De regering moet samen met Europese partners maatregelen nemen om de afhankelijkheid van landen als China bij kritieke grondstoffen te verkleinen. Dit gebeurt door de aanvoer te spreiden, de productie in Europa te versterken en recycling te bevorderen. Zo wordt Europa economisch en strategisch onafhankelijker.
Motie van de leden Maes en Lohman over maatregelen om de strategische afhankelijkheden van Europa op het gebied van kritieke grondstoffen aantoonbaar te verminderen
De kamer,
constaterende dat de EU op het gebied van kritieke grondstoffen sterk
afhankelijk is van derde landen, waaronder China;
overwegende dat de Europese Commissie van plan is op korte termijn
maatregelen te nemen gericht op het beschermen van de Europese
economische en strategische belangen;
overwegende dat die belangen gebaat zijn bij een grotere Europese
strategische onafhankelijkheid op het terrein van kritieke grondstoffen;
verzoekt de regering om samen met Europese en andere gelijkgezinde
partners aanvullende concrete maatregelen te initiëren om de strategische
afhankelijkheden van Europa op het gebied van kritieke grondstoffen
aantoonbaar te verminderen, door diversificatie van aanvoer, versterking
van Europese productie en verwerking en bevordering van recycling,
daarbij aan te geven welke afhankelijkheden prioritair worden verminderd
en binnen welke termijn, en de Kamer binnen een jaar te informeren over
de genomen maatregelen en bereikte resultaten.
Argumenten voor: De partij streeft naar meer strategische autonomie voor Europa om de afhankelijkheid van externe partners zoals China te verminderen [1][4]. Dit willen zij bereiken door de aanvoer van grondstoffen te waarborgen via diverse toeleveringsketens [3][2], de productie en verwerking van cruciale goederen in Europa te versterken [5][2][8], en te investeren in een circulaire economie waarbij grondstoffen worden hergebruikt [7]. Daarnaast wordt gesuggereerd dat de EU een inventarisatie moet maken van essentiële producten en processen [6].
Argumenten tegen: Er zijn geen argumenten in het programma gevonden die tegen de motie ingaan.
Bronnen:
"Strategische autonomie. Om onze welvaart te behouden, moeten we als Europa minder afhankelijk worden van landen als China voor onze grondstoffen. Nederland zet zich in Europa in voor een grondstoffenstrategie en bekijkt hoe we edelmetalen op een duurzame manier zelf kunnen delven."
"Meer strategische autonomie. De EU is voor te veel goederen te afhankelijk van externe partners. Daarom zorgen we voor meer diverse toeleveringsketens, gaan we efficiënter om met energie en grondstoffen en produceren we meer cruciale goederen zelf. We delven en verwerken grondstoffen in Europa met respect voor mensenrechten en bescherming van natuur en biodiversiteit. We investeren daarnaast in onze concurrentiepositie en onafhankelijkheid via technologie en onderzoek."
"Economische weerbaarheid. Wereldwijd neemt de economische oorlogsvoering toe. Nederland en Europa moeten zich daarom actiever inzetten om de aanvoer en beschikbaarheid van kritieke grondstoffen te waarborgen. Dat doen we samen met het bedrijfsleven en door wederzijds voordelige, gelijkwaardige relaties aan te gaan met toeleverende landen."
"China. We kiezen voor een realistisch en krachtig Europees Chinabeleid. Handel en samenwerking blijven nodig, vooral voor grondstoffen en goederen voor de energietransitie. Maar Europa moet strategische afhankelijkheden afbouwen, zich wapenen tegen economische chantage en ongewenste invloed weren. We maken met onze bondgenoten duidelijk dat mensenrechtenschendingen consequenties hebben, zoals onderdrukking van de Oeigoeren en Tibetanen, steun aan Rusland of agressie tegen Taiwan."
"Made in Europe. We kiezen voor een groene en eerlijke economie waarin meer producten in Europa worden gemaakt. Hiermee worden we minder afhankelijk van vervuilende import en krijgen we meer grip op arbeidsrechten en het milieu, en vergroten we onze strategische autonomie. Daarom moet er voor strategische sectoren en technologieën een Europees voorkeursprincipe gaan komen in publieke aanbestedingsregels. Ook op nationaal niveau gaan we onderzoeken of we bij inkoop- en aanbestedingen voorrang kunnen geven aan Europese bedrijven."
"Europese industriepolitiek gebaseerd op maatschappelijke behoefte. Een Europese industriepolitiek betekent niet alleen dat Europa minder afhankelijk moet zijn van autoritaire regimes. Het betekent ook dat we de vraag stellen: welke industrieën zijn maatschappelijk écht noodzakelijk en hoe kunnen we deze zo snel mogelijk verduurzamen? Wij willen dat de EU een inventarisatie maakt van welke producten en processen essentieel zijn voor de samenleving zoals de productie van staal voor windmolens, treinen of essentiële chemische stoffen. Deze inventarisatie moet democratisch tot stand komen, met inbreng van vakbonden, milieuorganisaties, wetenschappers en lokale gemeenschappen, in plaats van door industriële lobby's en kapitaaleigenaren. De Europese Unie stuurt de verduurzaming van deze industrie via openbare aanbestedingen op lange termijn. Bedrijven en landen die het duurzaamst en meest efficiënt produceren krijgen voorrang. Grote vervuilers die internationaal niet concurrerend blijken, worden stapsgewijs afgebouwd, met een rechtvaardige transitie en nieuwe kansen voor werknemers. Zo bouwen we aan een Europese industriepolitiek die de klimaatcrisis aanpakt en de belangen van mensen en milieu boven winst stelt."
"Circulaire economie. Grondstoffen worden steeds schaarser, en we willen onafhankelijker worden van andere landen. Door naar een circulaire economie toe te groeien hergebruiken we grondstoffen en verduurzamen we onze economie. Daarom komt er een bijmengverplichting van circulaire plastics en een 'end-ofwaste' status zodat afval wordt geclassificeerd als secundaire grondstof en het makkelijker wordt circulair te ondernemen."
"Onafhankelijker van buitenlandse medicijnen. Als je afhankelijk bent van een medicijn, of eindelijk een kuur hebt gevonden die goed voor je werkt, dan wil je die niet kwijt. Door onze afhankelijkheid van medicijnen en grondstoffen voor medicijnen van buiten Europa lopen we grote risico's. We gaan samen met Europese partners zorgen voor meer grip op onze medicijnen en de productie van onmisbare medicijnen terugbrengen naar Europa. 'Je gezonde levensverwachting zou niet af mogen hangen van je inkomen of de straat waar je geboren bent.'"