Automatische toekenning van uitkeringen

De regering moet bij nieuwe sociale zekerheidswetgeving het uitgangspunt gebruiken dat uitkeringen automatisch worden toegekend. Dit is een doel uit het coalitieakkoord. De regering moet dit ook een prioriteit maken in de Hervormingsagenda voor inkomensondersteuning.

Motie van het lid Biekman over bij nieuwe wetgeving het uitgangspunt hanteren van op termijn automatisch uitkeren

De kamer, constaterende dat het coalitieakkoord automatisch toekennen als stip op de horizon noemt voor de sociale zekerheid en toeslagen; overwegende dat uit het wetsvoorstel proactieve dienstverlening nog niet blijkt hoe toegewerkt gaat worden naar automatisch uitkeren; overwegende dat het kabinet wetgeving verkent of voorbereidt rondom het vereenvoudigen van volksverzekeringen en kindregelingen; verzoekt de regering bij de voorbereiding van nieuwe socialezekerheidswetgeving het uitgangspunt van op termijn automatisch uitkeren van uitkeringen en voorzieningen te hanteren; verzoekt de regering in de Hervormingsagenda inkomensondersteuning waar mogelijk automatisch uitkeren meer te prioriteren, en de Kamer te informeren over de routekaart richting ambtshalve toekenning.
7 september | D66 | Aangenomen: 101–49 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil de sociale zekerheid hervormen door bureaucratische regels te verminderen [1] en streeft naar wetgeving die effertiënter, simpeler en goedkoper is [2]. Het bevorderen van klantvriendelijkheid door gegevens slechts één keer te vragen [4] en het versnellen van procedures [6] ondersteunt het streven naar automatische processen, zoals bij de voorgestelde automatische goedkeuring voor ondernemers [7].

Argumenten tegen: De partij wil de afhankelijkheid van inkomensafhankelijke regelingen verminderen [5] en de koppeling tussen het minimumloon en uitkeringen loslaten [3], maar er worden geen directe argumenten tegen de methode van automatische toekenning gegeven.

Bronnen:

  1. "Een revolutie op de arbeidsmarkt en in de sociale zekerheid: Veel onderdelen van onze sociale zekerheid en ons arbeidsrecht zijn al decennia oud. De kleinste details zijn vastgelegd in wantrouwende bureaucratische regeltjes. Je moet als ondernemers een extra studie volgen om werkgever te kunnen worden. Cao's zijn niet zelden meer dan tientallen pagina's. En onenigheid wordt niet onderling opgelost maar eindigt door overregulering vaak in de rechtbank. Als we ook in de toekomst nog een welvarende en groeiende economie willen zijn, zullen we stappen moeten zetten om dit te hervormen. De VVD wil een totale deregulering van de arbeidsmarkt en sociale zekerheid. Werkgevers en werknemers moeten vertrouwen krijgen. De hervormingen moeten gericht zijn op werken meer lonend maken, mensen aan een baan helpen en nieuwe zekerheid creëren. Dat betekent een nieuw belastingstelsel, zorgen dat de sociale zekerheid meer activerend wordt, langer doorwerken en het arbeidsrecht hervormen. We zetten het mes in bureaucratische regels, moderniseren de werkloosheidswet door hem meer activerend te maken en geven meer ruimte voor maatwerk in cao's, door de transitievergoeding niet langer verplicht te stellen. Zo zorgen we ervoor dat het makkelijker wordt om mensen in dienst te nemen, dat mensen sneller een baan vinden en dat er ruimte is voor afspraken die passen bij het bedrijf en de werknemer."
  2. "Minder regelzucht, betere wetgeving: We zien nu te vaak dat de Tweede Kamer regel op regel stapelt, steeds om extra onderzoek vraagt en te vaak wetgeving ondoordacht verandert. Bij alle wetsbehandelingen kijken we hoe wetten efficiënter, simpeler en goedkoper kunnen worden. We maken meer tijd voor de behandeling van wetten en willen dat amendementen zoveel mogelijk voor aanvang van een debat worden ingediend en dat in het geval van ingrijpende amendementen er een week zit tussen het moment van indienen en de stemming over de amendementen. Bij ingrijpende amendementen moet het de standaard worden dat er een uitvoeringstoets wordt gedaan. Indien partijen de belastingen willen verhogen per amendement, moet altijd eerst in kaart worden gebracht wat het effect is voor het vestigingsklimaat en voor de koopkracht van werkende Nederlanders."
  3. "De lonen stijgen altijd harder: In Nederland stijgen uitkeringen automatisch elk half jaar mee met de gemiddelde stijging van cao-lonen, terwijl veel werkenden dus een minder hoge loongroei hebben. Uitkeringsgerechtigden zijn er de afgelopen jaren daardoor méér op vooruit gegaan dan veel mensen met een baan, zoals bouwvakkers of agenten. De huidige koppeling tussen minimumloon en uitkeringen zorgt ervoor dat veel werkenden er nooit méér op vooruit mogen gaan dan uitkeringsgerechtigden. Wij laten deze koppeling los en herstellen het verschil tussen werk en uitkering. Voortaan stijgen de uitkeringen, behalve de AOW en regelingen voor arbeidsongeschikten, mee met de inflatie in plaats van met de lonen."
  4. "Maximale klantvriendelijkheid: Nederlanders hoeven dezelfde informatie nooit meer dan één keer bij de overheid aan te leveren en loggen op één plek in. In plaats van een wildgroei aan loketten, kan het starten van een bedrijf, het doorgeven van een adreswijziging en het inzien van je AOW dan op één plek geregeld worden. Hiervoor breiden we bijvoorbeeld MijnOverheid.nl uit. Overheidsdiensten gebruiken persoonsgegevens die in deze omgeving staan en mogen dit niet dubbel uitvragen. Dit is veiliger, goedkoper en gebruiksvriendelijker. Ook AI kan bijdragen aan een klantvriendelijkere overheid."
  5. "Naar een simpeler belastingstelsel waarin werken loont: Om werken meer te laten lonen willen we af van de doorgeslagen nivellering via toeslagen, aftrekposten en heffingskortingen. De kosten van kinderopvang en de afbouwende kinderopvangtoeslag kan er zelfs toe leiden dat een extra dag werken niks of bijna niks oplevert. Het stelsel moet op de schop, waarbij we de koopkracht van middeninkomens verhogen, werken laten lonen via lastenverlichting, inkomensafhankelijke regelingen verminderen en stoppen met het rondpompen van geld."
  6. "De overheid voor werkend Nederland: De overheid moet werken voor werkenden. De wachttijd bij contact met de overheid moet flink omlaag, ongeacht of het contact per telefoon, e-mail, post gaat of fysiek is. We willen dat gemeenten vaker open zijn buiten standaard kantoortijden, in plaats van alleen tijdens kantoortijden."
  7. "Aanvraag duurt te lang? Aanvraag goedgekeurd: Als we verwachten dat ondernemers leveren, moet de overheid dat ook doen. We willen dat procedures voor het aanvragen van vergunningen, vooral bij het mkb, drastisch versneld worden. Als uiterste stok willen we dat wanneer ondernemers voor een eenvoudige aanvraag bij de overheid langer moeten wachten dan de geldende termijn, deze aanvraag automatisch wordt goedgekeurd. Te denken valt aan standplaatsvergunningen, kleine evenementenvergunningen of detailhandelsvergunningen. We werken vaker met meldplichten in plaats van vergunningsplichten."