Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 85%)

Argumenten voor: De partij wil arbeidsmigratie gericht inzetten voor vakkrachten en kenniswerkers die bijdragen aan een groene en leefbare toekomst ^[2]. Er is een duidelijke wens om de regie te nemen door meer gerichte arbeidsmigratie te stimuleren voor de sectoren waar mensen echt nodig zijn ^[2], terwijl de vraag naar laagbetaalde arbeid uit het buitenland juist beperkt moet worden ^[4]. Bovendien wil de partij de focus leggen op sectoren die de maatschappij vooruithelpen en de negatieve impact op het klimaat en de natuur beperken ^[3].

Argumenten tegen: De partij stelt dat arbeidsmigratie nodig is om de samenleving draaiend te houden, voorzieningen toegankelijk te houden en de economie sterk te houden ^[1]. Het strikte uitgangspunt dat migratie enkel in het 'uiterste geval' mag worden overwogen, zou in de weg kunnen staan aan de noodzaak om tekorten in essentiële sectoren zoals de zorg aan te pakken ^[1].

Bronnen:

1. "Op steeds meer plekken piept en kraakt het door een groeiend personeelstekort: winkels sluiten eerder en wachtlijsten lopen op. In de zorg alleen al staan meer dan 60.000 vacatures open - een aantal dat in de komende jaren minstens vier keer zo groot wordt. Ondertussen stijgt de werkdruk, terwijl de vergrijzing de problemen nog groter zal maken. D66 wil dit aanpakken. We investeren in innovatie en maken het aantrekkelijker om (meer) te werken. Maar dat alleen is niet genoeg. Daarom zet D66 ook in op arbeidsmigratie: gericht, menselijk en slim. Zo houden we onze samenleving draaiend, blijven onze voorzieningen toegankelijk en onze economie sterk. Want van ziekenhuizen tot bouwbedrijven en hightech: overal zijn mensen nodig met de juiste vaardigheden. Arbeidsmigranten komen graag naar Nederland, omdat hier kansen liggen en de lonen hoger dan in veel andere landen. Maar arbeidsmigratie kent ook een keerzijde. Iedere nieuwe inwoner van Nederland maakt ook gebruik van voorzieningen, zoals woningen en zorg, die vaak al onder druk staan. En in laagbetaalde banen worden arbeidsmigranten te vaak uitgebuit, of belanden ze zelfs op straat. Dat is onacceptabel."
2. "D66 wil arbeidsmigratie daar inzetten waar die het verschil maakt. We gaan de echte prijs betalen voor arbeidsmigratie. En we kiezen voor vakkrachten en kenniswerkers die ons vooruit helpen naar een groene en leefbare toekomst, bij bedrijven en sectoren waar innovatie en eerlijk werkgeverschap vooropstaan. De overheid krijgt de regie: minder kwetsbare, laagbetaalde arbeidsmigratie, meer gerichte arbeidsmigratie voor de sectoren waar we mensen écht nodig hebben. We stellen strenge voorwaarden aan werkgevers als die arbeidsmigranten inzetten. Als zij niet zorgen voor fatsoenlijke huisvesting en arbeidsvoorwaarden kunnen ze hun vergunning kwijtraken."
3. "Kiezen voor sectoren die ons vooruithelpen. Een aantal sectoren zetten veel arbeidsmigranten in, maar hebben grote negatieve gevolgen voor het klimaat, veroorzaken veel stikstofuitstoot of nemen veel fysieke ruimte in. D66 beperkt fiscale subsidies voor zulke sectoren en wil de echte kosten doorberekenen ('eerlijke prijzen'), zodat de maatschappij niet langer opdraait voor de kosten terwijl werkgevers de winsten in hun zak steken. Dat creëert kansen voor duurzame, hoogproductieve sectoren."
4. "Minder vraag naar laagbetaalde arbeid uit het buitenland. We verhogen bijvoorbeeld de lonen, zodat werk naar waarde gewaardeerd wordt en concurrentie met andere werknemers eerlijker is. Hogere arbeidskosten maken het voor ondernemers bovendien aantrekkelijker te investeren in innovatie."