Berekeningen voor toekomstige AOW-kosten

De regering moet uitrekenen wat de AOW-kosten en de staatsschuld in 2060 zijn als de AOW alleen stijgt volgens de wet. Dit inzicht is nodig om goede politieke en financiële keuzes te maken. Nu zijn er alleen berekeningen die uitgaan van de loonontwikkeling, terwijl dat niet in de wet staat.

Motie van de leden Grinwis en Flach over een raming van de AOW-uitgavengroei en de EMU-schuld in 2060

De kamer, constaterende dat het Centraal Planbureau geen antwoord heeft gegeven op de feitelijke vraag wat de geraamde AOW-uitgavengroei en de EMU-schuld in 2060 zouden zijn indien de AOW tot en met 2060 uitsluitend stijgt conform de wettelijke koppeling, en dat het Ministerie van Financiën bij de beantwoording van dezelfde feitelijke vraag verwijst naar het Centraal Planbureau; overwegende dat inzicht in de langjarige gevolgen van de wettelijke AOW-koppeling noodzakelijk is voor een zorgvuldige politieke en budgettaire afweging, waar er nu alleen een raming beschikbaar is op basis van een niet in de wet verankerde koppeling met de feitelijke loonontwikkeling; verzoekt de regering een raming van de AOW-uitgavengroei en de EMU-schuld in 2060 te maken indien de AOW tot en met 2060 louter stijgt conform de wettelijke koppeling en inzichtelijk te maken hoe deze uitkomsten zich verhouden tot de huidige CPB-raming.
23 april | CU, SGP | Aangenomen: 147–3 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdAPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSPKeijzerVolt50PLUS
SGP

Verkiezingsprogramma FvD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij uit sterke kritiek op de werkwijze van het CPB. Ze vinden de huidige doorrekeningssystematiek van het CPB problematisch omdat deze gericht is op de korte termijn en daarmee een heldere toekomstvisie in de weg staat [3][5]. Daarnaast vindt de partij de zelfbeperking van het CPB, waarbij bepaalde vragen buiten de reikwijdte van een doorrekening vallen, problematisch [4]. De motie, die vraagt om een raming voor de lange termijn (2060) nadat het CPB geen antwoord gaf op een feitelijke vraag, sluit aan bij deze wens om de beperkende kaders van het CPB te doorbreken [3][4].

Argumenten tegen: De partij wil de AOW-leeftijd verlagen naar 66 jaar en AOW na 40 jaar zwaar werk invoeren [1][2]. Een raming die aantoont dat de uitgaven en de schuld in 2060 al fors stijgen bij enkel de huidige wettelijke koppeling, zou gebruikt kunnen worden als argument tegen deze verdere uitbreiding van de AOW-voorzieningen.

Bronnen:

  1. "AOW-leeftijd verlagen We verlagen de AOW-leeftijd naar 66 jaar en geven mensen met fysiek zware beroepen recht op AOW na 40 jaar werk."
  2. "De AOW en het pensioenstelsel zijn fundamenten van onze welvaartsstaat, maar de afgelopen jaren zijn deze voorzieningen stelselmatig uitgehold. De verhoging van de AOW-leeftijd heeft ervoor gezorgd dat ook mensen met fysiek zware beroepen moeten doorwerken tot op hoge leeftijd, zonder dat er een goede regeling bestaat voor wie al vroeg is begonnen met zwaar werk. Forum voor Democratie wil dit herstellen: iedereen moet recht hebben op AOW na veertig jaar zwaar werk, en de algemene AOW-leeftijd moet weer terug naar 66 jaar. Tegelijkertijd vinden wij dat wie wíl doorwerken na bereiken van de AOW-leeftijd, daartoe de mogelijkheid moet hebben. Vrijheid en individuele keuze horen ook in dit levensfasebeleid centraal te staan."
  3. "Deze inkadering maakt het onmogelijk om een visie voor de lange termijn aan het CPB voor te leggen. Ons parlementaire systeem wordt immers gekenmerkt door lange lijnen, trage aanpassingsprocedures en eindeloze beroepstermijnen. Verleende vergunningen, vergunde aanbestedingen, gesloten verdragen: je bent er niet zomaar vanaf. Daardoor blijkt een 'doorrekening' met een tijdsbestek van slechts vier jaar vooral een sta-in-de-weg om een heldere toekomstvisie te kunnen presenteren."
  4. "Deze zelfbeperking van het CPB vinden wij problematisch. Want het gaat ons er nu juist om, een aantal hoofdlijnen van het huidige beleid - zoals het klimaatbeleid en het sluiten van het Groninger gasveld - te heroverwegen. Wij vinden dat we ons bij verkiezingen met zijn allen moeten afvragen: was datgene wat we tot nu toe hebben gedaan eigenlijk wel zo verstandig? Of moeten we ons beleid wellicht fundamenteel herzien? Als dat soort vragen buiten de reikwijdte van het CPB vallen - wat héb je dan aan een ' doorrekening'?"
  5. "Je kunt hetzelfde ook anders zeggen: de doorrekeningssystematiek van het CPB is een ambtelijk rekenmodel dat geschikt is om op korte termijn te becijferen hoeveel overheidsgeld beschikbaar komt voor bepaalde acute maatregelen. Het laat (bij benadering) zien wat er morgen gebeurt met de zorgkosten als je vandaag de orthodontist in het basispakket opneemt. Het is een vorm van huishoudkunde die nuttig kan zijn wanneer je de kwartaalbegroting opstelt - maar die we niet moeten verwarren met de visie, de hoofdrichting die we als land op willen."