Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij stelt dat het belang van bouwen voor iedereen boven de winst van de enkele speculant gaat ^[1]. Zij willen dat gemeenten en woningbouwverenigingen weer toegang krijgen tot betaalbare grond om betaalbare woningen te kunnen bouwen ^[1]. Daarnaast wordt benadrukt dat woningen er zijn voor mensen en niet voor beleggers of winstbejag ^[2], en dat de overheid grond moet kunnen verkrijgen om de woningnood aan te pakken ^[1][3].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die suggereren dat de verdeling van grond voor andere doeleinden (zoals speculatie of commercieel gewin) prioriteit zou moeten krijgen boven de volkshuisvesting.

Bronnen:

1. "Weg met het grondslot op bouwen. In Nederland wordt de prijs van een huis vaak vooral bepaald door de waarde van de grond eronder, soms wel 60 procent van de nieuwbouwwaarde. Terwijl de woningnood groeit, profiteren grondbezitters en speculanten hiervan met megawinsten, zonder ook maar één huis te bouwen. Wij pakken deze scheve situatie aan. Grondeigenaren die grond vasthouden om winst te maken belasten we zwaarder. Speculanten die onnodig wachten met bouwen en hun belang boven die van de samenleving zetten zullen wij onteigenen. Gemeenten en woningbouwverenigingen krijgen weer toegang tot betaalbare grond zodat zij betaalbare woningen kunnen bouwen. Het belang van bouwen voor iedereen gaat voor op winst voor de enkele speculant. Dus als we grond nodig hebben om te bouwen moet de overheid die in alle gevallen voor een redelijk bedrag kunnen verkrijgen. Daarnaast versterken we de zeggenschap van bewoners en gemeenten over de ontwikkeling van bouwprojecten. Lokale gemeenschappen krijgen meer inspraak en beslissingsrecht, zodat plannen aansluiten bij de behoeften van de buurt en sociale woningen niet verloren gaan aan commerciële belangen. Zo maken we bouwen weer betaalbaar en bereikbaar voor mensen, niet voor marges. Dat is eerlijk, nodig en haalbaar."
2. "Huizen zijn om in te wonen. Woningen zijn er voor mensen, niet voor beleggers. We voeren een landelijke woonplicht in. Zo zullen huizen gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn: als thuis. Beleggers gaan meer overdrachtsbelasting betalen vanaf hun tweede huis. Ook stoppen we grondspeculatie door duidelijke voorwaarden te stellen aan ontwikkelaars. We stoppen de overnamegolf door private equity in het beheer van Verenigingen van Eigenaren. Ook maken we een einde aan de leegstand en verkamering die ontstaat door de lucratieve handel in tijdelijke verhuur via platforms als Airbnb. Woningen zijn geen hotelkamers. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om dit soort deelverhuur volledig te verbieden of streng te beperken, zodat huizen weer beschikbaar komen voor mensen die er echt in willen wonen. Sociale huurwoningen in de huidige woningvoorraad worden niet meer verkocht, maar juist verbeterd. Tot slot heffen we het kraakverbod op, zodat leegstaande panden weer bewoond kunnen worden."
3. "Iedereen een huis. Elk mens heeft recht op een thuis. In een fijne buurt, zonder schimmel en met een betaalbare huur. Met het Grote Woonplan garanderen we voor iedereen een betaalbaar en goed huis. Door een Nationaal Woonfonds op te richten kunnen we één miljoen extra huurwoningen beschikbaar maken via nieuwbouw, het ombouwen van leegstaande panden en het terugkopen van te dure huurwoningen."