriteit Persoonsgegevens, Inspectie Gezondheidszorg, en Onderwijsinspectie."