De regering moet een concreet plan maken om slachtoffers van rellen te helpen. Schade door geweld en vernieling moet namelijk zo veel mogelijk bij de daders worden verhaald. Gemeenten, vervoerders en scholen hebben hulp nodig bij het verzamelen van bewijs en het regelen van schadeclaims.
Motie van het lid Clemminck over een uitvoeringsplan voor het ondersteunen van benadeelden bij het verhalen van schade door geweld en vernielingen rond demonstraties en rellen
De kamer,
constaterende dat het kabinet heeft toegezegd de Kamer vóór het einde
van 2026 te informeren over civielrechtelijk schadeverhaal, waaronder
groepsaansprakelijkheid en knelpunten bij gegevensdeling;
overwegende dat schade door geweld en vernieling zo veel mogelijk op
de veroorzakers moet worden verhaald;
overwegende dat benadeelden daarbij praktische ondersteuning nodig
kunnen hebben bij bewijsvergaring, het achterhalen van aansprakelijke
personen en het instellen van een schadeclaim;
verzoekt de regering om in de toegezegde brief een concreet uitvoeringsplan op te nemen voor het ondersteunen van gemeenten,
vervoerders, onderwijsinstellingen en andere benadeelden bij het
verhalen van schade door geweld en vernielingen rond demonstraties en
rellen;
verzoekt de regering om daarin in ieder geval in te gaan op bewijsvergaring, rechtmatige gegevensdeling, het benutten van groepsaansprakelijkheid waar mogelijk en de verantwoordelijke partijen en uitvoeringstermijnen.
Argumenten voor: De partij streeft naar een snelle en eenvoudige afwikkeling van schade [2] en wil de bureaucratie bij het herstellen van schade voor gedupeerden minimaliseren [1]. Daarnaast is de partij bereid meer capaciteit en budget naar gemeenten te verschuiven [6] en wil de partij geschillen effectief oplossen [5].
Argumenten tegen: De partij stelt dat de overheid het recht op demonstratie altijd moet beschermen [3] en is tegen het monitoren of profileren van demonstranten [4]. Er is een risico dat de gevraagde bewijsvergaring en gegevensdeling de demonstratievrijheid onder druk zet door een afschrikwekkend effect te hebben op deelname aan protesten [4].
Bronnen:
"We willen dat de hersteloperatie naar aanleiding van het toeslagenschandaal snel wordt afgerond, in samenspraak met gedupeerden en gemeenten. Vooral door minder ambtelijke bureaucratie en te werken op basis van vertrouwen."
"Wij pleiten ervoor dat Groningers en Noord-Drenten eindelijk een goede, simpele en snelle afwikkeling van schade en versterking van hun huizen krijgen, waarbij zij zelf een volwaardige stem hebben. We willen dat de ereschuld aan Groningen en Noord-Drenthe wordt ingelost op een manier zoals de Groningers en Noord-Drenten dat willen."
"In Nederland heeft iedereen het recht om te demonstreren. Maar dit recht staat onder druk. De overheid moet dit recht altijd beschermen. Demonstraties zijn een waardevolle manier om meningen te uiten en betrokkenheid te tonen. Het zijn vreedzame bijeenkomsten waar mensen hun standpunten duidelijk maken. Zo moeten we demonstraties blijven zien en behandelen."
"Het gebruik van gezichtsherkenning van demonstranten en het bijhouden van een demonstrantendatabase moet worden verboden. Vreedzame demonstratie is een fundamenteel recht, geen veiligheidsdreiging. Het monitoren of profileren van demonstranten zonder aanleiding werkt intimiderend, ondermijnt het vertrouwen in de overheid en heeft een afschrikwekkend effect op deelname aan democratisch protest. Het verbod op massale surveillance moet expliciet worden vastgelegd."
"Het is vaak beter om geschillen buiten de rechtbank op te lossen. Daarom willen we dat mediation een prominentere rol krijgt. Dat kan onder meer door de mogelijkheden van mediation beter onder de aandacht te brengen en te kijken of er meer ruimte gemaakt kan worden voor mediation binnen het bestuursrecht."
"We zorgen voor meer capaciteit en budget bij gemeenten, om hen te helpen de grote stroom aan bouwvergunningsaanvragen en bestemmingsplanwijzigingen sneller te kunnen behandelen, ingevoerd te raken in de omgevingswet en actiever grond- en bouwbeleid te voeren. Op korte termijn detacheren we medewerkers, bijvoorbeeld vanuit de provincie. Rijksoverheid en provincie maken een plan voor een structurele oplossing, zoals de uitrol van traineeships en een 'flexibele schil' van overheidspersoneel dat inzetbaar is in de hele provincie."