Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil het raadgevend referendum herinvoeren voor belangrijke besluiten ^[1]. Zij vinden dat burgers meer zeggenschap moeten krijgen over hun directe leefomgeving ^[3] en stimuleren vroegtijdige openbare inspraak ^[4]. Daarnaast ziet de partij burgerparticipatie als een middel om draagvlak en vertrouwen te versterken ^[5] en willen zij referenda koppelen aan andere vormen van inspraak om dit draagvlak te vergroten ^[6]. Bovendien pleiten ze voor een correctief bindend referendum bij verstrekkende besluiten die de democratie kunnen aantasten ^[2].

Argumenten tegen: De partij waarschuwt dat klassieke referenda met een simpele voor- of tegenkeuze kwetsbaar zijn voor ophitspolitiek ^[1]. Daarom geven zij de voorkeur aan een meerkeuze-referendum (preferendum) ^[1]. Ook stellen zij dat een klassiek raadgevend referendum pas moet plaatsvinden na een goed gefaciliteerd burgeroverleg ^[1] en willen zij per geval bekijken welke vorm van burgerparticipatie het meest geschikt is, in plaats van een vaste regel voor elk besluit ^[1].

Bronnen:

1. "Het raadgevend referendum wordt heringevoerd en krijgt een plaats bij belangrijke besluiten. Omdat beraadslaging en overleg essentieel zijn voor een gezonde democratie, wordt per geval bekeken welke vorm van burgerparticipatie het meest geschikt is, zoals een burgerberaad, internetconsultatie of een meerkeuze-referendum (preferendum). Hiervoor worden concrete criteria opgesteld zodat alleen onderwerpen die van maatschappelijke belang zijn, worden behandeld. Het terugbrengen van complexe vraagstukken tot een simpele voortegen-keuze maakt referenda namelijk kwetsbaar voor ophitspolitiek. Daarom heeft een preferendum de voorkeur. Als er toch een klassiek raadgevend referendum wordt gehouden, gebeurt dat pas na een goed gefaciliteerd burgeroverleg."
2. "We voeren een correctief bindend referendum in bij verstrekkende besluiten die bijvoorbeeld onze democratie kunnen aantasten, zoals handelsverdragen."
3. "Mensen moeten meer zeggenschap krijgen over hun directe leefomgeving. Buurtverenigingen krijgen naar Brits voorbeeld meer rechten om mee te beslissen over de functie van publieke gebouwen."
4. "Vroegtijdige openbare inspraak voor burgers en anderen wordt gestimuleerd en gefaciliteerd."
5. "Democratische vernieuwing betekent dat politici beslissingen nemen op basis van een scherp en eerlijk beeld van wat er leeft in de samenleving. Burgerparticipatie is een manier om systematisch kennis te nemen van de zorgen, waarden en ideeën van inwoners en deze een structurele plaats te geven in besluitvorming. We streven naar een democratie waarin volksvertegenwoordigers geïnformeerde keuzes maken in verbinding met burgers. Daarbij zien we participatie niet alleen als een instrument om invloed te geven, maar ook als een middel om draagvlak en vertrouwen te versterken. Met deze veranderingen luisteren we naar wat er leeft in de samenleving, niet naar de belangen van de vervuilende multinationals, de agro-industrie en de financiële sector."
6. "Er worden meer burgerberaden ingevoerd, waarin door loting geselecteerde dwarsdoorsneden van de Nederlandse bevolking serieus gaan meepraten en meebeslissen over belangrijke nationale kwesties, als aanvulling op en verrijking van de huidige parlementaire democratie. We koppelen verdiepende burgerberaden met bredere vormen van inspraak zoals inwonersraadplegingen of referenda. Hiermee vergroten we draagvlak en versterken we de overtuiging dat samenwerking iets is van de hele samenleving."