Stemrecht en veto's in de Europese Unie

De regering moet het stemrecht van nieuwe EU-lidstaten tijdelijk beperken. Ook moet het veto van bestaande lidstaten bij buitenlands beleid en veiligheid worden afgeschaft. Met een veto kan een land een besluit tegenhouden. Deze stappen zijn nodig zodat de Europese Unie sneller belangrijke besluiten kan nemen.

Motie van het lid Klos over gelijktijdig inzetten op stemrechtbeperking voor nieuwe lidstaten en afschaffing van het veto voor bestaande lidstaten

De kamer, constaterende dat in discussies over EU-uitbreiding wordt overwogen om nieuwe lidstaten geen vetorechten te geven; overwegende dat volwaardig EU-lidmaatschap gebaseerd is op gelijkwaardigheid tussen lidstaten; van mening dat Nederland baat heeft bij een Unie die snel tot besluitvorming komt; verzoekt de regering gelijktijdig in te zetten op zowel de tijdelijke beperking op deelterreinen van het stemrecht van nieuwe lidstaten als de afschaffing van het veto voor bestaande lidstaten op het terrein van buitenland- en veiligheidsbeleid.
11 juni | D66 |

Stemverwachting

D66VVDPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil het vetorecht volledig afschaffen [1][2][6]. Daarnaast wordt gepleit voor het mogelijk maken van besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid op acute beleidsterreinen, zoals sancties [1]. Wat betreft nieuwe lidstaten pleit de partij voor een 'stapsgewijs lidmaatschap', waarbij landen geleidelijk meer rechten krijgen naarmate ze meer voldoen aan de EU-regels [3][4].

Argumenten tegen: De partij geeft aan dat een 'speciaal B-lidmaatschap' geen oplossing is voor bepaalde problemen in de EU [5].

Bronnen:

  1. "De EU moet vooruit kunnen, ook als één lidstaat dwarsligt. Volt gaat het vetorecht (ook wel: het unanimiteitsvereiste) afschaffen. Volt pleit daarnaast voor activering van de brugclausules om besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid nu al mogelijk te maken voor de meest acute beleidsterreinen, zoals sancties, uitbreiding en fiscaal beleid. De instrumenten zijn er, maar het ontbreekt nu aan politieke moed."
  2. "We zetten ons in voor een EU die keuzes maakt in het belang van alle Europeanen, dus ook in jouw belang. Daarom komt er een Europese grondwet die onze rechten en democratie in heel Europa beschermt. Het Europees Parlement krijgt het recht om wetsvoorstellen te doen en het vetorecht verdwijnt. Zo kan één leider niet langer het gezamenlijk belang blokkeren. We beschermen onze gezamenlijke waarden in alle EU-lidstaten en we verwelkomen nieuwe lidstaten, zoals Oekraïne. Zo bouwen we aan een sterke EU die eerlijk en democratisch is."
  3. "Volt wil dat Nederland zich inzet voor de hernieuwde toetreding van het Verenigd Koninkrijk. Ook dient Nederland zich actief in te zetten voor een snelle uitbreiding van de EU. Dit uit oogpunt van veiligheid en om strategische redenen. Het toetredingsproces moet sneller, maar zonder de eisen te verlagen. Daarom pleit Volt voor een stapsgewijs lidmaatschap: landen krijgen geleidelijk meer rechten naarmate ze meer voldoen aan de EU-regels. Alleen landen die de waarden van de EU steunen, kunnen kandidaat worden."
  4. "De EU moet zich voorbereiden op een nieuwe uitbreidingsronde. Nederland en de EU moeten nú werk maken van de hervormingen die nodig zijn om vóór 2035 maximaal tien nieuwe lidstaten te kunnen verwelkomen. Dat vraagt om een toekomstbestendig budget, tijdige institutionele aanpassingen en een zachte landing voor zowel bestaande als nieuwe lidstaten. Op die manier kan uitbreiding juist zorgen voor een sterkere rechtsstaat, democratie en economie. Volt pleit daarom voor een heldere uitbreidingsstrategie inclusief duidelijke doelstellingen en tijdslijnen, met daarin in ieder geval: een Transitiefonds van 75 miljard euro, stapsgewijze toetreding, versterkte rechtsstaatswaarborgen en vroegtijdige betrokkenheid van kandidaat-lidstaten bij EU-instellingen."
  5. "De EU zelf moet sneller hervormen, met name op het gebied van de landbouw en de regionale steun (het 'cohesiebeleid'). Een speciaal B-lidmaatschap is geen oplossing voor deze problemen."
  6. "We willen een EU die werkt voor alle Europeanen. Grote uitdagingen moeten we samen oplossen. Daarom gaan we hervormen: er komt een Europese grondwet, waarin we de rechten van alle Europeanen vastleggen. We schaffen het vetorecht af, zodat nationale leiders hun eigenbelang niet meer boven het belang van ons allemaal kunnen stellen. De EU wordt een echte federale democratie."