De regering moet Europese AI-bedrijven meer gebruiken bij overheidsopdrachten. Nu gaat veel geld voor kunstmatige intelligentie (AI) naar Amerikaanse bedrijven. Europees geld moet juist de eigen Europese industrie helpen groeien. Zo bouwen we een sterke en verantwoorde eigen sector op.
Motie van het lid Dassen over de rol als launching customer bij Europese AI-bedrijven gebruiken om een verantwoorde, Europese AI-industrie te stimuleren
De kamer,
constaterende dat een significant deel van publieke aanbestedingen van
AI-diensten belandt bij Amerikaanse aanbieders;
van mening dat Europese publieke middelen zo veel mogelijk ten goede
moeten komen aan Europese bedrijven;
verzoekt de regering haar rol als launching customer bij Europese
AI-bedrijven te gebruiken om een verantwoorde, Europese AI-industrie te
stimuleren.
Argumenten voor: De partij wil de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese leveranciers verkleinen [1] en de eigen digitale industrie en economie verder uitbouwen door te investeren in Europese digitale infrastructuur en veilige AI [3]. Er wordt expliciet gepleit voor een Europees voorkeursprincipe in publieke aanbestedingsregels voor strategische sectoren [2] en voor het onderzoeken van voorrang voor Europese bedrijven bij inkoop en aanbestedingen [2]. Daarnaast moet strategische autonomie meewegen bij aanbestedingen [4] en moet de overheid de voorkeur geven aan Europese digitale diensten om de economie en werkgelegenheid te versterken [1]. Tot slot wordt ingestreefd naar publieke controle op AI om de invloed van buitenlandse techmiljardairs te beperken [5].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten tegen de motie.
Bronnen:
"Digitale autonomie en industriepolitiek in Europa. Nederland kent veel innovatieve ICT-bedrijven, maar is toch afhankelijk van Amerikaanse en Chinese leveranciers. Samen met Europese partners maken we haast met het bouwen van Europese alternatieven en het stallen van data op Europees grondgebied en zorgen we dat het uitsluitend onder Europees recht valt. Zo maken we de hele overheid minder afhankelijk van landen buiten de Europese Economische Ruimte en bergen we overheidsinformatie veiliger op. Om dit meer kracht bij te zetten investeren we in de Rijkscloud. Voor het stellen van prioriteiten in het bouwen aan digitale autonomie, kiezen we een risico-gedreven aanpak, waarbij we de gehele technologiestack in samenhang benaderen. We ondersteunen initiatieven voor Europese chipfabrieken en sturen bij de Europese Commissie aan op publieke garanties, zoals bij het InvestEU-programma. In Nederland omarmen we het ecosysteem van innovatieve mkb'ers en stimuleren start-ups in de tech-sector. De Rijksoverheid geeft als grootste IT-afnemer van het land de voorkeur aan Europese digitale diensten. Dat leidt tot hoogwaardige werkgelegenheid en versterkt de economie."
"Made in Europe. We kiezen voor een groene en eerlijke economie waarin meer producten in Europa worden gemaakt. Hiermee worden we minder afhankelijk van vervuilende import en krijgen we meer grip op arbeidsrechten en het milieu, en vergroten we onze strategische autonomie. Daarom moet er voor strategische sectoren en technologieën een Europees voorkeursprincipe gaan komen in publieke aanbestedingsregels. Ook op nationaal niveau gaan we onderzoeken of we bij inkoop- en aanbestedingen voorrang kunnen geven aan Europese bedrijven."
"Europese actie en Big Tech. Europa is te afhankelijk van Amerikaanse techgiganten. We bouwen onze eigen digitale industrie en economie verder uit door te investeren in Europese digitale infrastructuur, een eigen Cloud en veilige AI. We lanceren een Civiel Techfonds om verantwoorde technologie aan te jagen en mensenrechtenorganisaties te steunen. We pleiten voor het opknippen van Big Tech en een heffing op niet-Europese Big Tech-bedrijven. Online anonimiteit en vrije toegang tot informatie blijven we actief beschermen. Zie ook hoofdstuk 'Digitalisering'."
"Sociaal en groen aanbesteden: Bij aanbestedingen moeten niet alleen de kosten meewegen, maar ook de kwaliteit. We willen een aanpassing van Europese aanbestedings- en mededingingsregels waarbij arbeidsvoorwaarden, de impact op de planeet en strategische autonomie meewegen. Aanbestedingen vanuit de (semi)overheid en overheidsbedrijven worden alleen gegund aan bedrijven die cao-lonen betalen."
"Daarom kiezen we in alles wat we doen voor verantwoordelijk gebruik en publieke controle. In een democratie moeten mensen zich vrij en veilig kunnen uitspreken, zonder dat het gesprek gestuurd wordt door onzichtbare algoritmes of de politieke agenda van buitenlandse techmiljardairs. We creëren eerlijke algoritmes, versterken onze veiligheid en investeren in kunstmatige intelligentie die bijdraagt aan de samenleving. Zo voorkomen we dat de ongelijkheid toeneemt en beschermen we onze vrijheden."