Transparantie in campagnefinanciering

De regering moet voor het einde van 2026 regels maken voor verkiezingscampagnes. Organisaties moeten hun donaties en de echte gevers van dat geld openbaar maken. Nu is het onduidelijk wie organisaties zoals Voor Ons Nederland echt financieren. Kiezers moeten precies weten wie campagnes betaalt om de invloed op de verkiezingen te begrijpen.

Motie van de leden Vermeer en Van der Plas over verplichte openbaarmaking van donaties en geldschieters achter organisaties die betaalde campagnes voeren om verkiezingen te beïnvloeden

De kamer, constaterende dat er onduidelijkheid bestaat over de financiering en onderlinge banden van organisaties zoals Voor Ons Nederland, Stichting Weerbare Democratie en Stichting Democratie Monitor; overwegende dat kiezers moeten kunnen weten wie verkiezingscampagnes financiert, ook wanneer die campagnes door andere organisaties dan politieke partijen worden gevoerd; overwegende dat alleen vermelden welke organisatie een reclamespot uitzendt onvoldoende inzicht geeft in de achterliggende geldschieters; verzoekt de regering vóór het einde van 2026 met voorstellen te komen om organisaties die betaalde campagnes voeren om verkiezingen te beïnvloeden, te verplichten hun donaties en de bijbehorende geldschieters openbaar te maken, met vergelijkbare openbaarmakingsdrempels als voor politieke partijen en met inzicht in financiering die via andere stichtingen wordt doorgegeven.
7 oktober | BBB | Verworpen |

Stemverwachting

D66VVDPROPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil voorkomen dat "groot geld" de democratie beïnvloedt en streeft naar een verbod op giften van stichtingen en bedrijven om "Amerikaanse toestanden" zoals super PACs te voorkomen [1]. Daarnaast eist de partij transparantie over verdachte campagnes om digitale beïnvloeding tegen te gaan [2]. Ook vindt de partij een transparante overheid en sterke toezichthouders essentieel om het vertrouwen van de burger te behouden [3].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die argumenten bieden tegen meer transparantie in de financiering van politieke campagnes.

Bronnen:

  1. "Maximum donaties politieke partijen. In een democratie is de kiezer de baas, niet het grote geld. Alleen natuurlijke personen mogen doneren en geen stichtingen, bedrijven of business clubs. Amerikaanse toestanden waar superrijke reclames inkopen voor partijen, zoals super PACs, worden verboden. We beperken het maximum bedrag per gift op 20.000 euro. Giften boven de 1500 euro worden openbaar gemaakt en moeten te herleiden zijn naar een persoon. Daarnaast moeten politieke partijen intern democratisch georganiseerd zijn. Dit betekent onder andere dat zij leden moeten toelaten."
  2. "Bestrijd digitale beïnvloeding. Sociale media worden misbruikt om mensen tegen elkaar op te hitsen en verkiezingen te beïnvloeden. Digitale beïnvloeding gebeurt door bots, AI-afbeeldingen en desinformatie en wordt gecoördineerd door kwaadwillende landen. We leren van andere EU-landen en eisen transparantie van techgiganten over hun algoritmen en verdachte campagnes. Altijd met respect voor de vrijheid van meningsuiting van privépersonen."
  3. "Een kritische en transparante overheid. Zonder toezicht en handhaving verliest elke wet- en regelgeving haar kracht. Zo raken burgers het vertrouwen in de overheid kwijt. Daarom versterken we de positie van onze toezichthouders met mensen en middelen. We leggen hun onafhankelijkheid wettelijk vast. We geven ambtenaren ruimte om deel te nemen aan het publieke debat en hun mening vrij te uiten. Toezichthouders krijgen een sterkere, wettelijk verankerde positie om onafhankelijk te opereren. We versterken het Huis voor Klokkenluiders zodat melders van misstanden altijd beschermd zijn. Dat geldt zowel voor het toezicht op het Openbaar Bestuur, bijvoorbeeld de Algemene Rekenkamer, Nationale Ombudsman, Inspectie Openbare Orde en Veiligheid, als voor de andere sectoren, waaronder de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Autoriteit Consument en Markt, Autoriteit Persoonsgegevens, Inspectie Gezondheidszorg, en Onderwijsinspectie."