Onderzoek naar de toekomst van zorgakkoorden

De regering moet onafhankelijk advies vragen over de toekomst van zorgakkoorden (afspraken over veranderingen in de zorg). De huidige afspraken werken niet goed. Ze bieden te weinig zekerheid voor gemeenten en zorgverleners. Ook gaat er te veel tijd en geld verloren aan het controleren van de resultaten. De regering moet daarom onderzoeken of er betere manieren zijn om de zorg te veranderen.

Motie van het lid Diederik van Dijk over onafhankelijk advies over het gebruik van zorgakkoorden voor veranderingen in de zorg

De kamer, constaterende dat opeenvolgende kabinetten via meerjarige zorgakkoorden financiële en inhoudelijke afspraken hebben gemaakt om veranderingen in de zorg te bewerkstelligen; constaterende dat adviesorganen zoals de Algemene Rekenkamer (2016, 2020 en 2025) en de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (2021) zich al diverse keren kritisch hebben uitgelaten over de aard, effectiviteit en doelmatigheid van dergelijke akkoorden; overwegende dat incidentele akkoorden en middelen weinig zekerheid bieden voor gemeenten en zorgpartijen bij het doorvoeren van de gewenste structurele veranderingen, waardoor het risico groot is dat de effecten van de akkoorden op lange termijn tegenvallen; overwegende dat uit de praktijk blijkt dat veel tijd en geld verloren gaan aan de verantwoordings-, monitorings- en evaluatiestructuur van de zorgakkoorden; overwegende dat de Tweede Kamer moeilijk grip krijgt op de resultaten van de zorgakkoorden; verzoekt de regering om zich onafhankelijk te laten adviseren of zorgakkoorden in de toekomst nog steeds de meest passende vorm zijn om gewenste veranderingen in de zorg te bewerkstelligen, welke alternatieven hiervoor denkbaar zijn, en de Kamer hierover te informeren.
24 juni | SGP | Aangenomen: 79–71 |

Stemuitslag

PROPVVJA21FVDMarkuszCUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt
D66VVDCDABBB50PLUS

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een systeem waarin samenwerking centraal staat in plaats van marktwerking en concurrentie [1][3][5]. Om de huidige druk op de zorg aan te pakken, wil de partij hervormingen doorvoeren, zoals het verbeteren van de jeugdzorg en het inzetten op preventie en wijkgerichte zorg [2][3]. Gezien de wens om de 'doorgeschoten marktwerking' aan te pakken [1] en de behoefte aan betere samenwerking tussen verschillende partijen (zoals gemeenten, zorg en verzekeraars) [1][3], is er een sterke motivatie om te onderzoeken of de huidige methodiek van zorgakkoorden wel de juiste weg is om deze doelstellingen te bereiken. Bovendien pleit de partij voor onafhankelijke monitoring van de financiële verhoudingen en de balans tussen taken en middelen tussen overheidslagen [4].

Argumenten tegen:

Bronnen:

  1. "Samenwerking in plaats van marktwerking. In de zorg is nog te vaak sprake van concurrentie in plaats van samenwerking. Dat is op termijn niet houdbaar, leidt tot bureaucratie en maakt preventie minder aantrekkelijk. We pakken de doorgeschoten marktwerking aan en passen het zorgstelsel aan zodat samenwerking loont. We stimuleren samenwerking tussen het sociaal domein, de zorg en zorgverzekeraars. Per regio krijgt één verzekeraar de regie en maakt afspraken met zorgaanbieders. Zij bieden één of twee overzichtelijke basisverzekeringen aan, in plaats van het huidige oerwoud aan zorgpolissen."
  2. "Wachtlijsten worden langer, personeelstekorten zijn nijpend en door vergrijzing neemt die druk alleen maar toe. Bovendien liggen commerciële kapers op de kust die misbruik maken van ons zorgsysteem. Voor hen staat niet het leveren van goede zorg op de eerste plaats, maar het maken van zoveel mogelijk winst. Om onze zorg van topkwaliteit te houden, moeten we nu ingrijpen. We moeten de jeugdzorg hervormen om onze kinderen recht te doen. Om ieders gezondheid te verbeteren, zetten we in op preventie, vroegsignalering en samenwerking. En we zorgen voor voldoende personeel om de werkdruk behapbaar te maken. We werken toe naar een stelsel waarin we zorg breder bezien en meer leunen op samenwerking en solidariteit. Dat is een sterke publieke zorg, waarin iedereen toegang heeft tot goede zorg, betaalbaar en dichtbij."
  3. "Wijkgerichte ouderenzorg. Wijkgerichte ouderenzorg biedt grote kansen om samen prettig oud te worden: met focus op zorgzame buurten, bestaanszekerheid, eenzaamheid, leefomgeving en zingeving. Daarom steunen en stimuleren wij wijkgerichte ouderenzorg: lokale burgerinitiatieven en maatschappelijke organisaties die zich samen met gemeentes en zorgverzekeraars richten op het verbeteren van de levenskwaliteit van ouderen door zorg dichter bij huis te brengen. Samenwerking staat centraal in plaats van marktwerking en concurrentie."
  4. "Overheden die samenwerken. De samenwerking tussen Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen kan en moet beter. We realiseren ons dat veel maatschappelijke opgaven vragen om een uitmuntende samenwerking tussen alle overheidslagen. Daarom geven we de minister van Binnenlandse Zaken meer bevoegdheden en zorgen we voor een onafhankelijke arbiter voor financiële verhoudingen. Dit onafhankelijke orgaan gaat zich bezighouden met het monitoren van de balans tussen taken en middelen, de indexatie van gemeente- en provinciefondsen, en kan knopen doorhakken over financiële geschillen tussen overheidslagen."
  5. "Zorg dichtbij, ook in de regio. Waar je ook woont, de ambulance moet je altijd op tijd kunnen bereiken om je naar een ziekenhuis in de buurt te brengen. We gaan de verschraling van zorgvoorzieningen actief tegen en zetten in op het behoud van streekziekenhuizen. Ook hier kiezen we voor samenwerking boven marktwerking. De acute zorg gaan we financieren op basis van beschikbaarheid en niet langer per verrichte handeling."