Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 85%)

Argumenten voor: De partij veroordeelt de schendingen van het internationaal recht door Israël ^[1] en de situatie in Gaza ^[1][2]. Zij pleiten specifiek voor het direct stoppen van de export van wapens en dual-use goederen die mogelijk bijdragen aan het geweld in Gaza ^[1]. Daarnaast steunt de partij het documenteren van schendingen van het humanitair oorlogsrecht, zoals in Gaza ^[4], en wil zij dat Nederland opkomt voor vrede en mensenrechten binnen de internationale rechtsorde ^[7][6].

Argumenten tegen: De partij benadrukt het belang van investeringen in de gereedheid van de krijgsmacht, waaronder passend materieel ^[5], en ziet een noodzaak om meer budget vrij te maken voor defensie om te voldoen aan de eisen van de NAVO ^[3].

Bronnen:

1. "D66 veroordeelt de continue en grove schendingen van het internationaal recht door Israël. Ook veroordelen we de terroristische aanslag door Hamas op 7 oktober 2023. De genocide in Gaza, de grootschalige vernietiging, het vermoorden en uithongeren van de Palestijnen, en het geweld tegen de Palestijnen door Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever moeten onmiddellijk stoppen. Deze misdaden moeten bestraft worden. Wij pleiten voor een onmiddellijk en duurzaam staakt-het-vuren, ongehinderde humanitaire toegang onder VN-vlag (inclusief structurele steun aan UNRWA) en vrijlating van alle gijzelaars. D66 wil dat de humanitaire crisis in Gaza zo snel mogelijk wordt gekeerd door hier een internationale VN-gemandateerde interventiemacht in te zetten op basis van de VNresolutie Responsibility to Protect (R2P) via een spoedsessie van de VN. Nederland moet de gehele regering-Netanyahu sanctioneren, per direct stoppen met de export van wapens en dual-use goederen die mogelijk bijdragen aan het geweld in Gaza, de import verbieden van goederen uit de bezette gebieden en per direct het EU-associatieverdrag opschorten. Vrede begint met gelijke rechten. De onwettige bezetting van de Palestijnse gebieden moet worden beëindigd. Nederland moet nu de Palestijnse staat erkennen en het Palestijnse recht op zelfbeschikking bevestigen."
2. "Vrede, vrijheid en democratie zijn de grootste verworvenheden van onze tijd. Maar de wereld is instabieler dan hij in decennia geweest is. Het Oekraïense volk vecht tegen Rusland. Israël pleegt genocide. Palestijnen hebben niets meer om zich aan vast te klampen. China bedreigt Taiwan. En Amerika heeft een president die de waarden van onze liberale democratie niet deelt en het internationaal recht aan zijn laars lapt. Ondertussen voert Poetin ook een hybride oorlog met desinformatie, cyberaanvallen en sabotage. Dat raakt ons, onze democratie en onze samenleving. Mensen voelen dat. Het leidt tot verwarring, verdeeldheid en dreiging."
3. "We staan in Nederland voor een grote budgettaire opgave. Als we niets doen, loopt de staatsschuld op. Onze kinderen en kleinkinderen moeten dat betalen. Daarnaast vraagt de NAVO ons om meer geld vrij te maken voor defensie. Voor onze veiligheid zetten we ons hier vol voor in. Om onze economie blijvend te laten bloeien moeten we dus keuzes maken. We beperken de stijging van de zorgkosten. We investeren in het klimaat, in het bouwen van huizen, in het onderwijs, en in het herstel van de natuur en daarmee het doorbreken van de stikstofimpasse. De plannen van D66 blijven binnen de door Europa gestelde begrotingsruimte, zodat Nederland verantwoord investeert in de toekomst."
4. "Nederland ondersteunt organisaties die bewijsmateriaal van schendingen van mensenrechten en humanitair oorlogsrecht opsporen, bijhouden en documenteren. Bijvoorbeeld in Gaza, waar hulpverleners en journalisten doelwit zijn van Israëlische aanvallen. En in Oekraïne, waar Rusland Oekraïense kinderen heeft ontvoerd en geïndoctrineerd. Daarbij horen vervolgstappen om individuen te bestraffen via het Internationaal Strafhof en overheden via het Internationaal Gerechtshof."
5. "We investeren in de gereedheid van onze krijgsmacht. Dat doen we onder andere met voldoende (getraind) personeel, uitbreiding van oefenlocaties, passend materieel en efficiënte logistiek en instandhouding."
6. "Wat er in de wereld gebeurt, voelen we ook thuis. Oorlog in Oekraïne, genocide in Gaza, protesten in Iran. De macht gaat te vaak boven recht en onschuldige mensen zijn het slachtoffer. Onderdrukking, ongelijkheid en mensenrechtenschendingen raken ons. D66 wil dat Nederland, samen met Europa, opkomt voor vrede, mensenrechten en een eerlijke wereld. Ons buitenlandbeleid is Europees. Met sterke diplomatie, internationale samenwerking en eerlijke handel bouwen we aan veiligheid en stabiliteit - ook voor toekomstige generaties. Democratie, mensenrechten, internationaal recht en internationale solidariteit zijn geen luxe. Nederland is misschien een klein land, maar we zijn groots als we samen met anderen verantwoordelijkheid nemen in de wereld."
7. "Wereldwijd zijn ruim 120 miljoen mensen op de vlucht voor oorlog, geweld en onderdrukking. De overgrote meerderheid vindt onderdak in eigen land of in buurlanden, vaak onder kwetsbare omstandigheden. Slechts een klein deel vraagt asiel aan in Europa, een nog kleiner deel in Nederland. D66 kiest voor een Europa dat vluchtelingen beschermt, oorlogsmisdadigers vervolgt en eerlijke handel mogelijk maakt. We beschermen vrede, binnen de internationale rechtsorde en met respect voor mensenrechten. Nederland kiest daarin niet voor de achterhoede, maar neemt verantwoordelijkheid. We maken ruimte om zelf koers te bepalen en veiligheid in eigen hand te nemen. Zodat mensen in onzekere tijden vrij kunnen leven, zichzelf kunnen zijn en hun eigen keuzes kunnen maken."