De regering moet kritieke defensiecapaciteit borgen met langjarige opdrachten en concrete bestellingen. Deze zekerheid is nodig zodat defensiebedrijven kunnen investeren in personeel, productie en innovatie. Staatsaandeelhouderschap mag pas als laatste redmiddel worden ingezet.
Motie van het lid Ceulemans c.s. over de borging van kritieke Nederlandse defensiecapaciteit primair vormgeven via langjarige opdrachten en concrete bestellingen
Tweede Kamer der Staten-Generaal
2
Vergaderjaar 2026–2027
28 165
Deelnemingenbeleid rijksoverheid
Nr. 483
MOTIE VAN DE LEDEN CEULEMANS C.S.
Voorgesteld 22 september 2026
De Kamer,
constaterende dat Nederlandse defensiebedrijven voor investeringen in
productiecapaciteit, personeel en innovatie afhankelijk zijn van voldoende
voorspelbaarheid over toekomstige opdrachten;
overwegende dat kritieke Nederlandse defensiecapaciteit waar mogelijk
moet worden geborgd via langjarige opdrachten en concrete bestellingen,
en dat staatsaandeelhouderschap pas aan de orde moet komen wanneer
minder vergaande maatregelen zijn genomen;
verzoekt de regering het borgen van kritieke Nederlandse defensiecapaciteit primair vorm te geven via langjarige opdrachten en concrete
bestellingen en staatsaandeelhouderschap pas als laatste redmiddel in te
zetten.
Argumenten voor: De partij stelt dat het opschalen van productiecapaciteit en het behouden van personeel vraagt om zekerheid voor de lange termijn om politieke grillen te vermijden [2]. Ook wordt de noodzaak voor langjarige samenwerking met bedrijven benadrukt om continu te kunnen innoveren bij snel veranderende technologieën zoals drones [4]. Daarnaast wordt de nadruk gelegd op het versterken van de eigen defensie-industrie en het stimuleren van de economie door middel van investeringen [3][1].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen informatie of argumenten die de motie tegen zouden zijn.
Bronnen:
"Koesteren Nederlandse defensie-industrie: Voor onze defensie-industrie zetten we in op behoud van zelfstandigheid in zaken waar we traditioneel sterk in zijn, zoals het marinebouwcluster en radars. Daarnaast versterken we gericht een aantal innovatieve niches, zoals quantumtechnologie en drones. Hierin proberen we ook de gesloten nationale defensiemarkten in Europa open te breken zodat ondernemers over de grens kansen krijgen de beste producten aan te bieden. Om de industrie via grotere orders te kunnen laten opschalen en interoperabiliteit te vergroten willen we inzetten op gezamenlijke orders voor materieel. Daarnaast zetten we in op licentieproductie van hightech Amerikaanse wapens waar we niet zonder kunnen, maar waarbij we nu te afhankelijk zijn van een enkele productielocatie in de VS."
"Defensie zekerheid geven met de NAVO-norm in de wet: Onze veiligheid is te belangrijk om afhankelijk te zijn van politieke grillen. Het opleiden en behouden van personeel, het opschalen van productiecapaciteit, en de verdere doorontwikkeling van de krijgsmacht vragen om lange termijn zekerheid. De VVD heeft de 2%-norm al als harde ondergrens wettelijk vastgelegd. Om ons land en onze krijgsmacht de zekerheid voor de lange termijn te geven die zij verdient, leggen we de geldende NAVO-norm van 3,5% als streefcijfer ook vast in de wet. Stelt de NAVO een hogere norm, dan willen we dat de wettelijke verplichting ook weer verhoogd wordt."
"De VVD wil dat Nederlandse militairen over het beste materieel beschikken. We investeren in de wapens van de toekomst, zoals hypersonische raketten en drones, en brengen de luchtverdediging snel op orde. Deze investeringen bieden een enorme impuls voor de Nederlandse economie. Nederlandse ondernemers dragen bij aan de bouw marineschepen en radars van wereldklasse, zetten in op defensietoepassingen voor quantumtechnologie, innoveren met high tech drones, en dragen bij aan de productie van onderdelen voor de F-35 en gevechtsvoertuigen, zoals de Boxer en CV90. Door te investeren in hoogwaardige defensiecapaciteit stimuleren we innovatie, creëren we banen en versterken we onze positie als technologische voorloper."
"Drones: Nieuwe partnerschappen met de industrie zijn ook nodig om voortdurend over de meest innovatieve wapens te beschikken. Bij snel veranderende technologie zoals die van drones, moeten we streven naar langjarige samenwerking met bedrijven, waarbij we afspreken dat we samen voortdurend innoveren, zonder dat we al weten welk product er over vijf jaar nodig is."