AI inzetten voor een efficiëntere overheid

De regering moet een plan maken om de productiviteit van de overheid te verhogen met kunstmatige intelligentie (AI). Er wordt gestreefd naar een verbetering van 20%. AI biedt de overheid namelijk grote kansen om efficiënter te werken, net als in het bedrijfsleven. De regering moet de Kamer daarna jaarlijks informeren over de resultaten.

Motie van het lid Verkuijlen over een plan om de productiviteitsontwikkelingen bij overheidsorganisaties aan te jagen met kunstmatige intelligentie

De kamer, overwegende dat het gebruik van kunstmatige intelligentie in het bedrijfsleven gangbaar is om productiviteitswinst na te streven; overwegende dat kunstmatige intelligentie ook voor de overheid mogelijkheden biedt tot productiviteitswinst; verzoekt de regering om in het vierde kwartaal van dit jaar met een concreet plan te komen hoe rijksbreed productiviteitswinst aangejaagd kan worden door kunstmatige intelligentie, waarin ook wordt meegenomen welke indicatoren en percentages gehanteerd dienen te worden bij het verhogen van arbeidsproductiviteit door AI-inzet bij departementen, waarbij er gestreefd wordt naar een productiviteitswinst van 20%; verzoekt de regering de Kamer aan de hand van dit plan jaarlijks over de productiviteitsontwikkelingen bij overheidsorganisaties te informeren.
18 juni | VVD | Aangenomen: 123–26 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij ziet de noodzaak om de productiviteit te verhogen om de gevolgen van vergrijzing en krapte op de arbeidsmarkt op te vangen [7][4]. Investeren in innovatie en digitalisering kan de productiviteit verhogen, waardoor personeel vrijkomt voor sectoren met tekorten [2]. Daarnaast kan AI overheden helpen om meer diensten aan te bieden [6] en wordt er gesproken over het mogelijk laten experimenteren van overheden met nieuwe AI-toepassingen [5].

Argumenten tegen: De partij waarschuwt voor de risico's van AI, zoals het verlies van menselijke vaardigheden [3]. Daarnaast is het voor de partij essentieel dat werknemers volledige inspraak hebben in de wijze waarop AI op de werkvloer wordt ingezet en dat hun rechten worden gerespecteerd [1].

Bronnen:

  1. "Waardevol werken met kunstmatige intelligentie. AI verandert onze manier van werken. We willen volledige inspraak van medewerkers over de manier waarop AI-toepassingen worden ingezet op de werkvloer. Per sector kijken we met vakbonden en werknemers óf en hoe AI kan bijdragen aan waardevol werk. Op plekken waar AI gewenst is, kijken we welke duurzame en ethische oplossingen voorhanden zijn. Waar AI niet gewenst is, hebben werknemers het laatste woord. AI wordt geen gewoonterecht, maar een weldoordachte keuze waarbij de rechten van werknemers worden gerespecteerd. Voor meer informatie over platformwerkers, zie hoofdstuk 'Werk, Inkomen en Economie.'"
  2. "Arbeidsmarkt van de toekomst. De arbeidsmarkt verandert. Door krapte is de druk op sommige werkenden heel hoog, terwijl elders banen verdwijnen door digitalisering. De toepassingen van AI ontwikkelen zich razendsnel. We gaan slimmer werken door te investeren in innovatie en digitalisering waar dat kan en meerwaarde heeft. Zo verhogen we onze productiviteit, waardoor we mensen vrijspelen voor sectoren waar de tekorten groot zijn, zoals de in de technieksector, de bouw- en installatiesector, de kinderopvang, het onderwijs en de zorg. We investeren in om-, her- en bijscholing, en in zij-instroom. We maken hierover afspraken met sociale partners, het onderwijs en de regio's in de een werk-ontwikkel-aanpak."
  3. "Waak voor de risico's van AI. Naast de kansen van AI, zijn we ons bewust van de risico's. Op dit moment is AI te vervuilend, vervaagt het de grens tussen wat echt en nep is en laten we belangrijke taken over aan taalmodellen waardoor we zelf vaardigheden verliezen. We nemen maatregelen om dit te voorkomen. We verbieden riskante AI-systemen, zoals systemen voor realtime-gezichts- of emotieherkenning. AI-gegenereerde content moet altijd als zodanig herkenbaar zijn, met duidelijke bronvermelding. Data voor het trainen van AI-modellen mag alleen zonder dwang of drang en met expliciete toegang verkregen zijn."
  4. "De handen ineenslaan. Het wordt steeds belangrijker dat we blijven leren, ook als we van school af zijn. Onze productiviteit staat onder druk en we zullen steeds meer te maken krijgen met vergrijzing en krapte. Daarom moet de overheid samen met het bedrijfsleven de handen ineenslaan. Er komt een leerrecht voor iedere Nederlander voor om- en bijscholing. Ook vaardigheden die buiten het directe beroep liggen komen daarvoor in aanmerking. Daarnaast is het steeds belangrijker dat werknemers bijblijven met digitale vaardigheden en innovaties als AI, zie hoofdstuk 'Werk, Inkomen en Economie'."
  5. "Een eigen AI-fabriek en taalmodel. We investeren in de komst van een AI-fabriek in Groningen, waar start-ups en overheden vrijuit kunnen experimenteren met nieuwe toepassingen. Dat gebeurt met respect voor het privacy- en auteursrecht, en met een eerlijke beloning van alle deelnemers."
  6. "De digitale vooruitgang gaat razendsnel. We gebruiken AI in ons werk, betalen met onze telefoon en onderhouden online contact met vrienden en familie. Nieuwe technologieën helpen onze bedrijven om te groeien, zorginstellingen om goede zorg te leveren en overheden om meer diensten aan te bieden. Tegelijkertijd zijn er risico's. Misinformatie en nepvideo's verspreiden snel, hackers kunnen websites van banken of overheden platleggen, en niet iedereen komt mee in de digitale samenleving."
  7. "We gaan meer met minder doen. Met een vergrijzende bevolking moet Nederland productiever worden. Dat betekent slimmer omgaan met ons menselijk kapitaal, en flinke investeringen in innovatie en wetenschap. Zie hoofdstuk 'Onderwijs'."