19 maart, Begroting Sociale Zaken en Werkgelegenheid (36800-XV) antwoord 1e termijn + rest

Terugvalmogelijkheid voor WIA en Wajong

De regering moet een concrete terugvalmogelijkheid voor mensen met een WIA- of Wajong-uitkering uitwerken. Angst voor verlies van inkomen houdt veel mensen nu tegen om te werken. ›› 
19 maart | VVD, CDA, D66, CU | Aangenomen: 150–0 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat voor veel mensen in de WIA en de Wajong de stap naar werk financieel en praktisch risicovol is, omdat zij bij (gedeeltelijke) werkhervatting hun uitkering verliezen en niet eenvoudig kunnen terugvallen wanneer hun gezondheidssituatie dat noodzakelijk maakt; overwegende dat het arbeidsongeschiktheidsstelsel meer gericht zou moeten zijn op wat mensen wél kunnen, en het zetten van stappen richting werk gestimuleerd moet worden; overwegende dat angst voor het verlies van inkomenszekerheid een belangrijke drempel vormt om vanuit de WIA of de Wajong (meer) te gaan werken; overwegende dat de huidige krapte op de arbeidsmarkt vraagt om maximale inzet van iedereen die kan en wil werken; overwegende dat een terugvalmogelijkheid kan bijdragen aan het verlagen van deze drempel en daarmee zowel de arbeidsparticipatie als de inclusie in de samenleving kan vergroten; verzoekt de regering om, in het kader van de herziening van het arbeidsongeschiktheidsstelsel, een concrete terugvalmogelijkheid voor de WIA en de Wajong uit te werken en de Kamer hierover te informeren.

Transitievergoeding hervormen, compensatie behouden

De regering moet de hervormde transitievergoeding met prioriteit uitwerken zodat deze samen met het afschaffen van de compensatie voor werkgevers bij ontslag na twee jaar ziekte kan worden ingevoerd. Zonder deze hervorming zou het afschaffen van de compensatie nadelige gevolgen hebben voor ondernemers en de werkgelegenheid. ›› 
19 maart | VVD | Aangenomen: 118–32 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat het kabinet voornemens is om per 2028 de compensatie voor werkgevers bij ontslag na twee jaar ziekte c.q. instroom WIA voor alle werkgevers af te schaffen; overwegende dat dit in het regeerakkoord expliciet gekoppeld is aan het hervormen van de transitievergoeding, waarbij werkgevers die tijdig en voldoende hebben geïnvesteerd in bijscholing, omscholing of zich maximaal inzetten rondom de re-integratieverplichtingen uit de Wet verbetering poortwachter lagere tot helemaal geen verplichtingen ten aanzien van de transitievergoeding hebben; van mening dat het afschaffen van de compensatie onwenselijke gevolgen heeft voor ondernemers en de werkgelegenheid als dit niet hand in hand gaat met de hervorming van de transitievergoeding; verzoekt de regering de hervormde transitievergoeding met prioriteit uit te werken zodat deze, mits binnen financiële kaders, gelijktijdig kan worden ingevoerd met het afschaffen van de compensatie.

Ondernemers betrekken bij hervorming Wet poortwachter

De regering moet ondernemers, waaronder mkb-bedrijven, betrekken bij het vinden van knelpunten in de hervorming van de Wet verbetering poortwachter (een wet die het starten en runnen van een bedrijf makkelijker moet maken). Ondernemers weten zelf het beste welke belemmeringen zij tegenkomen. ›› 
19 maart | VVD | Aangenomen: 127–23 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, overwegende dat het kabinet voornemens is om deze belemmeringen weg te nemen door de wet te hervormen; van mening dat ondernemers zelf het best weten welke belemmeringen en knellende verplichtingen zij ervaren; verzoekt de regering in de uitwerking van de hervormde Wet verbetering poortwachter ondernemers, waaronder in het mkb, nadrukkelijk te betrekken bij het identificeren van knelpunten en belemmeringen, en de Kamer hier voor de zomer van 2026 over te informeren.

Opschalenarbeidsprogramma’s voor statushouders

De regering moet bewezen arbeidsmarktprogramma’s voor statushouders opschalen. Werken is de snelste manier voor statushouders om zelfredzaam te worden en minder afhankelijk te zijn van bijstand. ›› 
19 maart | VVD | Aangenomen: 117–33 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat de arbeidsparticipatie van statushouders ver achterblijft bij het landelijk gemiddelde, ook na vijf jaar; constaterende dat pilots zoals Statushouders aan het werk aantonen dat gerichte begeleiding via taalonderwijs, werkgeversbegeleiding en directe plaatsing in zogenoemde startbanen effectief is; overwegende dat integratie om de taal te leren, een netwerk op te bouwen en bij te dragen aan de samenleving begint bij werk; overwegende dat in een krappe arbeidsmarkt met stijgende uitkeringslasten het onacceptabel is dat statushouders jarenlang aan de kant blijven staan, terwijl bewezen aanpakken onvoldoende worden opgeschaald bij gebrek aan middelen; overwegende dat arbeidsparticipatie de meest directe route is naar zelfredzaamheid, vermindering van bijstandsafhankelijkheid en ontlasting van de sociale zekerheid; verzoekt de regering bewezen arbeidsmarktprogramma’s voor statushouders op te schalen en werk een prominentere plaats te geven binnen het inburgeringstraject.

Wachttijd van tien jaar voor AIO-uitkering

De regering moet de regels voor de AIO-uitkering aanpassen. Je krijgt deze aanvulling op het staatspensioen (AOW) pas als je minimaal tien jaar in Nederland hebt gewoond. Nu stijgt het aantal uitkeringen erg snel. Het is onjuist dat immigranten bijna hetzelfde bedrag krijgen als mensen die hun hele leven in Nederland hebben gewoond. ›› 
19 maart | PVV | Verworpen: 43–107 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat het aantal AIO-uitkeringen enorm snel oploopt; overwegende dat het niet uit te leggen is dat immigranten een oudedagsvoorziening krijgen die bijna gelijk is aan het bedrag dat Nederlanders ontvangen die hier al hun hele leven wonen; verzoekt de regering de regeling zo aan te passen dat je pas recht hebt op een AIO-uitkering, als aanvulling op je AOW, indien je minimaal tien jaar in Nederland hebt gewoond.

Handhaving taalvereiste bij uitkeringen

De regering moet ervoor zorgen dat alle gemeenten de taalvereiste voor uitkeringen handhaven en uitvoeren, inclusief sancties. Het beheersen van Nederlands is een voorwaarde om een uitkering te krijgen, maar sommige gemeenten houden dit niet aan. ›› 
19 maart | PVV | Verworpen: 73–77 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat het beheersen van de Nederlandse taal een voorwaarde is voor het verkrijgen van een uitkering; constaterende dat er gemeenten zijn waar bestuurders de taaleis niet willen handhaven; verzoekt de regering ervoor te zorgen dat alle gemeenten de wet handhaven en uitvoeren, inclusief alle sancties.

Tewerkstellingsvergunningen voor EU-werkers

De regering moet tewerkstellingsvergunningen invoeren voor arbeidskrachten uit EU-landen. Te veel arbeidsmigranten leggen druk op de woningmarkt, zorg en publieke voorzieningen. ›› 
19 maart | PVV | Verworpen: 53–97 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat te veel arbeidsmigranten druk legt op onze woningmarkt, zorg en publieke voorzieningen; verzoekt de regering de tewerkstellingsvergunningen voor arbeidskrachten uit EU-landen in te voeren.

Geen versnelde verhoging AOW-leeftijd

De regering moet afzien van de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd (de leeftijd waarop je AOW pensioen krijgt). Nederlanders werken nu al langer dan mensen in andere Europese landen. ›› 
19 maart | PVV | Verworpen: 71–79 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, overwegende dat Nederlanders al veel langer moeten werken dan mensen in andere Europese landen; verzoekt de regering af te zien van de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd.

Stop de verlaging van het maximumdagloon

De regering moet de verlaging van het maximumdagloon niet doorvoeren. De voorgenomen verlaging heeft een groot effect op het inkomen van veel mensen. ›› 
19 maart | PVV | Verworpen: 61–89 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat de voorgenomen verlaging van het maximumdagloon een groot effect heeft op het inkomen van veel mensen; verzoekt de regering af te zien van de verlaging van het maximumdagloon.

Uitval jonge vrouwen met psychische klachten

De regering moet een plan opstellen voor meer inzicht in de oorzaken van de grote uitval van jonge vrouwen uit de arbeidsmarkt. Het aantal vrouwen met een psychische aandoening in de WIA is meer dan verdubbeld en de onderliggende oorzaken zijn nog onvoldoende bekend. ›› 
19 maart | D66, CDA, VVD, CU | Aangenomen: 135–15 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat uit het ibo WIA blijkt dat de instroom in de WIA sinds de invoering bijna is verdubbeld, terwijl het aantal vrouwen met een psychische aandoening in de WIA zelfs meer dan verdubbeld is; overwegende dat de onderliggende oorzaken hiervan nog onvoldoende in beeld zijn en medisch onderzoek nog altijd te veel gericht is op mannen; overwegende dat in het coalitieakkoord is afgesproken te werken aan een Nationale Strategie Vrouwengezondheid tot ten minste 2030; verzoekt de regering een plan op te stellen voor meer inzicht in de onderliggende oorzaken voor de grote uitval van met name jonge vrouwen op de arbeidsmarkt, vervolgens tekortkomingen en oplossingsrichtingen in beleid in kaart te brengen, en de Kamer hierover voor de volgende begrotingsbehandeling SZW te informeren.

Wajongen lokale belastingkorting

De regering moet een structurele oplossing bedenken zodat mensen met een Wajong-uitkering hun recht op kwijtschelding van lokale belastingen krijgen. Ze missen nu honderden euro’s per jaar en komen daardoor in geldproblemen. ›› 
19 maart | GL-PvdA, DENK, 50PLUS, PvdD, CU | Aangenomen: 143–7 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat mensen met een Wajong-uitkering wettelijk recht hebben op kwijtschelding van lokale belastingen, maar dit in de praktijk vaak niet gebeurt door een onbedoelde samenloop van wetten en regels; overwegende dat de Nationale ombudsman waarschuwt dat mensen hierdoor in financiële problemen komen en al in 2023 opriep tot een oplossing, die tot op heden uitblijft; overwegende dat dit voor mensen met een arbeidsbeperking kan betekenen dat ze honderden euro’s per jaar minder te besteden hebben; verzoekt de regering een structurele oplossing uit te werken, zodat mensen met een Wajong-uitkering niet meer onterecht kwijtscheldingen mislopen en daardoor in de financiële problemen komen.

Nibud effect kabinetsplannen zorg en zekerheid

De regering moet het Nibud vragen de kabinetsplannen voor verschillende voorbeeldhuishoudens door te rekenen, inclusief de stapeling van maatregelen in zorg en sociale zekerheid en samenhang met inkomensbeleid. Nu is er onvoldoende zicht op wat deze plannen betekenen voor diverse groepen in de samenleving. ›› 
19 maart | GL-PvdA, PvdD, 50PLUS | Aangenomen: 150–0 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, overwegende dat er nog onvoldoende zicht is op de gevolgen van de beoogde maatregelen van de coalitie op het gebied van zorg en sociale zekerheid voor verschillende groepen in de samenleving; overwegende dat het Nibud op verzoek van de Kamer eerder de effecten van regeerbeleid voor voorbeeldhuishoudens inzichtelijk heeft gemaakt; verzoekt de regering om het Nibud te vragen om een doorrekening van de kabinetsplannen voor diverse voorbeeldhuishoudens, waarbij de stapeling van maatregelen op zowel sociale zekerheid als in de zorg worden meegenomen in samenhang met inkomenspolitiek.

Heropening Tijdelijk Noodfonds Energie

De regering moet de heropening van het Tijdelijk Noodfonds Energie verkennen door met de energiesector te praten. Door de oorlog in Iran en de koude winter stijgen de energierekeningen, waardoor veel huishoudens hun rekening niet kunnen betalen. ›› 
19 maart | GL-PvdA, CDA, PvdD, D66, 50PLUS, DENK | Aangenomen: 143–7 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat de Kamer met brede steun via het amendementGrinwis c.s. en de motie-Timmermans c.s. heeft verzocht om deze winter gerichte inkomensondersteuning te bieden aan huishoudens die hun energierekening niet kunnen betalen; constaterende dat de geopolitieke spanningen en de oorlog in en rond Iran hebben geleid tot stijgende energieprijzen en de koude winter van «25-«26 zorgden voor een verhoogd energieverbruik, waardoor huishoudens hogere jaarafrekeningen zullen krijgen; constaterende dat het kabinet heeft uitgesproken te blijven werken met een noodfonds energie om mensen met een kleine portemonnee gericht te ondersteunen bij hun energiekosten; overwegende dat het Tijdelijk Noodfonds Energie een bestaande uitvoeringsstructuur biedt waarmee op korte termijn nog in de winter van «25-«26 gerichte ondersteuning kan worden geboden aan huishoudens met hoge energielasten; verzoekt de regering om met spoed de heropening van het Tijdelijk Noodfonds Energie te verkennen door in gesprek te treden met de energiesector en het Tijdelijk Noodfonds Energie.

Aanpak loonkloof tussen mannen en vrouwen

De regering moet de loonkloof bestrijden. Vrouwen verliezen jaarlijks 1,9 miljard euro omdat zij minder verdienen dan mannen voor hetzelfde werk. ›› 
19 maart | GL-PvdA | Verworpen: 39–111 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat mannen meer verdienen dan vrouwen voor hetzelfde werk en dat dit vrouwen 1,9 miljard per jaar kost; verzoekt de regering om de loonkloof te bestrijden door het instellen van informatierecht voor de ondernemingsraad, een verplichte salarisindicatie in vacatureteksten en een verbod om te vragen naar het laatstverdiende loon.

Tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten behouden

De regering moet de geplande afschaffing van de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten terugdraaien. De afschaffing was gebaseerd op een lagere zorg eigen risico, maar dat risico wordt nu juist verhoogd, waardoor mensen met een arbeidsongeschiktheid € 220 netto per maand zouden verliezen. ›› 
19 maart | GL-PvdA | Verworpen: 64–86 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, constaterende dat is besloten de tegemoetkoming voor arbeidsongeschikten per 2027 af te schaffen, wat een inkomensverlies van € 220 netto betekent; overwegende dat de afschaffing gemotiveerd werd door de verlaging van het eigen risico in de zorg, maar dat dit nu wordt verhoogd; verzoekt de regering de voorgenomen afschaffing van de tegemoetkoming arbeidsongeschikten terug te draaien.

AOW-leeftijd niet versneld verhogen

De regering moet de AOW-leeftijd niet versneld verhogen. Het kabinet had afgesproken de stijging langzamer te laten verlopen, maar wil dat nu versnellen, terwijl de financiële houdbaarheid van de AOW sinds 2019 is verbeterd. ›› 
19 maart | GL-PvdA | Verworpen: 71–79 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, overwegende dat het minderheidskabinet elke dag opnieuw steun zal moeten verdienen in het parlement, bij maatschappelijke partners en in de samenleving; overwegende dat het kabinet in het pensioenakkoord afspraken heeft gemaakt met werkgevers, vakbonden en oppositiepartijen over een tragere stijging van de AOW-leeftijd; overwegende dat het minderheidskabinet in strijd met deze afspraken voorstelt de AOW-leeftijd versneld te verhogen door de stijging van de AOW-leeftijd een-op-een te koppelen aan de stijging van de levensverwachting; overwegende dat de verwachtingen met betrekking tot de houdbaarheid van de AOW sinds het sluiten van het pensioenakkoord in 2019 flink zijn verbeterd; verzoekt de regering de relatie met de vakbeweging te herstellen en de AOW-leeftijd niet versneld te verhogen.

Terugdraken maximumdagloon-verlaging

De regering moet het verlagen van het maximumdagloon terughalen voor alle bestaande gevallen in alle uitkeringen. Zo blijft het inkomen van mensen die nu afhankelijk zijn van deze uitkeringen gelijk. ›› 
19 maart | GL-PvdA | Verworpen: 54–96 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, verzoekt de regering om het verlagen van het maximumdagloon van tafel te halen voor alle bestaande gevallen in alle uitkeringen.

Stop verlaging maximumdagloon bij verlof

De regering moet het verlagen van het maximumdagloon van tafel halen voor mensen met zwangerschapsverlof, bevallingsverlof, geboorteverlof en ouderschapsverlof. Het verlagen staat nu ter discussie en zou het inkomen tijdens deze verlofperioden verminderen. ›› 
19 maart | GL-PvdA | Verworpen: 71–79 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, verzoekt de regering om het verlagen van het maximumdagloon van tafel te halen voor mensen met zwangerschapsverlof, bevallingsverlof, geboorteverlof en ouderschapsverlof.

Maximumdagloon niet verlagen voor zieken

De regering moet het plan om het maximumdagloon te verlagen van tafel halen voor werknemers die bij ziekte loondoorbetaling en een ziektewetuitkering krijgen. Een lagere grens zou hun inkomen tijdens ziekte verminderen. ›› 
19 maart | GL-PvdA | Verworpen: 54–96 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, verzoekt de regering om het verlagen van het maximumdagloon van tafel te halen voor mensen met recht op loondoorbetaling bij ziekte en een ziektewetuitkering.

Maximumdagloon voor WIA en WAO behouden

De regering moet het verlagen en verkorten van het maximumdagloon van tafel halen voor mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA en WAO). Zo blijft hun inkomen voldoende om rond te komen. ›› 
19 maart | GL-PvdA | Verworpen: 54–96 |
Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2026
De kamer, verzoekt de regering om het verlagen en verkorten van het maximumdagloon van tafel te halen voor mensen met een arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA en WAO).