De regering moet onafhankelijk advies vragen over de toekomst van zorgakkoorden (afspraken over veranderingen in de zorg). De huidige afspraken werken niet goed. Ze bieden te weinig zekerheid voor gemeenten en zorgverleners. Ook gaat er te veel tijd en geld verloren aan het controleren van de resultaten. De regering moet daarom onderzoeken of er betere manieren zijn om de zorg te veranderen.
Motie van het lid Diederik van Dijk over onafhankelijk advies over het gebruik van zorgakkoorden voor veranderingen in de zorg
De kamer,
constaterende dat opeenvolgende kabinetten via meerjarige zorgakkoorden financiële en inhoudelijke afspraken hebben gemaakt om
veranderingen in de zorg te bewerkstelligen;
constaterende dat adviesorganen zoals de Algemene Rekenkamer (2016,
2020 en 2025) en de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (2021)
zich al diverse keren kritisch hebben uitgelaten over de aard, effectiviteit
en doelmatigheid van dergelijke akkoorden;
overwegende dat incidentele akkoorden en middelen weinig zekerheid
bieden voor gemeenten en zorgpartijen bij het doorvoeren van de
gewenste structurele veranderingen, waardoor het risico groot is dat de
effecten van de akkoorden op lange termijn tegenvallen;
overwegende dat uit de praktijk blijkt dat veel tijd en geld verloren gaan
aan de verantwoordings-, monitorings- en evaluatiestructuur van de
zorgakkoorden;
overwegende dat de Tweede Kamer moeilijk grip krijgt op de resultaten
van de zorgakkoorden;
verzoekt de regering om zich onafhankelijk te laten adviseren of zorgakkoorden in de toekomst nog steeds de meest passende vorm zijn om
gewenste veranderingen in de zorg te bewerkstelligen, welke alternatieven hiervoor denkbaar zijn, en de Kamer hierover te informeren.
Argumenten voor: De partij wil de zorg hervormen door zinloze zorg terug te dringen [4] en onnodige medicalisering te voorkomen [6]. Daarnaast spreekt de partij zich uit tegen marktwerking en aanbestedingen die de zorg niet verbeteren [3]. Omdat de partij ook streeft naar passende zorg [2][6] en meer regie bij gemeenten wil [1], is er een duidelijke motivatie om te onderzoeken of de huidige zorgakkoorden wel de meest effectieve methode zijn om deze gewenste veranderingen te bewerkstelligen.
Argumenten tegen: De partij pleit voor een gezamenlijke aanpak die gedragen wordt door 'de polder' om structurele uitdagingen aan te pakken [5]. Het is mogelijk dat de partij zorgakkoorden ziet als een vorm van dit overleg en daarom niet direct de effectiviteit van de vorm als geheel wil bevragen.
Bronnen:
"Geclusterd wonen van ouderen met een (beginnende) zorgvraag gebeurt nog op te kleine schaal. Daarom maakt elke gemeente afspraken met zorg- en welzijnsorganisaties, kerken, woningcorporaties en verenigingen over huisvesting, zinvolle dagbesteding, bestrijding van eenzaamheid en de invulling van zorg en ondersteuning. Deze afspraken gaan ook over gezamenlijke zorgfinanciering en de bouw van geclusterde woningen waar verpleeghuiszorg thuis geleverd kan worden. Gemeenten krijgen meer beleidsruimte om echt regie te kunnen nemen."
"Personeelstekorten, stijgende zorgkosten en vergrijzing dwingen om na te denken over wat passende zorg is en wat niet. Professionele zorg kan niet alles oplossen. Bovendien staat van te veel medische behandelingen niet vast of ze effectief zijn en voor wie. Daarnaast vergroot en/of verlengt overbehandeling het lijden van de patiënt. Kosten-effectiviteitsstudies die bepalend zijn voor de keuzes voor het zorgverzekeringspakket nemen daarom ook een betekenisvol leven als uitgangspunt. Het Zorginstituut krijgt meer instrumenten om dit te sturen zodat alleen passende zorg in het zorgverzekeringspakket zit. De arts bepaalt samen met de patiënt of behandelen echt nodig is voor goede zorg. Richtlijnen in de zorg zijn niet alleen gericht op 'doen', maar ook op 'laten'."
"Marktwerking hoort niet thuis in de zorg. Het leidt tot prikkels die niet passen bij een samenleving waarin we omzien naar elkaar. Afnemende bereikbaarheid in combinatie met winstuitkeringen geeft een toenemend ongemak. Dit betekent ook dat we de aanbestedingsregels uit Brussel voor de zorg loslaten. Aanbestedingen en concurrentie leiden zelden tot betere zorg. Gespecialiseerde privéklinieken die hoogrenderende inkomsten bij de publieke zorgketen weghouden worden afgebouwd, doordat zorgverzekeraars alleen behandeling in ziekenhuizen vergoeden."
"De hervormingsagenda, die samen met het veld is opgesteld en breed gesteund wordt, is leidend voor het verbeteren van de jeugdzorg. Dit betekent sterke lokale teams, die de ruimte hebben om lokale steunstructuren te versterken en zinloze zorg terug te dringen. Ook vraagt dit investeren in de sociale basis, samenwerking met het onderwijs en duidelijke keuzes welke behandelingen wel en niet onder de Jeugdwet vallen."
"De krimpende beroepsbevolking, bestaande arbeidsmarktkrapte, grote maatschappelijke uitdagingen (bijvoorbeeld verduurzaming) en groeiende vraag naar personeel in publieke sectoren zoals defensie en zorg, is een grote puzzel voor de arbeidsmarkt en economie. Deze structurele krapte vraagt om een gezamenlijke, met 'de polder' gedragen, aanpak. Werkgevers, werknemers, overheid en maatschappelijke organisaties maken samen de arbeidsmarkt toekomstbestendig. In goed polderoverleg maken we eerlijke keuzes over hoe we arbeid anders organiseren, arbeid eerlijker verdelen en welke prioriteiten we stellen in publieke dienstverlening. Arbeidsmigratie is daarbij geen eenvoudig antwoordvoor de oplossing van onze structurele tekorten."
"Ongeveer 1 op de 13 Nederlanders maakt jaarlijks gebruik van GGZ. Deze zorg is hard nodig, zeker voor de meest kwetsbare cliënten. Tegelijkertijd zijn de wachtlijsten fors en is er een gebrek aan capaciteit. Dat vraagt een andere benadering van omgaan met GGZvraagstukken om onnodige medicalisering van levensvragen tegen te gaan. Er komen meer praktijkondersteuners GGZ bij de huisarts om verergering van mentale gezondheidsproblemen en inzet van zwaardere gespecialiseerde zorg te voorkomen. Herstelacademies gerund voor en door mensen met een psychische kwetsbaarheid krijgen prioriteit in de financiering. Voor ernstig psychiatrische patiënten komt er een adequaat en landelijk dekkend systeem waarvan de financiering op beschikbaarheid wordt geregeld. Er komt een einde aan de cherry-picking door GGZinstellingen. Zorgaanbieders blijven patiënten ondersteunen in hun zoektocht naar passende zorg, ook als de zorgaanbieder zelf niet de beste zorg kan bieden."