Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil de vaste lasten voor burgers weer behapbaar maken, waarbij een lagere energierekening een belangrijk onderdeel is ^[4]. Daarnaast is het een doel om de energierekening betaalbaar te houden ^[2] en de kosten voor huishoudens en bedrijven laag te houden ^[1]. Verder streeft de partij naar een eerlijk belastingstelsel waarbij mensen met lage inkomens het meeste profiteren ^[6], wat aansluit bij het verlagen van belastingen op essentiële zaken zoals energie.

Argumenten tegen: De partij benadrukt dat isolatie de enige structurele oplossing is voor een betaalbare energierekening ^[3]. In plaats van algemene belastingverlagingen, geeft de partij de voorkeur aan gerichte hulp via een structureel energienoodfonds om kwetsbare huishoudens tegemoet te komen ^[3][5]. Ook wordt aangegeven dat grote vervuilers de eerlijke rekening gepresenteerd moeten krijgen ^[7].

Bronnen:

1. "Ruimte op het energienet. Met snellere uitbreiding van het elektriciteitsnet zijn we eerder onafhankelijk van fossiele subsidies. We komen met een Energieversnellingswet, die regelt dat vergunningen voor kritieke energieinfrastructuur, zoals voor verdeelstations en extra stroomkabels, eerder kunnen worden afgegeven. Ook krijgt de aanleg van deze infrastructuur voorrang als er door de beperkte stikstofruimte keuzes gemaakt moeten worden welke activiteiten mogelijk zijn. Daarnaast gaan we slimmer gebruik maken van het elektriciteitsnet. Bijvoorbeeld door bedrijven en huishoudens te stimuleren om buiten de spits stroom te gebruiken, oplossingen als batterijen en elektrolyse te ondersteunen, en de lokale energievraag beter af te stemmen met het lokale aanbod uit zon en wind. Partijen met een maatschappelijk belang krijgen voorrang op het net. We stimuleren coöperatief eigendom en beheer van nieuwe duurzame energiebronnen. De overheid stuurt actief op een eerlijk en duurzaam energiesysteem en onderzoekt waar energie in publieke handen moet komen. Kosten voor huishoudens en bedrijven houden we laag door energienetten langer te gebruiken, de kosten van investeringen in het net niet meteen in rekening te brengen bij afnemers, maar uit te smeren over de tijd, en door nettarieven te differentiëren. Nieuwe woonwijken krijgen een eigen wijk- of buurtbatterij. Die slaat stroom op als de wijk stroom over heeft en levert het terug als zon en wind het laten afweten. Dat is voordeliger en solidairder dan een batterij in elke woning. Het ontlast bovendien het elektriciteitsnet."
2. "Tempo maken. We zetten alles op alles om de klimaatcrisis aan te pakken. Dat kan je niet alleen aan de markt overlaten. Zonneparken kunnen niet aangesloten worden op het energienet, nieuwe woningen en verduurzaming lopen vertraging op; de stilstand is compleet. Meer ruimte op het energienet kan niet wachten. Daarom investeren we fors in het uitbreiden van het elektriciteitsnet. We investeren in schone en betaalbare energie uit wind-op-zee. Om dat te bereiken sluiten we een Noordzeepact tussen overheid, energiebedrijven, industrie en netbeheerders. Met goedkope energie houden we de energierekening betaalbaar en maken we onze industrie competitiever en duurzamer."
3. "Betaalbare energierekening. Isolatie is de enige structurele oplossing voor een betaalbare energierekening, maar niet alle woningen zullen van vandaag op morgen zijn verduurzaamd. Daarom komen we in de tussentijd kwetsbare huishoudens tegemoet met een structureel energienoodfonds, dat huishoudens helpt die hun energierekening niet kunnen betalen. Huurders die door de abrupte afschaffing van de salderingsregeling moeten toeleggen op zonnepanelen komen we tegemoet."
4. "Een betaalbaar leven is bereikbaar. We merken iedere dag dat het leven duurder wordt. Wij maken vaste lasten weer behapbaar: met een lagere energierekening door goede woningisolatie, huurverhogingen aan banden, lagere prijskaartjes in het ov, en een forse verlaging van zowel de zorgpremie als het eigen risico."
5. "Verduurzaming en betaalbare energie. Mensen met weinig geld wonen vaak in de slechtst geïsoleerde huizen, met een hoge energierekening, tocht en soms zelfs schimmel tot gevolg. Om de stijgende energierekening te kunnen betalen zetten we in op isolatie en verduurzaming van woningen, zie hoofdstuk 'Volkshuisvesting. Zolang het nodig is, springt de overheid bij met een energiefonds dat structureel gevuld wordt. Hulp komt beschikbaar voor wie dat nodig heeft, niet slechts voor wie zich als eerste meldt."
6. "Iedereen deelt mee. Hogere prijzen raken iedereen: werkenden, gepensioneerden en mensen die niet kunnen werken. We behouden de koppeling van alle uitkeringen aan het minimumloon, zodat we allemaal vooruit kunnen. Met een eerlijk belastingstelsel zorgen we ervoor dat mensen met lage inkomens of ouderen met een klein pensioen hier het meest van profiteren. Topinkomens en mensen met veel vermogen dragen eerlijk bij aan de samenleving."
7. "We zorgen dat de basis op orde is, dat Nederland weer voor iedereen werkt, want een huisarts en een wijkagent in de buurt, goede kinderopvang en een vast gezicht voor de klas is toch niets te veel gevraagd? We zullen strijden voor een groene toekomst, met schone energie uit wind en zon, en waar grote vervuilers gewoon de eerlijke rekening gepresenteerd krijgen. En wij kiezen voor leiderschap dat Nederland beschermt, dus investeren we in de krijgsmacht én in diplomatie, in internationale samenwerking met een verenigd Europa, want alleen dan kunnen we onze vrijheid en veiligheid garanderen."