De regering moet voor eind 2026 een centrale opt-outregeling voor het delen van zorggegevens uitwerken. Met een opt-outregeling bepalen patiënten zelf dat hun gegevens niet gedeeld mogen worden. Dit geeft patiënten meer controle over hun eigen gegevens. Ook zorgt het voor minder administratief werk en minder juridische problemen bij zorgverleners.
Motie van het lid Wiersma over een centrale opt-outregeling voor gegevensuitwisseling en -gebruik in de zorg
De kamer,
constaterende dat voor verschillende vormen van gegevensuitwisseling
en gegevensgebruik in de zorg verschillende toestemmings- en bezwaarregelingen kunnen ontstaan;
overwegende dat een begrijpelijke, centrale en toegankelijke
opt-outregeling de regie van patiënten over hun gegevens kan versterken
en tegelijkertijd de administratieve lasten en de juridische complexiteit
voor zorgaanbieders kan beperken;
verzoekt de regering in overleg met patiëntenorganisaties, beroepsgroepen en andere betrokken partijen voor het einde van 2026 uit te
werken hoe kan worden gekomen tot een centrale, begrijpelijke en
uitvoerbare opt-outregeling voor gegevensuitwisseling en gegevensgebruik in de zorg, en de Kamer hierover te informeren.
Argumenten voor: De partij wil de complexiteit en de grote last aan regels en formulieren voor burgers en organisaties verminderen [3][4]. Specifiek in de zorg pleit de partij voor minder onnodige regels en registraties om het werk aantrekkelijk te houden en meer vertrouwen in professionals te herstellen [5]. Daarnaast hecht de partij veel waarde aan privacy en het recht van burgers om grip te houden op hun eigen gegevens [1][2].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten om tegen de voorgestelde regeling te stemmen.
Bronnen:
"Digitalisering biedt veel kansen maar kent ook risico's. De overheid moet grenzen stellen waar het gaat om de inzet van technieken en de regulering van ons digitale maatschappelijke verkeer, bijvoorbeeld bij het gebruik van kunstmatige intelligentie en algoritmes. De overheid zelf maakt een gedegen afweging of voor machine learning algoritmes of alternatieven gekozen wordt. Het algoritmeregister wordt uitgebreid en verplicht gesteld, zodat transparant is hoe algoritmes worden ingezet. Ons recht op privacy en onze vrije en ongefilterde toegang tot gegevens kunnen in het gedrang komen als we niet meer grip krijgen op grote techbedrijven die grote hoeveelheden data over ons verzamelen en steeds meer bepalen welke informatie wij zien. Social media bedrijven worden verplicht om minder 'polariserende algoritmes' in te zetten, bijvoorbeeld door gebruikers keuze vrijheid te geven over hoe aanbevelingen tot stand komen."
"Digitale platforms die door overheden worden ingezet om heimelijk de publieke opinie te beïnvloeden of desinformatie te verspreiden, worden verboden. De overheid zorgt ervoor dat ze zelf niet afhankelijk wordt van niet-Europese techbedrijven, door zo veel mogelijk gebruik te maken van Europese alternatieven of open source oplossingen. Er komt een stevige Europese zorgplicht voor digitale platforms en hostingbedrijven om op te treden tegen strafbare uitingen en gedragingen wanneer die op of door middel van deze platforms plaatsvinden. Uitgangspunt is hierbij dat wat in de fysieke wereld niet is toegestaan, ook digitaal niet is toegestaan. Via het auteursrecht krijgen Nederlanders, naar Deens voorbeeld, copyright op hun eigen lichaam, gezichtskenmerken en stem, als vorm van bescherming van de lichamelijke integriteit. Er komt een beter wettelijk geborgd recht op een schone lei, zodat consumenten op een duidelijke plek een verzoek kunnen indienen om al hun data te laten vernietigen."
"Er zijn meerdere oorzaken dat Nederland op slot zit. Eén daarvan is dat veel zaken in ons land veel te complex zijn gemaakt. De reden is dat we in ons land alles goed proberen te regelen en veel groepen met maatwerk willen bedienen. Bovendien willen we misbruik tegengaan en ervoor zorgen dat iedereen zich aan de regels houdt. De keerzijde daarvan is dat bedrijven, maatschappelijke organisaties en burgers te maken hebben met een grote last aan regels, formulieren en andere vormen van verantwoording. We hebben te lang te veel van de overheid verwacht. Het belastingstelsel is zo complex gemaakt dat je bijna gepromoveerd fiscalist moet zijn om je belastingdruk uit te rekenen. Om over toeslagen, pgb's, gemeentelijke regelingen en het woud aan subsidies nog maar te zwijgen. De ChristenUnie zegt: eenvoud is ook rechtvaardigheid. Daarom maken we met gezwinde spoed werk van een radicale vereenvoudigingsagenda."
"In Nederland worden oplossingen soms tegengehouden door regels, procedures en beleidslagen die elkaar in de weg zitten. Het resultaat is een 'vetocratie': iedereen kan iets tegenhouden, maar gezamenlijk krijgen we de grote zaken niet meer van de grond. Dit leidt tot frustratie en vervreemding: waarom moet een school voor elke subsidieaanvraag tientallen pagina's invullen, terwijl het geld bedoeld is voor lesgeven? De regelcongestie raakt het dagelijks leven: een dorpsfeest moet soms meer dan tien vergunningen aanvragen, inclusief geluidsplan, verkeersplan en toiletplan. Zorgverleners besteden uren aan opgelegde formulieren. Vrijwilligersorganisaties moeten voldoen aan complexe UBO- en AVG-registraties, zelfs als ze alleen een buurtbarbecue organiseren."
"Onnodige regels en doorgeschoten kwaliteitskaders maken werken in de zorg minder aantrekkelijk. Wij kiezen voor vertrouwen in professionals en zetten registraties alleen in voor noodzakelijke sturing op hoofdlijnen."