Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 75%)

Argumenten voor: De partij benadrukt dat wetenschappelijk onderzoek vrij moet zijn van externe druk, zoals marktsturing, belangenverstrengeling of druk van opdrachtgevers ^[3]. Daarnaast vindt de partij dat wetenschappers de ruimte moeten krijgen om 'vrij en nieuwsgierig' te werken, waarbij de kwaliteit van het onderzoek leidend moet zijn en niet de naam of het netwerk van de aanvrager ^[4]. Het voorkomen van politiek gemotiveerde uitsluitingen binnen wetenschappelijke programma's sluit aan bij dit streven naar onafhankelijk onderzoek en de bescherming van de integriteit van de wetenschap ^[3].

Argumenten tegen: De partij stelt dat zij geen handel wil drijven met landen waar mensenrechten worden geschonden ^[1]. Het buitenlandbeleid van de partij is gebaseerd op respect voor de rechten van mensen en volken ^[2]. Dit zou een argument kunnen zijn om beperkingen in de samenwerking te steunen als zij van mening zijn dat de situatie in Israël de mensenrechten schendt.

Bronnen:

1. "Wapens zijn geen handelswaar. We verkopen geen wapens aan landen waar mensenrechten worden geschonden. De zeggenschap over wapenexport moet in democratische handen blijven. We stappen dus niet in het wapenexportverdrag met Frankrijk, Duitsland en Spanje, die de voorwaarden voor wapenhandel versoepelen. We kunnen geen gemeenschappelijk wapenexportbeleid voeren met landen die verboden wapens produceren of verhandelen."
2. "De wereldorde van vandaag is gebouwd op macht en rijkdom voor enkelen, terwijl miljarden mensen achterblijven. Wij kiezen voor een andere weg: een buitenlandbeleid dat draait om vrede, gelijkwaardigheid en solidariteit. We zetten in op respect voor de rechten van mensen en volken, gelijkwaardigheid in het economisch systeem en samenwerking op ontwikkelingsgebied."
3. "Onafhankelijk onderzoek vereist publieke zeggenschap. Steeds vaker bepalen commerciële belangen wat er onderzocht wordt, hoe, en met welk doel. Bedrijven gebruiken hun geld en invloed om universiteiten in te zetten voor eigen winst, terwijl publieke kennis steeds verder onder druk komt te staan. Dat ondermijnt niet alleen de integriteit van de wetenschap, maar ook het vertrouwen van de samenleving. Onderzoek moet vrij zijn van marktsturing, druk van opdrachtgevers en belangenverstrengeling. Daarom richten we een onafhankelijk fonds op waarin bedrijven geen zeggenschap hebben over de uitvoering of uitkomst van het onderzoek. Publicaties blijven altijd in handen van de wetenschappers zelf."
4. "Investeren in vooruitgang en innovatie. De grootste doorbraken komen vaak uit onverwachte hoek. Technologieën zoals het internet, gps of nieuwe geneesmiddelen zijn niet ontstaan uit commerciële winstdoelen, maar uit langdurig publiek gefinancierd onderzoek. Vaak zonder dat op voorhand duidelijk was waar het toe zou leiden. Juist daarom is het zo belangrijk dat wetenschappers de ruimte krijgen om vrij en nieuwsgierig te werken. We investeren fors in fundamenteel en onafhankelijk onderzoek. Niet alles hoeft direct toepasbaar of rendabel te zijn. Wat telt is het vertrouwen in de maatschappelijke waarde van kennis. Want alleen als onderzoekers zich niet voortdurend hoeven te bewijzen tegenover de markt, kunnen ze echte vernieuwing tot stand brengen. We stoppen met kortetermijndenken en concurrentiedwang binnen de wetenschap. Jonge onderzoekers krijgen ruimte en zekerheid. De kwaliteit van onderzoek staat weer voorop, niet de naam of het netwerk van de aanvrager."