Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 75%)

Argumenten voor: De partij wil de afhankelijkheid van landen als Rusland verminderen ^[1]. Daarnaast ziet de partij kansen in de Noordzee voor de transitie naar waterstof ^[3][5] en wil zij de vergunningverlening voor kritieke energieinfrastructuur versnellen ^[2].

Argumenten tegen: De partij wil de gaswinning op land en op zee versneld afbouwen ^[1]. Er wordt expliciet gesteld dat er geen nieuwe vergunningen meer moeten komen voor gaswinning uit kleine velden ^[4]. De focus van de partij ligt op het versnellen van de overstap naar wind- en zonne-energie ^[1] en het elektrificeren van de industrie ^[3].

Bronnen:

1. "Duurzame en goedkope stroom van eigen bodem. Gebruik van fossiele brandstoffen zorgt voor afhankelijkheid van landen als Rusland, Saoedi-Arabië en Qatar. Met investeringen in schone energie van eigen bodem, zoals zon en wind, maken we ons minder afhankelijk van autoritaire regimes. Ook daarom kiezen we voor ambitieus klimaatbeleid. Elektriciteit uit zon en wind wordt het motorblok van ons toekomstig energiesysteem en we bouwen de gaswinning op land en zee versneld af. We slaan energie op voor wanneer het even niet waait of de zon niet schijnt, bijvoorbeeld met behulp van batterijen. Gascentrales die draaien op groene waterstof zijn de achtervang voor langere periodes zonder wind of zon. We waken ervoor dat het uit de grond halen van zeldzame aardmaterialen die nodig zijn voor de duurzame energietransitie hier, niet ergens anders een negatieve bijdrage hebben op ecosystemen, werkomstandigheden en rechtvaardigheid. Nederland onderschrijft het belang van een non-proliferatie verdrag voor fossiele brandstoffen en spant zich in om een dergelijk internationaal verdrag te verwezenlijken."
2. "Ruimte op het energienet. Met snellere uitbreiding van het elektriciteitsnet zijn we eerder onafhankelijk van fossiele subsidies. We komen met een Energieversnellingswet, die regelt dat vergunningen voor kritieke energieinfrastructuur, zoals voor verdeelstations en extra stroomkabels, eerder kunnen worden afgegeven. Ook krijgt de aanleg van deze infrastructuur voorrang als er door de beperkte stikstofruimte keuzes gemaakt moeten worden welke activiteiten mogelijk zijn. Daarnaast gaan we slimmer gebruik maken van het elektriciteitsnet. Bijvoorbeeld door bedrijven en huishoudens te stimuleren om buiten de spits stroom te gebruiken, oplossingen als batterijen en elektrolyse te ondersteunen, en de lokale energievraag beter af te stemmen met het lokale aanbod uit zon en wind. Partijen met een maatschappelijk belang krijgen voorrang op het net. We stimuleren coöperatief eigendom en beheer van nieuwe duurzame energiebronnen. De overheid stuurt actief op een eerlijk en duurzaam energiesysteem en onderzoekt waar energie in publieke handen moet komen. Kosten voor huishoudens en bedrijven houden we laag door energienetten langer te gebruiken, de kosten van investeringen in het net niet meteen in rekening te brengen bij afnemers, maar uit te smeren over de tijd, en door nettarieven te differentiëren. Nieuwe woonwijken krijgen een eigen wijk- of buurtbatterij. Die slaat stroom op als de wijk stroom over heeft en levert het terug als zon en wind het laten afweten. Dat is voordeliger en solidairder dan een batterij in elke woning. Het ontlast bovendien het elektriciteitsnet."
3. "Daarom versnellen we de aanleg van windmolenparken op zee om de industrie te laten elektrificeren. Ook sluit de overheid een Noordzeepact met wind- en waterstofproducenten, industriële afnemers en netbeheerders, met langjarige verbintenissen die zekerheid bieden. De overheid neemt een deel van de financiële risico's op zich maar deelt ook mee in de winst."
4. "Groningers boven gas. Nog steeds zitten te veel Groningers en Noord-Drenten in een uitzichtloze situatie als gevolg van de jarenlange gaswinning. We kiezen voor rechtvaardig herstel. Dat betekent ook echt: geen Gronings gas meer. We verlenen geen nieuwe vergunningen voor gaswinning uit de kleine Groningse velden meer. De veiligheid en leefbaarheid van mensen gaan voor winst."
5. "In Groningen is onverminderde inzet nodig voor de afhandeling van de schade als gevolg van gaswinning. Groningers hebben recht op een veilig, schadevrij en verduurzaamd huis, zie hoofdstuk 'Democratie, Rechtsstaat en Gelijke Rechten'. We behouden voorzieningen zoals zwembaden, sportclubs en buurthuizen en investeren in de toekomst van Groningen als belangrijke speler in de transitie naar waterstof, via omscholingsfondsen en brede mbo-, hbo- en wo-scholingsprogramma's. Met de Lelylijn komt er een betere bereikbaarheid per openbaar vervoer. Ter Apel wordt ontlast door meer aanmeldcentra voor asielzoekers elders in het land te openen."