De regering moet een concreet plan maken om slachtoffers van rellen te helpen. Schade door geweld en vernieling moet namelijk zo veel mogelijk bij de daders worden verhaald. Gemeenten, vervoerders en scholen hebben hulp nodig bij het verzamelen van bewijs en het regelen van schadeclaims.
Motie van het lid Clemminck over een uitvoeringsplan voor het ondersteunen van benadeelden bij het verhalen van schade door geweld en vernielingen rond demonstraties en rellen
De kamer,
constaterende dat het kabinet heeft toegezegd de Kamer vóór het einde
van 2026 te informeren over civielrechtelijk schadeverhaal, waaronder
groepsaansprakelijkheid en knelpunten bij gegevensdeling;
overwegende dat schade door geweld en vernieling zo veel mogelijk op
de veroorzakers moet worden verhaald;
overwegende dat benadeelden daarbij praktische ondersteuning nodig
kunnen hebben bij bewijsvergaring, het achterhalen van aansprakelijke
personen en het instellen van een schadeclaim;
verzoekt de regering om in de toegezegde brief een concreet uitvoeringsplan op te nemen voor het ondersteunen van gemeenten,
vervoerders, onderwijsinstellingen en andere benadeelden bij het
verhalen van schade door geweld en vernielingen rond demonstraties en
rellen;
verzoekt de regering om daarin in ieder geval in te gaan op bewijsvergaring, rechtmatige gegevensdeling, het benutten van groepsaansprakelijkheid waar mogelijk en de verantwoordelijke partijen en uitvoeringstermijnen.
Argumenten voor: De partij vindt dat schade die door demonstranten wordt aangericht, verhaald moet worden en dat de veroorzaker de kosten moet dragen [1]. Er wordt expliciet gesteld dat het eenvoudiger moet worden voor slachtoffers om schadevergoeding van de dader te ontvangen [2]. Daarnaast benadrukt de partij dat het demonstratierecht niet mag ontaarden in chaos of onveiligheid en dat misbruik van dit recht, zoals vernielingen, snel en doeltreffend bestraft moet worden [3][4]. Het principe dat de overheid verantwoordelijkheid moet nemen en burgers moet helpen bij schade [5] en dat ondernemers gecompenseerd moeten worden voor geleden schade [6], sluit aan bij de wens voor een concreet uitvoeringsplan voor schadeverhaal.
Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die een standpunt innemen tegen het verhalen van schade of het ondersteunen van benadeelden bij het verkrijgen van compensatie.
Bronnen:
"Schade demonstranten verhalen. Het kan niet zo zijn dat demonstranten de boel kort en klein slaan en hier zomaar mee wegkomen, en we onderzoeken of de opruim- en reinigingskosten kunnen worden verhaald op de organisatie van de demonstratie. Wat je kapot maakt, moet je betalen."
"Positie van slachtoffers versterken. Slachtoffers van misdrijven moeten zich meer gesteund voelen. Het moet daarom eenvoudiger worden voor slachtoffers om schadevergoeding van de dader(s) te kunnen ontvangen."
"Demonstreren is een fundamenteel recht in onze democratie, maar dat recht mag nooit ontaarden in chaos of onveiligheid. Protesten moeten ordelijk verlopen, binnen duidelijke grenzen en met respect voor de rechtsstaat én voor anderen. Het demonstratierecht brengt ook verantwoordelijkheid met zich mee. Wie dat recht misbruikt door vitale infrastructuur te blokkeren of te vernielen, ondermijnt de samenleving en overschrijdt een grens. Zulke acties moeten snel en doeltreffend worden bestraft."
"Demonstreren met respect. Demonstreren is ieders goed recht, maar je moet je houden aan de regels waarbij de openbare orde en veiligheid nooit in het geding mogen komen. Dit dient daadwerkelijk te worden gehandhaafd, ook met betrekking tot vervolgen en straffen."
"Begin met recht doen aan mensen om vertrouwen te kunnen herstellen. De overheid moet er zijn voor haar burgers, juist als het tegenzit. Maar te vaak is het tegenovergestelde gebeurd: gezinnen zijn kapot gemaakt door de toeslagenaffaire, huizen raakten onbewoonbaar door aardbevingen in Groningen en mijnbouwschade in Limburg werd jarenlang ontkend of genegeerd. Mijnbouwschade aanpakken en woningcorporaties laten meedoen in alle mijnbouwschade gebieden. BBB staat voor een overheid die verantwoordelijkheid neemt. Wie door toedoen van de overheid in de problemen is gekomen, moet zo snel en menswaardig mogelijk worden geholpen, gecompenseerd en waar nodig volledig schadeloos gesteld. Geen eindeloos getouwtrek, maar doen wat nodig is om vertrouwen te herstellen. Want pas als de overheid weer voor de burger opkomt, kunnen we samen vooruit."
"Bescherming voor lokale ondernemers. Ondernemers in Ter Apel en Budel die schade ondervinden van het AZC, worden financieel gecompenseerd. Zij worden niet langer van het kastje naar de muur gestuurd, maar er komt één loket waar dit wordt geregeld."