Verkiezingsprogramma CDA over dit onderwerp

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Waarom voor? De partij benadrukt dat de inzet van de krijgsmacht primair dient voor het afschrikken van agressie en voorkomen van oorlog ^[1]. Daarnaast pleit de partij voor handhaving van het internationaal recht en stelt dat kritische situaties, zoals in Israël, vragen om diplomatieke druk en naleving van normen ^[3][2]. Een motie die een militaire betrokkenheid bij een escalerend conflict uitsluit, kan in theorie worden gezien als een poging tot het voorkomen van onnodige oorlogsdreiging.

Waarom tegen? De partij stelt expliciet dat Nederland deelneemt aan operaties en oefeningen van partnerlanden ^[1]. Er wordt grote waarde gehecht aan solidariteit en samenwerking binnen de NAVO om veiligheid te waarborgen ^[4]. Het beperken van de inzetbaarheid van de Nederlandse krijgsmacht door een dergelijk expliciet uitsluitingscriterium kan strijdig zijn met de wens voor een actieve rol in internationale veiligheidssamenwerking en de integratie van onze defensie met bondgenoten ^[4][1].

Bronnen:

1. "De inzet van de krijgsmacht is primair het afschrikken van agressie en het voorkomen van oorlog in Nederland en in het NAVO-verdragsgebied. Nederland zet zich in voor stabiliteit in het fragiele gebied rondom Europa en de verdediging van de Caribische delen van het Koninkrijk. We doen mee aan operaties en oefeningen van partnerlanden. Het Toetsingskader voor vredesmissies is leidend." (0.692)
2. "De Nederlandse regering moet zich inspannen voor de handhaving van het internationaal recht. Doelgerichte aanvallen op burgers, journalisten en hulpverlenersvormen een grove schending van dit internationaal recht. Hierbij past grotere druk op Israël bijvoorbeeld door de handelsvoordelen uit het EU-Israël-associatieverdrag op te schorten, of sancties op personen. Dit gebeurt bij voorkeur via de economische en politieke kanalen van de EU. Blijft dat zonder resultaat, dan neemt de Nederlandse regering deze maatregelen samen met gelijkgestemde landen." (0.692)
3. "De bescherming en waardigheid door het recht geldt voor zowel Israëli's als Palestijnen. Op 7 oktober 2023 pleegde Hamas een weerzinwekkende terreuraanslag. Israël heeft bestaansrecht, en het volste recht zich te verdedigen binnen internationaal erkende normen. De invulling van dat recht is echter verworden tot een offensief dat het internationale recht schendt en onvoorstelbaar leed veroorzaakt onder de Palestijnse burgerbevolking. Handhaving van het internationaal recht geldt ook hier. Het is juist in Israëls belang dat de staat niet verder afglijdt van waarden van democratie, rechtsorde en respect voor mensenrechten." (0.674)
4. "Voor een open, ondernemend en relatief klein land als Nederland zijn dit risicovolle ontwikkelingen. Onze veiligheid en welvaart zijn onlosmakelijk verbonden met een wereld waarin landen zich houden aan de afspraken die ze zelf hebben gemaakt en waarin het internationaal recht bescherming biedt. De grote uitdagingen van deze tijd, zoals veiligheid, migratie, klimaat, ons concurrentievermogen en nieuwe technologische ontwikkelingen zoals AI, vragen om een sterk Europa dat ook qua veiligheid autonomer wordt en een saamhorige NAVO. Nederland moet hierin een actieve rol spelen en investeren in een krijgsmacht die voldoende toegerust is. Dat vraagt om solidariteit en samenwerking." (0.662)