De regering moet de overwinsten en marges van oliebedrijven en raffinaderijen in Nederland inzichtelijk maken. Door de oorlog in het Midden-Oosten maken deze bedrijven extra winst. Voor burgers en de politiek is het belangrijk om transparant te zijn over hoe deze bedrijven financieel profiteren van internationale onrust.
Motie van het lid Teunissen
De kamer,
overwegende dat transparantie cruciaal is in tijden van crisis en dat het voor burgers en
politiek inzichtelijk moet zijn in hoeverre raffinaderijen en oliebedrijven in Nederland,
zoals Shell en Exxon, financieel profiteren van geopolitieke onrust;
verzoekt de regering de (over)winsten en marges van oliebedrijven en raffinaderijen als
gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten in Nederland maximaal inzichtelijkte
maken.
Waarom voor? De partij pleit in algemene zin voor grote transparantie ten aanzien van publieke processen, belangen en macht [1][3][6]. Specifiek ten aanzien van winsten van energiebedrijven in crisistijd, geeft de partij aan dat dit bedrijven zijn die 'bovenmatig profiteren' en dat zij voorstander zijn van maatregelen om dit in kaart te brengen en te belasten [2]. Het verzoek in de motie om winsten inzichtelijk te maken sluit aan bij de brede wens van de partij om transparantie en controle op economische winsten in sectoren die de samenleving raken te vergroten [5][4].
Waarom tegen? Er zijn geen fragmenten in het verkiezingsprogramma die aangeven dat de partij tegen het inzichtelijk maken van winsten of marges van oliebedrijven is. Het verkiezingsprogramma bevat enkel argumenten die transparantie en publieke controle stimuleren.
Bronnen:
"We voeren een verplicht lobbyregister in, naar Iers model. Nederland loopt achter op het gebied van transparantie rond belangenvertegenwoordiging. Ondanks herhaalde oproepen vanuit de Kamer en de samenleving weigert de regering al jaren een effectief register in te voeren. Daardoor blijft onduidelijk wie toegang heeft tot de macht. Andere Europese landen gingen ons al voor, en ook Nederland verdient die transparantie. Daarom willen we dat er eindelijk een verplicht en onafhankelijk register komt, waarin lobbyactiviteiten, betrokken partijen, relevante beleidstrajecten en gespreksonderwerpen inzichtelijk worden gemaakt en openbaar doorzoekbaar zijn. Een onafhankelijke toezichthouder moet toezien op naleving van de regels." (0.706)
"We willen één Europese meevallersheffing, zodat we in een tijd van crisis bedrijven die bovenmatig profiteren van die crisis, extra kunnen belasten. Denk hierbij aan de hoge winsten van energiebedrijven na de Russische invasie in Oekraïne. De inkomsten van deze heffing komen vervolgens ten goede aan de maatschappij." (0.688)
"We verbeteren de publieke agenda's van bewindspersonen. De huidige agenda's zijn vaak onvolledig, moeilijk doorzoekbaar en bevatten vage omschrijvingen. Daardoor blijft onduidelijk welke gesprekken plaatsvinden, met wie en over welke wetgeving. Daarom pleiten wij voor gestandaardiseerde, digitaal doorzoekbare en openbaar beschikbare agenda's, waarin ook beleidsdossiers en gesprekspartners duidelijk zijn opgenomen. De agenda's moeten beschikbaar zijn in een computerleesbaar format. Daarnaast breiden we deze verplichte openbare agenda's uit naar topambtenaren en politiek assistenten." (0.679)
"Financieringsinstrumenten worden duidelijker zodat transparantie en doelmatigheid gewaarborgd zijn." (0.671)
"De opkomst van investeringsmaatschappijen (private-equity) in de zorg kan op gespannen voet staan met de kwaliteit en toegankelijkheid van en de solidariteit in de zorg. Volt zet zich er voor in om de zorg minder interessant te maken voor investeringsmaatschappijen door wettelijke beperkingen op winstuitkeringen in de zorg in te voeren, zorginstanties wettelijk te verplichten transparant te zijn over hun eigendomsstructuren en de Nederlandse Zorgautoriteit hier actiever op te laten controleren, bijvoorbeeld met een speciale task force. Daarnaast worden overnames van praktijken door zorgprofessionals die daar zelf zorg gaan verlenen, gestimuleerd." (0.662)
"Gesprekken en andere communicatie van bewindspersonen op overheidsapparaten (telefoons en computers) moeten automatisch worden opgeslagen. Chatverkeer moet makkelijk doorzoekbaar zijn, op basis van Europese (strikte) privacystandaarden en andere wettelijke belangen. De Noorse praktijk is hierin het voorbeeld." (0.656)