Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 85%)

Argumenten voor: De partij wil dat gemeenten meer mogelijkheden krijgen om zelf keuzes te maken en verantwoordingen af te leggen aan hun inwoners ^[3]. Ook wil de partij dat gemeenten meer ruimte krijgen om zelf grond te kopen en te ontwikkelen ^[6] en dat het debat over waar gebouwd mag worden, in de gemeenteraad thuishoort ^[5].

Argumenten tegen: De partij wil juist gebruikmaken van landelijke en regionale regie om de woningbouw te sturen. Zo willen zij wettelijk vastleggen dat huisvesting voor bepaalde groepen eerlijk over de gemeenten wordt verdeeld ^[1] en dat er een bouwquotum komt, zodat elke gemeente moet meebouwen voor groepen zoals senioren of studenten ^[7]. Daarnaast willen zij dat er in elke gemeente minstens 30% sociale huur wordt gebouwd, wat vraagt om regie ^[2], en dat de rijksoverheid samen met de regio's de regie neemt om Nederland ruimtelijk in balans te brengen ^[4].

Bronnen:

1. "We regelen wettelijk dat huisvesting voor aandachtsgroepen eerlijk wordt verdeeld over gemeenten, op basis van het inwoneraantal."
2. "We leggen wettelijk vast dat bij nieuwbouw in elke gemeente minstens 30% sociale huur komt, zodat gemeenschappen in wijken gemengd blijven. Dit vraagt om regie. We maken goede afspraken over hoe woningen worden verdeeld en toegewezen, zoals bij nieuwbouw en renovatie. Een deel van de huizen is speciaal voor bewoners uit de wijk. Zo kunnen mensen bij elkaar in de buurt blijven wonen, ook als ze een ander soort huis willen of nodig hebben."
3. "Gemeenten hebben steeds meer taken van het Rijk gekregen zonder voldoende geld. Daarom verhogen we de bijdragen van het Rijk aan gemeenten. Daarnaast krijgen gemeenten meer mogelijkheden voor lokale belastingen en heffingen. Zo hebben ze meer zeggenschap over hun inkomsten en kunnen ze beter zelf keuzes maken én verantwoorden aan inwoners. Dit hoeft niet te betekenen dat inwoners meer belasting gaan betalen: hogere lokale belastingen gaan samen met lagere inkomstenbelastingen."
4. "Welvaart in de breedste zin - van inkomen tot gezondheid en leefomgeving - hoort overal te groeien, in de grote steden en in de regio. Of je nu in Zeeland, Limburg, de Achterhoek, Groningen, Haarlem of Breda woont: dat moet geen verschil maken voor je kansen. D66 wil dat de rijksoverheid samen met de regio's de regie neemt om Nederland sociaal, economisch en ruimtelijk weer in balans te brengen."
5. "Het debat over wat waar gebouwd mag worden, hoort thuis in de gemeenteraad. Bezwaarmakers moeten daar hun zorgen uiten."
6. "We richten een Rijksgrondfaciliteit (een landelijke grondbank) op, zodat de grond die het Rijk in bezit heeft of krijgt, ingezet kan worden om sneller huizen te bouwen. We maken jaarlijks €2 miljard euro vrij om de woningbouw uit het slop te halen. Om te voorkomen dat dit geld vooral bij vastgoedondernemers terechtkomt, krijgen gemeenten meer ruimte om zelf grond te kopen en te ontwikkelen. Ook krijgen gemeenten meer mogelijkheden om grondspeculaties te voorkomen en te zorgen dat er niet alleen huizen komen, maar ook speelplaatsen en groen."
7. "We halen de doelen voor seniorenwoningen nu bij lange na niet. Voor jongeren en studenten en voor alleenstaanden zijn de doelen er nog niet eens. Dat moet anders. Er moet een bouwquotum komen, zodat elke gemeente moet meebouwen voor elk van deze groepen."