De regering moet bij de verdeling van asielopvang via de Spreidingswet rekening houden met vertragingen door de staat of het COA (Centraal Orgaan opvang asielzoekers). Gemeenten moeten nu vaak locaties langer openhouden dan afgesproken. Door deze vertragingen mee te wegen in toekomstige afspraken, wordt het vertrouwen tussen gemeenten en de overheid hersteld.
Motie van het lid Ceder over overschrijdingen van de opvangopgave extra laten meewegen in de toekomstige verdeelsleutel van de Spreidingswet
De kamer,
constaterende dat gemeenten soms op verzoek van het COA opvanglocaties langer openhouden dan oorspronkelijk was afgesproken;
constaterende dat de Minister heeft erkend dat dit het vertrouwen tussen
Rijk en gemeenten onder druk kan zetten en heeft aangegeven zich in te
zetten voor versterking van het onderlinge vertrouwen en de samenwerking;
overwegende dat overschrijdingen van de opvangopgave binnen de
termijnen van de taakstelling op grond van de Spreidingswet reeds
worden meegewogen en een extra aftrek bij overschrijding weer tot
vertrouwen bij gemeenten kan leiden om opvangverplichtingen aan te
gaan;
verzoekt de regering overschrijdingen van de opvangopgave door
toedoen van het niet naleven van de termijnen door het Rijk of COA extra
mee te laten wegen wat betreft de verdeelsleutel van de Spreidingswet
voor toekomstige afspraken over opvangcapaciteit aan de regionale
regietafels.
Argumenten voor: De partij vindt dat de Rijksoverheid recht moet doen aan gemeenten door hen ruimte, vertrouwen en voldoende financiële middelen te geven om hun werk te kunnen doen [1]. Daarnaast stelt de partij dat het Rijk de belangen van regio's niet mag schaden en geen achterstanden mag creëren [3]. De motie, die gemeenten wil beschermen tegen de negatieve gevolgen van het niet nakomen van termijnen door het Rijk of COA, sluit aan bij de visie dat de Rijksoverheid gemeenten de ruimte moet geven voor hun eigen beleid en hen niet mag benadelen [1].
Argumenten tegen: Het programma biedt weinig argumenten om tegen de motie te stemmen. Hoewel de partij benadrukt dat de Spreidingswet van kracht moet blijven [2] en dat COA voldoende gefinancierd moet worden [2], vraagt de motie niet om het afschaffen van de wet of het verminderen van de financiering, maar om een eerlijkere verwerking van overschrijdingen in de verdeelsleutel.
Bronnen:
"De Rijksoverheid moet recht doen aan gemeenten als eerste overheid. Van alle overheden krijgen burgers vaak het meest te maken met de eigen gemeente, van de wieg tot het graf. Het Rijk geeft gemeenten daarom ruimte, vertrouwen en voldoende geld om hun werk te kunnen doen. De Rijksoverheid stopt met het overhevelen van taken aan gemeenten zonder toereikend budget en herstelt waar dit de afgelopen jaren is misgegaan: geen taken zonder knaken. Gemeenten worden beter gefinancierd zodat ze ruimte hebben voor eigen beleid."
"We zorgen voor voldoende, kwalitatieve opvangcapaciteit die kan meebewegen met pieken en dalen in aantallen asielzoekers. Dit voorkomt geldverspilling aan dure noodlocaties, zoals in hotels of op cruiseschepen. IND en COA worden voldoende en stabiel gefinancierd voor hun taak en ondersteund bij de inrichting van een efficiëntere asielprocedure. Asielzoekers krijgen snel duidelijkheid of zij mogen blijven, zodat mensen kunnen starten met hun leven in Nederland, of terugkeren. Dit voorkomt ook dat (potentieel) afgewezenen zich hier wortelen en het daarna onmenselijk is om hen, of hun kinderen, uit te zetten. In Nederland gewortelde kinderen zetten we niet uit en krijgen recht op verblijf in Nederland. De spreidingswet blijft van kracht om te kunnen voorzien in voldoende kleinschalige opvanglocaties, passend bij de omvang van de gemeente of buurt. Ook blijven alle gemeenten verplicht om statushouders te huisvesten. Voorrang van huisvesting van statushouders kan alleen vervallen als een realistisch alternatief wordt geboden, waardoor de asielketen niet vastloopt. Overlast bij AZC's wordt bestreden, samen met gemeenten en politie. Afgewezen asielzoekers vertrekken zo snel mogelijk naar het land van herkomst. We verbeteren daarom de vertrekprocedure en de communicatie daarover met afgewezen asielzoekers. Hierover maken we afspraken met landen van herkomst. Wanneer deze landen niet in redelijkheid meewerken aan het terugnemen van hun afgewezen onderdanen, worden sancties (nationaal of in Europees verband) overwogen. We staan in voor menswaardige opvang en begeleiding van afgewezen asielmigranten, waarbij gewerkt wordt aan terugkeer. Waar dat niet mogelijk is werken we aan een duurzaam perspectief: doormigratie of legalisering van verblijf. We zijn tegen strafbaarstelling van illegaliteit en hulp aan ongedocumenteerden wordt nooit strafbaar."
"De Rijksoverheid heeft de verschillende regio's te lang aan hun lot overgelaten en soms zelfs bewust achterstanden gecreëerd. Door te weinig te investeren in werkgelegenheid, huisvesting, bereikbaarheid of het in stand houden van het voorzieningenniveau. Of door, zoals in Groningen, alleen maar te focussen op de (financiële) belangen van de Rijksoverheid, in plaats van de belangen van de regio en haar inwoners. De Rijksoverheid staat letterlijk en figuurlijk op grote afstand van de inwoners van de Veenkoloniën, Zeeuws-Vlaanderen of Twente. En dit geldt voor veel meer regio's."