Verkiezingsprogramma JA21

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij is zeer kritisch over de Spreidingswet en noemt dit de "slechtst denkbare stap" ^[4]. Zij stellen dat de wet de lokale democratie buitenspel zet, omdat gemeenteraden die geen AZC willen, door de centrale overheid toch worden gedwongen om opvang te bieden ^[4]. Daarnaast wil de partij de wettelijke taakstellingen voor gemeenten met betrekking tot de huisvesting van statushouders afschaffen ^[2] en vindt zij dat er geen sancties mogen volgen tegen gemeenten die niet voldoen aan de opgave uit de Spreidingswet ^[1]. Het recht voor gemeenten om nul opvangplekken voor te stellen, sluit aan bij de wens om de lokale zeggenschap te herstellen.

Argumenten tegen: De partij wil de Spreidingswet zo snel mogelijk intrekken om een nieuwe verplichte ronde te voorkomen ^[3]. Ook streeft de partij naar een fundamentele herziening van het asielbeleid en uiteindelijk een einde aan de asielopvang in Nederland ^[5]. Het ondersteunen van rechten binnen de kaders van de huidige Spreidingswet zou daarom kunnen worden gezien als het accepteren van een wet die zij juist volledig willen afschaffen ^[3].

Bronnen:

1. "Geen sancties tegen gemeenten die in de tussentijd niet voldoen aan de opgave uit de Spreidingswet."
2. "Afschaffen voorrangsregeling en wettelijke taakstellingen voor gemeenten met betrekking tot de huisvesting van statushouders."
3. "De Spreidingswet zo snel mogelijk, maar uiterlijk vóór 1 februari 2026 intrekken om zo een nieuwe verplichte ronde te voorkomen, conform de moties-Eerdmans."
4. "Vanwege de grote negatieve impact op onze samenleving heeft het beperken van asielmigratie de hoogste prioriteit voor JA21. Nederland kent een van de hoogste inwilligings -percentages van Europa, met de afgelopen jaren een piek van 85%. Hiermee leidt een asielaanvraag in Nederland veel vaker tot een verblijfsvergunning dan in de ons omringende landen. Het verkeerde signaal dat hiervan uitgaat leidt tot een structureel hoge asielinstroom, die vervolgens weer leidt tot een chronisch tekort aan opvangplekken en overlast rond overvolle AZC's. In plaats van serieus werk te maken van instroombeperking koos het kabinet-Rutte IV ervoor om gemeenten wettelijk te verplichten tot asielopvang middels de Spreidingswet. De slechtst denkbare stap. Deze wet pakt niet de kern van het probleem aan, maar neemt juist ieder urgen -tiegevoel weg om de instroom in te perken. Bovendien wordt de lokale democratie ermee buitenspel gezet. De gemeenteraad wil geen AZC? Met een Haagse pennenstreek komt het er alsnog. Ondanks de belofte van het kabinet-Schoof om de Spreidingswet in te trekken, is hiermee nog geen be -gin gemaakt, waardoor nu overal in het land verplichte AZC's verrijzen. Vaak tegen de wil van de lokale bevolking in. Door het hoge inwilligingspercentage worden asielzoekers in de regel vervolgens statushouder, waarna zij op grond van ver -plichte taakstellingen voor gemeenten met voorrang worden gehuisvest, wat de woningnood verder doet oplopen en er -voor zorgt dat eigen inwoners langer op de wachtlijst voor een sociale huurwoning staan. Als klap op de vuurpijl keren uitgeprocedeerde asielzoekers die geen verblijfsvergunning krijgen veelal niet terug naar het land van herkomst. In plaats daarvan verdwijnen zij van de radar of blijven zij als illegaal in Nederland. Onacceptabel is daarnaast de ongekende overlast die asielzoekers uit veilige landen (spoor 2-asielzoekers) veroorzaken in plaatsen als Ter Apel en Budel. Voor hen wil JA21 een gebiedsverbod voor alle locaties buiten het AZCterrein en hen in afwachting van uitzetting in vreemdelingenbewaring plaatsen."
5. "In aanloop naar een fundamentele herziening van ons asielbeleid en een einde aan asielopvang in Nederland, zijn er di -recte stappen nodig om de huidige druk die het asielbeleid legt op gemeenten, de sociale cohesie en de woningmarkt te verlichten. Daarnaast dient eindelijk écht werk gemaakt te worden van het vaak genegeerde sluitstuk van de asielprocedure: afwijzing en terugkeer."