De regering moet een goede balans vinden tussen openbare informatie en geheime informatie voor de Kamer. De Algemene Rekenkamer waarschuwt dat de Kamer steeds vaker vertrouwelijke informatie krijgt over de operationele gereedheid van Defensie. Hierdoor is er te weinig informatie voor het grote publiek beschikbaar.
Motie van de leden Ten Hove en Van Lanschot over werken aan balans tussen het openbaar en vertrouwelijk informeren van de Kamer
De kamer,
constaterende dat gegevens over de operationele gereedheid vanuit het
jaarverslag naar de Stand van Defensie zijn verplaatst;
overwegende dat de Algemene Rekenkamer waarschuwt dat de Kamer
steeds meer vertrouwelijk wordt geïnformeerd, ook over de operationele
gereedheid;
verzoekt de regering om te blijven werken aan de balans tussen het
openbaar maken en het vertrouwelijk verstrekken van informatie aan de
Kamer, ook over de operationele gereedheid.
Argumenten voor: De partij ziet transparantie en democratische controle als belangrijke uitgangspunsten [1]. Zij willen dat de Kamer tijdig en volledig wordt geïnformeerd over belangrijke dossiers [4] en pleiten voor meer openheid en controleerbaarheid op diverse gebieden, zoals de agenda's van bewindspersonen [2], de registratie van lobbyactiviteiten [5], en de zichtbaarheid van ICT-investeringen [7]. Ook willen zij de Kamer vaker betrekken bij het Europese beleid [6] en de opslag en doorzoekbaarheid van communicatie van bewindspersonen verbeteren [3].
Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die de noodzaak van vertrouwelijkheid benadrukken of de informatievoorziening aan de Kamer beperken.
Bronnen:
"Transparantie en democratische controle zijn belangrijke uitgangspunten. We verplichten publieke rapportage over cyberdreigingen en overheidsmaatregelen. Daarnaast voeren we een parlementaire controle uit bij alle cyberveiligheidsoperaties om het vertrouwen te waarborgen."
"We verbeteren de publieke agenda's van bewindspersonen. De huidige agenda's zijn vaak onvolledig, moeilijk doorzoekbaar en bevatten vage omschrijvingen. Daardoor blijft onduidelijk welke gesprekken plaatsvinden, met wie en over welke wetgeving. Daarom pleiten wij voor gestandaardiseerde, digitaal doorzoekbare en openbaar beschikbare agenda's, waarin ook beleidsdossiers en gesprekspartners duidelijk zijn opgenomen. De agenda's moeten beschikbaar zijn in een computerleesbaar format. Daarnaast breiden we deze verplichte openbare agenda's uit naar topambtenaren en politiek assistenten."
"Gesprekken en andere communicatie van bewindspersonen op overheidsapparaten (telefoons en computers) moeten automatisch worden opgeslagen. Chatverkeer moet makkelijk doorzoekbaar zijn, op basis van Europese (strikte) privacystandaarden en andere wettelijke belangen. De Noorse praktijk is hierin het voorbeeld."
"We leggen wettelijk vast dat de Tweede Kamer tijdig en volledig geïnformeerd wordt over alles wat op het gebied van Europese besluitvorming speelt (de Europawet)."
"We voeren een verplicht lobbyregister in, naar Iers model. Nederland loopt achter op het gebied van transparantie rond belangenvertegenwoordiging. Ondanks herhaalde oproepen vanuit de Kamer en de samenleving weigert de regering al jaren een effectief register in te voeren. Daardoor blijft onduidelijk wie toegang heeft tot de macht. Andere Europese landen gingen ons al voor, en ook Nederland verdient die transparantie. Daarom willen we dat er eindelijk een verplicht en onafhankelijk register komt, waarin lobbyactiviteiten, betrokken partijen, relevante beleidstrajecten en gespreksonderwerpen inzichtelijk worden gemaakt en openbaar doorzoekbaar zijn. Een onafhankelijke toezichthouder moet toezien op naleving van de regels."
"We betrekken de Tweede Kamer meer bij het maken van het Europese beleid, in plaats van alleen de koers achteraf te controleren. We houden vaker gesprekken in de Tweede Kamer met Eurocommissarissen over wat er gaande is op hun beleidsterrein en voeren jaarlijkse beleidsdebatten over de koers van de EU."
"We maken de kosten en baten van essentiële investeringen op het gebied van ICT in het publieke domein beter zichtbaar voor iedereen. Deze informatie is nu verspreid over verschillende begrotingen. Door ICT-onderhoud eenvoudig en structureel zichtbaar te maken op de rijksbegroting, behandelen we ICT van de overheid minder als losse projecten. Dat maakt strategische afwegingen beter mogelijk."