Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil actief voorkomen dat baanbrekende ondernemingen naar de Verenigde Staten of China vertrekken ^[2] en streeft naar een grotere Europese autonomie door minder afhankelijk te worden van Amerikaanse technologie ^[3]. Er is een expliciete wens om 'economische kroonjuwelen' en sleuteltechnologieën in Nederland te houden door 'alles op alles te zetten' om verlies te voorkomen ^[5]. Daarnaast wil de partij via een specifieke investeringsmaatschappij groeikapitaal en garanties verstrekken aan start-ups en scale-ups, zodat zij in Nederland kunnen doorgroeien ^[1][4].

Argumenten tegen: Het programma noemt het specifieke instrument van een 'gouden aandeel' niet. De partij zet zich wel in voor een goed ondernemersklimaat met minder bureaucratie ^[6], wat in de praktijk mogelijk botst met extra overheidsbemoeienis of beperkingen op de vrijheid van ondernemers.

Bronnen:

1. "Een investeringsmaatschappij voor start-ups en scale-ups: We richten een investeringsmaatschappij op gericht op het verstrekken van groeikapitaal aan start- en scale-ups in het hele land. Zij kunnen dan tegen gunstige voorwaarden geld lenen of garanties krijgen om in Nederland door te groeien. Zo zorgen we ervoor dat Nederland een aantrekkelijke plek is voor bijvoorbeeld techbedrijven. We bezien of dit samengevoegd kan worden met bestaande investeringsfondsen."
2. "Er moet wat gebeuren om dit soort vaderlandse trots hier te houden en in de toekomst te laten ontstaan. Want dat we achteropraken, zien we gewoonweg om ons heen. Baanbrekende ondernemingen als Apple, Google, Uber en OpenAI zijn het afgelopen decennium groot geworden in de Verenigde Staten, niet in Europa of Nederland. In China wordt een fabriek voor elektrische auto's uit de grond gestampt zo groot als de stad Breda. Intussen vergaderen we in Nederland al jaren over de opening van een kant-en-klaar vliegveld in Lelystad."
3. "Nederland en Europa moeten minder afhankelijk worden van Amerikaanse software, clouddiensten en datacentra: De VVD pleit daarom voor versterking van de Europese digitale infrastructuur en eigen technologische alternatieven (Nederlandse en Europese clouds), zodat we onze autonomie behouden, risico's beperken en vitale processen niet in buitenlandse handen leggen."
4. "Investeren in groei van de toekomst: met een investeringsagenda voor nationale groei gaan we de komende jaren extra investeren om de knelpunten weg te halen die onze economische groei in de weg staan, zodat toekomstige generaties ook in een welvarend land opgroeien. We richten daarnaast een investeringsmaatschappij op die is gericht op start- en scale-ups, zodat zij het geld hebben om op te schalen. We zetten vol in op kunstmatige intelligentie."
5. "Bescherming van onze economische kroonjuwelen: Nederland is een wereldspeler in sleuteltechnologieën als fotonica, quantumcomputing en biotechnologie. We moeten alles op alles zetten om deze sleuteltechnologieën in Nederland te houden. Alleen zo koesteren en beschermen we onze voorsprong. We blijven exportbeperkingen strategisch inzetten om landen als China en Iran de toegang tot sensitieve technologieën te ontzeggen. Ook scherpen we de screening aan van studenten en onderzoekers uit hoog-risicolanden die toegang willen tot deze gevoelige technologiegebieden. We breiden ons instrumentarium uit om onze meest vitale ondernemers te beschermen en ongewenste overnames die onze nationale veiligheid schaden, te voorkomen."
6. "Het beste ondernemersklimaat: We leggen wettelijk vast dat de Nederlandse overheid de plicht heeft het ondernemersklimaat te verbeteren. Daarbij hoort een stabiel fiscaal klimaat, minder bureaucratie en stimulering van groeitechnologieën. De ambitie is zo hoog mogelijk op de internationale lijsten voor sterke economieën te komen. Als minimale ambitie geldt de top tien. Als Nederland buiten de top tien van meest concurrerende economieën wereldwijd dreigt te raken, dan wordt de overheid verplicht maatregelen te nemen."