De regering moet meer ICT-diensten inkopen bij Nederlandse en Europese bedrijven. Nu gaat er miljarden euro aan belastinggeld naar grote techbedrijven van buiten Europa. Door meer bij Europese aanbieders te kopen, vergroot de overheid haar digitale zelfstandigheid.
Motie van het lid Kathmann over een groeiend percentage van de ICT-diensten afnemen van autonome Nederlandse en Europese aanbieders
De kamer,
constaterende dat de rijksoverheid miljarden euro’s belastinggeld uitgeeft
aan ICT, wat veelal ten goede komt aan grote niet-Europese techbedrijven;
overwegende dat de rijksoverheid als grootste IT-afnemer van Nederland
een afzetmarkt kan creëren voor autonome ICT-diensten door een groter
deel van de uitgaven hieraan te besteden;
verzoekt de regering om als doel te stellen dat een groeiend percentage
van de ICT-diensten die de rijksoverheid afneemt, van autonome
Nederlandse en Europese ICT-aanbieders afkomstig zijn;
verzoekt de regering dit doel op te nemen in de routekaart van voor het
kerstreces 2026 om aantoonbaar de digitale autonomie van de rijksoverheid te vergroten.
Argumenten voor: De partij wil de strategische autonomie versterken door onafhankelijke industrieën te hebben voor essentiële producten en diensten [2]. Daarnaast wil de partij de inkoopkracht van de overheid gebruiken om de economie te beïnvloeden en de democratisering ervan te bevorderen [1]. Er is bovendien een duidelijke wens om de macht en invloed van grote Big Tech-bedrijven te doorbreken [3][4] en de concentratie van marktmacht te verminderen, zodat er meer ruimte ontstaat voor innovatieve en nieuwe bedrijven [5].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma biedt geen argumenten om tegen de motie te stemmen.
Bronnen:
"Gericht inkopen is de democratie versterken. De overheid is de grootste opdrachtgever van Nederland. We gebruiken deze inkoopkracht om met ons eigen belastinggeld democratisering van de economie te bevorderen. Overheidsopdrachten gaan bij voorkeur naar bedrijven waar werknemers echte zeggenschap hebben, meebesturen en meedelen in de winst. Daarmee verandert de overheid van een passieve klant van het grootkapitaal in een actieve bondgenoot van de werkende klasse."
"Strategische autonomie versterken, geen steun zonder zeggenschap. Om vrij te zijn van dictatoriale regimes en minder vatbaar te zijn voor handelsoorlogen moeten we onafhankelijke industrie hebben voor producten en diensten waar we als land niet zonder kunnen. Onze industrie en medicijn- en voedselproductie zijn onmisbaar. In ruil voor het steunen van cruciale sectoren krijgen wij zeggenschap. Hierdoor hebben we directe invloed op de prijzen en stellen we voorwaarden aan arbeidsomstandigheden en verduurzaming. Zo kunnen we tekorten en woekerwinsten voorkomen en vervuiling tegengaan."
"De digitale wereld moet niet onder beklemmende staatscontrole staan, maar ook niet gedomineerd worden door winstbeluste Big Tech bedrijven. De vrije plek waar mensen online samenkomen is verworden tot visvijver voor het met grootschalig binnenslepen van persoonsgegevens door techbedrijven. Door vermarkting zijn de ooit open deuren van het internet gesloten voor kleinere spelers en individuen. Om de macht en invloed van deze bedrijven op de samenleving en politiek te breken, moet het verdienmodel aangepakt worden."
"Leg het verdienmodel van sociale media en Big Tech aan banden. In de afgelopen jaren is onze digitale wereld steeds meer veranderd in een verdienmodel dat draait om surveillancekapitalisme: het grootschalig verzamelen en verhandelen van persoonlijke data voor gedragsgestuurde advertenties. Grote techbedrijven zoals Meta, Google, TikTok en X volgen gebruikers nauwlettend, zowel op hun eigen platforms als daarbuiten. Alles wat je online doet, van klikken tot scrollen en je locatie delen, wordt opgeslagen om je gedrag te voorspellen en te beïnvloeden. Wij willen af van een digitaal systeem waarin gebruikers worden behandeld als handelswaar. Het is tijd voor een internet waarin de mens centraal staat, niet het algoritme en de winst. Daar moet een grote aanpak voorkomen, met als eerste kleine stappen een wettelijk verbod op gepersonaliseerde advertenties, advertentieveilingen en de grootschalige dataverzameling en handel."
"Een sterke waakhond tegen marktmacht. Er moet een eerlijk speelveld zijn, met ruimte voor innovatieve en nieuwe bedrijven. Op dit moment zorgt steeds verdere concentratie van marktmacht in handen van een paar grote spelers en digitale platforms ervoor dat innovatie wordt tegengehouden, de prijzen worden opgedreven en de keuzevrijheid beknot wordt voor consumenten en voor het mkb. Daarom versterken we de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en geven dit instituut meer bevoegdheden en plichten om op te treden. Ook worden andere toezichthouders versterkt om misstanden aan te pakken, zodat de goeden niet onder de kwaden lijden."