Advies over nieuwe Europese aanbestedingsregels

De regering moet werkgevers en werknemers raadplegen over het kabinetsstandpunt over de nieuwe Europese Public Procurement Act (regels voor aanbestedingen). Deze regels kunnen namelijk zorgen voor betere arbeidsvoorwaarden en een eerlijk speelveld voor bedrijven.

Motie van de leden Van Brenk en Patijn over bij werkgevers en werknemers advies inwinnen ten behoeve van het kabinetsstandpunt over de Public Procurement Act

De kamer, constaterende dat de Europese Commissie op 9 september 2026 een voorstel voor een nieuwe Public Procurement Act heeft gepresenteerd met nieuwe regels voor aanbestedingen; overwegende dat het voorstel mogelijk meer ruimte biedt om sociale voorwaarden mee te wegen bij aanbestedingen en voorwaarden te stellen aan onderaanbesteding in risicosectoren, en dat dit in het belang is zowel van werknemers als het gaat om goed werk, als van werkgevers en opdrachtgevers als het gaat om een internationaal gelijk speelveld; verzoekt de regering om uit het oogpunt van goede arbeidsvoorwaarden en het tegengaan van een internationale race naar de bodem advies in te winnen op het kabinetsstandpunt door werkgevers en werknemers te raadplegen.
7 oktober | 50PLUS, PRO | Aangenomen |

Stemverwachting

D66VVDPROPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil de EU-aanbestedingsregels hervormen zodat het publieke belang en sociale ondernemers zwaarder wegen dan enkel de laagste prijs [1]. Verantwoord, groen en rechtvaardig inkopen moet de norm worden [2][3]. De partij streeft naar bindende wetgeving (IMVO) die bedrijven verplicht om mensenrechten en sociale standaarden in hun productieketens te respecteren en misstanden aan te pakken [5][4]. Daarnaast wil de partij aanbestedingen gebruiken om publieke normen af te dwingen [6].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die bezwaar maken tegen het meewegen van sociale voorwaarden in aanbestedingen of het raadplegen van sociale partners.

Bronnen:

  1. "De huidige Europese aanbestedingsregels bevorderen dat opdrachten naar de inschrijver met de laagste prijs gaan. We gaan de aanbestedingsregels van de EU hervormen om overheden de ruimte te geven het publieke belang te beschermen en te kiezen voor duurzame en sociale ondernemers."
  2. "Verantwoord inkopen wordt de norm. Overheden besteden publiek geld groen en rechtvaardig, en stimuleren daarmee (kleine en middelgrote) bedrijven die duurzaam en eerlijk ondernemen. Het Maatschappelijk Verantwoord Inkoopbeleid (MVI) wordt in lijn gebracht met de OESOrichtlijnen en gaat meer rekening houden met dierenwelzijn. Dit wordt opgenomen in de Aanbestedingswet. Ook de EU koopt uiterlijk in 2030 volledig duurzaam in en volgt de OESOrichtlijnen."
  3. "Overheden en semi-overheidsorganisaties geven het goede voorbeeld door honderd procent groen, eerlijk en diervriendelijk in te kopen. Het inkoopproces van overheden wordt transparant en inzichtelijk voor iedereen."
  4. "Nederland maakt zich hard voor ambitieuze IMVO-wetgeving. Belangrijke EU-regels, zoals de anti-wegkijkwet en anti-ontbossingswet, worden niet verzwakt maar juist aangescherpt. Parallel aan de invoering van nationale en Europese IMVO-wetgeving zet Nederland in op internationaal bindende afspraken voor multinationale ondernemingen in het kader van de onderhandelingen voor een VN-verdrag 'mensenrechten en bedrijfsleven'. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens wordt gerespecteerd, producenten in ontwikkelingslanden krijgen hulp om hieraan te voldoen."
  5. "Er komt bindende Nederlandse IMVO-wetgeving, in lijn met internationale richtlijnen voor bedrijven en mensenrechten van de OESO en de Verenigde Naties. De wetgeving verplicht bedrijven om schending van mensenrechten (inclusief kinderrechten), milieuvervuiling, aantasting van dierenwelzijn en biodiversiteitsverlies in hun productieketens te identificeren, te voorkomen en aan te pakken. Er komen geen uitzonderingen voor bepaalde sectoren, zoals de financiële sector. Ook moeten bedrijven bijdragen aan herstel van schade. In de wetgeving komen extra verplichtingen voor bedrijven die actief zijn of zakenrelaties hebben in conflict- en hoogrisicogebieden. De IMVOwetgeving zal ervoor zorgen dat Nederlandse bedrijven in het buitenland niet bijdragen aan landroof en andere vormen van landongelijkheid."
  6. "We breiden de balkenendenorm uit naar semipublieke instellingen en organisaties die in opdracht van de overheid werken. Buitensporige beloningen worden hierdoor begrensd. Ook dwingen we via aanbestedingen af dat bedrijven die voor meer dan 50% afhankelijk zijn van publieke middelen deze norm volgen. Als je werkt met publiek geld, gelden publieke normen."