Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een controleerbare overheid waarbij de democratische controle op uitvoeringsinstanties, zoals het UWV, wordt versterkt ^[3]. Daarnaast is er een sterke nadruk op het belang van toezicht en handhaving om het vertrouwen van burgers in de overheid te behouden ^[4], evenals op transparantie en het voorkomen van willekeur of discriminatie ^[5][6].

Argumenten tegen: De partij wil de regie teruggeven aan gemeenten ^[1] en streeft naar meer lokale zeggenschap over zaken zoals de leefbaarheid in wijken ^[2] en het besluitvormingsproces rondom bedrijvigheid via een lokaal afwegingskader ^[1]. Landelijke handhavingsrichtlijnen zouden deze lokale beleidsruimte en de mogelijkheid tot maatwerk kunnen beperken.

Bronnen:

1. "De regie terug bij gemeenten. Gemeenten moeten nieuwe bedrijvigheid of uitbreiding stop kunnen zetten als wijken sterk onder druk staan. Daarom willen wij een afwegingskader zodat (nieuwe) bedrijvigheid alleen mag als er genoeg huizen en voorzieningen zijn. Als een bedrijf buitenlandse medewerkers nodig heeft, weegt naast het economische belang ook de toenemende druk mee op de maatschappelijke voorzieningen."
2. "De leefbaarheid van wijken bevorderen. In veel wijken zien we de gevolgen van overbewoning en uithuiszetting. Regelmatig worden arbeidsmigranten op wisselende locaties gehuisvest waardoor zij geen binding krijgen met de buurt. Daarom moet er een huisvestingsverordening komen in gemeenten om verkamering tegen te gaan, zoals wordt gedaan in Roosendaal, en het huurrecht moet ook voor arbeidsmigranten gaan gelden. Om dakloosheid en overlast tegen te gaan komt er een structureel programma voor de opvang van nietrechthebbende EU-arbeidsmigranten. Zo wordt deze groep begeleid naar werk of naar het land van herkomst."
3. "Een controleerbare overheid. Democratische controle op uitvoeringsinstanties als de Belastingdienst, het UWV, de IND en DUO wordt versterkt, met onafhankelijke klachtencommissies, periodieke burgerpanels en structurele rapportage aan het parlement."
4. "Een kritische en transparante overheid. Zonder toezicht en handhaving verliest elke wet- en regelgeving haar kracht. Zo raken burgers het vertrouwen in de overheid kwijt. Daarom versterken we de positie van onze toezichthouders met mensen en middelen. We leggen hun onafhankelijkheid wettelijk vast. We geven ambtenaren ruimte om deel te nemen aan het publieke debat en hun mening vrij te uiten. Toezichthouders krijgen een sterkere, wettelijk verankerde positie om onafhankelijk te opereren. We versterken het Huis voor Klokkenluiders zodat melders van misstanden altijd beschermd zijn. Dat geldt zowel voor het toezicht op het Openbaar Bestuur, bijvoorbeeld de Algemene Rekenkamer, Nationale Ombudsman, Inspectie Openbare Orde en Veiligheid, als voor de andere sectoren, waaronder de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Autoriteit Consument en Markt, Autoriteit Persoonsgegevens, Inspectie Gezondheidszorg, en Onderwijsinspectie."
5. "Geen discriminerende algoritmen en systemen. We verbeteren het toezicht op hoe de overheid data gebruikt en privacy beschermt. Bestaande toezichthouders, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens, krijgen meer bevoegdheden, expertise en middelen om algoritmen en systemen te controleren op transparantie, uitlegbaarheid, proportionaliteit en discriminatie, en bij misstanden wordt er opgetreden of gehandhaafd. Overheidsorganisaties worden verplicht tot een impactanalyse op rechtsgelijkheid en grondrechten bij inzet van nieuwe technologie of data."
6. "Verbod risicoprofielen. De inzet van discriminerende risicoprofielen - zoals bij de Toeslagenaffaire - wordt verboden. Transparantie en uitlegbaarheid worden wettelijk verplicht bij iedere vorm van geautomatiseerde beoordeling."