Verkiezingsprogramma GL-PvdA over dit onderwerp

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Waarom voor? De partij hanteert een zeer kritische houding tegenover de regering-Netanyahu, die zij expliciet beschuldigt van 'genocidaal geweld' ^[1] en 'oorlogsmisdaden' ^[3][4][6]. De partij stelt dat Nederland niet passief mag toekijken wanneer het internationaal recht met voeten wordt getreden ^[5] en pleit voor maximale druk, waaronder het instellen van 'persoonssancties tegen Israëlische ministers en militairen verantwoordelijk voor oorlogsmisdaden' ^[2]. Het verklaren van de volledige regering tot persona non grata sluit aan bij de lijn om maximale politieke druk uit te oefenen op de verantwoordelijken voor het geweld in Gaza.

Waarom tegen? Er is geen expliciete tekst in het programma die zich verzet tegen het instrument van 'persona non grata'. Het programma focust primair op concrete sanctiemiddelen zoals economische sancties, opschorting van verdragen en strafrechtelijke procedures ^[2]. Men zou kunnen argumenteren dat de partij de voorkeur geeft aan juridisch vastgelegde sancties boven diplomatieke retorische maatregelen, maar dit wordt nergens expliciet als beperking genoemd.

Bronnen:

1. "Israël, Palestina en de bescherming van het internationaal recht. De Nederlandse en Europese nalatigheid wordt ingeruild voor een krachtige politiek met historisch besef, feiten en het internationaal recht als leidraad. Israël veroorzaakt met genocidaal geweld onbeschrijfelijk leed onder Palestijnen in Gaza dat met de dag verergert en elke rode lijn overschrijdt. Burgers worden in groten getale straffeloos vermoord. Nederland is, in lijn met onze Grondwet en het geldend internationaal recht, verplicht al het mogelijke te doen om in de bezette Palestijnse gebieden etnische zuivering, misdaden tegen de menselijkheid en genocide te stoppen. We zetten ons in voor de onmiddellijke vrijlating van alle gijzelaars door Hamas en een einde aan de oorlog. We pleiten tevens voor de vrijlating van alle Palestijnse politieke gevangenen en anderen die ten onrechte vastzitten en erkennen dat de Israëlische kolonisatie en bezetting - illegaal onder het internationaal recht - een van de fundamentele oorzaken is van het geweld en onrecht in Palestina. Voor een rechtvaardige en duurzame vrede onderzoeken, ondersteunen en nemen we initiatieven om een einde te maken aan de illegale Israëlische bezetting en annexatie van onder andere de Westelijke Jordaanoever en Oost-Jeruzalem en de daarmee samenhangende apartheid en discriminatie van de Palestijnse bevolking. We bevestigen en ondersteunen daarbij actief de internationaal erkende rechten van de Palestijnen. We bevorderen alle nationale en internationale gerechtelijke uitspraken en adviezen over Palestina. Nederland voert de arrestatiebevelen van het Internationaal Strafhof uit en sluit zich aan bij de Genocidezaak bij het Internationaal Gerechtshof. Nederland steunt en beschermt alle VN-instellingen en organisaties zoals UNRWA, de VN secretarisgeneraal en speciale VN-rapporteurs." (0.718)
2. "Sancties. We zetten maximale druk op Israël met stevige economische en politieke sancties. We schorten het EU-Israël Associatieakkoord volledig op, stoppen de militaire samenwerking, de import, export en doorvoer van wapens, stellen persoonssancties tegen Israëlische ministers en militairen verantwoordelijk voor oorlogsmisdaden in en voeren een totaal verbod in op economische betrekkingen met de illegale nederzettingen. Daarnaast gaat de Nederlandse overheid geen betrekkingen meer aan met Israëlische bedrijven en organisaties die bijdragen aan oorlogsmisdaden en de illegale bezetting. Nederlandse personen, bedrijven en organisaties die hieraan bijdragen komen niet meer in aanmerking voor belastingvoordelen, subsidies en andere financiële voordelen die worden geboden door de Nederlandse overheid. We nemen tevens het initiatief om in Europa als politiek drukmiddel te pleiten voor een tijdelijk economisch embargo tegen Israël, met uitzondering van humanitaire hulp, voedingsmiddelen en medicijnen. Nederland intensiveert samen met andere Europese partners sancties tegen Hamas en andere terreurgroepen in Gaza en werkt samen met landen in de regio om te komen tot een duurzaam staakthet-vuren, de ontwapening van Hamas en concrete stappen ten behoeve van een tweestatenoplossing waarbij veiligheid, rechtvaardigheid en internationaal erkende en fundamentele rechten voor beide volken zijn gegarandeerd." (0.718)
3. "Lang voelden onze vrijheid en veiligheid vanzelfsprekend. Dat is voorbij. Autocraten rukken wereldwijd op. Rusland vecht een gewelddadige oorlog in Oekraïne. Dagelijks zijn we getuige van de oorlogsmisdaden die de regering Netanyahu in Gaza pleegt. Internationaal recht wordt genegeerd terwijl het recht van de sterkste de boventoon voert. Ons welzijn, onze veiligheid en onze vrijheid staan op het spel. Ondertussen heeft het kabinet de verdeeldheid in ons eigen land alleen maar vergroot met passief en harteloos buitenlandbeleid, en inhumaan en ineffectief migratiebeleid. Het maakt ons kwetsbaar, want leiderschap ontbreekt. Zo dreigen we te verliezen wat we willen beschermen: een samenleving waar mensen naar elkaar omkijken, niet alleen in Nederland maar ook over de grenzen heen." (0.673)
4. "Ook op het internationale toneel voert het recht van de sterkste steeds meer de boventoon, met de regering-Netanyahu die oorlogsmisdaden pleegt in Gaza, en Rusland dat een gewelddadige oorlog voert op het Europese continent. Op de Amerikanen kunnen we niet zomaar meer rekenen. Zo kwam onze veiligheid in het gedrang en grepen extremen de macht. In het buitenland en dichterbij huis werd de aanval ingezet op onze vrijheid en democratie, en werden mensen tegen elkaar opgezet." (0.665)
5. "'Wij kijken niet passief toe wanneer het internationaal recht met voeten wordt getreden.'" (0.655)
6. "We staan voor grote uitdagingen. Nieuwe generaties vrezen niet zonder reden slechter af te zijn dan de vorige. Een goede, betaalbare woning is geen recht meer, maar een luxe. Fatsoenlijk rondkomen van je loon, laat staan vooruitkomen, is voor veel te veel mensen niet langer de norm. Mensen kunnen niet meer vertrouwen op wat heel vanzelfsprekend zou moeten zijn in een rijk land als Nederland: goede kinderopvang, zorg voor de vele jongeren met problemen, een leraar voor de klas, een huisarts in de buurt als je iets mankeert of een wijkagent die een oogje in het zeil houdt. De Green Deal biedt een ambitieus en optimistisch Europees antwoord op de klimaatcrisis, maar dan moet deze niet worden stilgelegd, maar uitgevoerd, zodat we onze kinderen en kleinkinderen een schone aarde en een gezonde natuur kunnen nalaten. Vrede en veiligheid staan wereldwijd onder druk door autocraten en extreme politieke bewegingen voor wie alleen nog maar het recht van de sterkste geldt en die de meest fundamentele mensenrechten willen opofferen aan hun ongebreidelde machtswellust. Ook hier zullen we schouder aan schouder met andere Europeanen onze manier van leven, onze fundamentele waarden, moeten verdedigen en uitdragen. Tegenover de agressie van Poetin, het genocidale geweld van Netanyahu, maar ook tegenover Trump die zijn voorliefde voor autocraten en zijn afkeer van de EU niet onder stoelen of banken steekt." (0.654)