De regering moet voor het einde van 2026 regels maken voor verkiezingscampagnes. Organisaties moeten hun donaties en de echte gevers van dat geld openbaar maken. Nu is het onduidelijk wie organisaties zoals Voor Ons Nederland echt financieren. Kiezers moeten precies weten wie campagnes betaalt om de invloed op de verkiezingen te begrijpen.
Motie van de leden Vermeer en Van der Plas over verplichte openbaarmaking van donaties en geldschieters achter organisaties die betaalde campagnes voeren om verkiezingen te beïnvloeden
De kamer,
constaterende dat er onduidelijkheid bestaat over de financiering en
onderlinge banden van organisaties zoals Voor Ons Nederland, Stichting
Weerbare Democratie en Stichting Democratie Monitor;
overwegende dat kiezers moeten kunnen weten wie verkiezingscampagnes financiert, ook wanneer die campagnes door andere organisaties
dan politieke partijen worden gevoerd;
overwegende dat alleen vermelden welke organisatie een reclamespot
uitzendt onvoldoende inzicht geeft in de achterliggende geldschieters;
verzoekt de regering vóór het einde van 2026 met voorstellen te komen
om organisaties die betaalde campagnes voeren om verkiezingen te
beïnvloeden, te verplichten hun donaties en de bijbehorende
geldschieters openbaar te maken, met vergelijkbare openbaarmakingsdrempels als voor politieke partijen en met inzicht in financiering die via
andere stichtingen wordt doorgegeven.
Argumenten voor: De partij streeft naar volledige transparantie over de invloed van lobbyisten [2] en wil de macht van de 'giftige lobby' breken [3]. Daarnaast wordt ingezet op strengere onafhankelijkheidseisen bij instellingen die gefinancierd worden door het bedrijfsleven of maatschappelijke organisaties en stichtingen [4], wat aansluit bij de wens voor een transparante overheid [1].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten of standpunten die de transparantie over de financiering van organisaties die campagnes voeren tegenstaan.
Bronnen:
"De overheid is transparant over de totstandkoming van beleid. Burgers krijgen duidelijke en betrouwbare informatie van overheidsdiensten en bedrijven die publiek geld uitgeven. Het informatierecht van volksvertegenwoordigers wordt strikt nageleefd."
"Op alle niveaus van bestuur en volksvertegenwoordiging komt een openbaar lobbyregister. Bestuursstukken zoals wetsvoorstellen en beleidsmaatregelen vermelden welke invloed lobbyisten op de voorstellen hebben gehad. Een onafhankelijke autoriteit houdt toezicht op de integriteit van lobbyisten en politici."
"We breken de macht van de 'giftige lobby'. Deze lobby werkt achter de schermen om beleid dat gezondheid moet beschermen af te zwakken. Omwonenden missen de middelen om hier tegenin te gaan. Daarom zetten wij in op volledige transparantie over contacten tussen bedrijven en overheden en strengere regelgeving rondom lobbyactiviteiten. Burgerorganisaties moeten dezelfde toegang tot besluitvorming krijgen als bedrijven."
"Er komen strengere onafhankelijkheidseisen bij het instellen van bijzondere leerstoelen die gefinancierd worden door het bedrijfsleven of maatschappelijke organisaties en stichtingen."