Verkiezingsprogramma CU over dit onderwerp

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 80%)

Waarom voor? De partij pleit voor een actief overheidsbeleid om (energie)infrastructuur op orde te krijgen en Nederland 'van het slot' te halen om burgers en bedrijven niet in de knel te laten komen ^[4][6][7]. Vanuit dit perspectief op doortastend overheidsbeheer zou een geactualiseerd crisisplan voor gas kunnen worden gezien als noodzakelijk onderdeel van een stabiele energievoorziening.

Waarom tegen? De partij stelt zeer expliciet dat de gaswinning in de Groninger gasvelden is gestopt ^[1]. De motie verzoekt echter specifiek om in het crisisplan in te gaan op 'de operatie van het ontmantelen van de Groningse gasputten' en de 'rol van gasvelden in de Noordzee' [motie]. De partij heeft als speerpunt om de ereschuld aan Groningen in te lossen ^[3] en is zeer terughoudend met gaswinning, waarbij gaswinning onder de Waddenzee expliciet wordt verboden en winning in de Noordzee enkel 'onder strikte voorwaarden' voor de middellange termijn mag ^[2][8]. De nadruk ligt op de transitie naar hernieuwbare bronnen en kernenergie ^[5].

Bronnen:

1. "Er wordt geen gas meer gewonnen uit de Groninger gasvelden. Nederland heeft jarenlang geprofiteerd van de gaswinning in Groningen. Hoewel de gaswinning is gestopt, werken de gevolgen nog jaren door: de aarde schudt nog steeds, scheuren blijven zichtbaar in huizen en in de levens van Groningers. De overheid heeft de schadeafhandeling en versterkingsopgave met verschillende regelingen, grondslagen, werkwijzen en normen in de loop der jaren nodeloos ingewikkeld gemaakt. De schadeafhandeling en versterkingsopgave moeten milder, makkelijker en menselijker uitgevoerd worden. De Groninger en zijn of haar verhaal centraal staan, in plaats van een dossier of een nummer. De overheid (IMG en NCG) blijft daarom naast de bewoner staan om ervoor te zorgen dat ze krijgen waar ze recht op hebben." (0.724)
2. "Biomassa zetten we gericht in op hoogwaardige toepassingen, zoals via bijmenging in de luchtvaartsector en groen gas in het aardgasnetwerk. Er komt op den duur een einde aan het verbranden van biomassa. We stimuleren de ontwikkeling van aardwarmte als duurzaam en lokaal alternatief voor aardgas, om huizen, gebouwen en kassen mee te verwarmen. Onder strikte voorwaarden blijft het voor de middellange termijn mogelijk om in de Noordzee (niet onder de Waddenzee) gas te winnen." (0.696)
3. "De voortgang van de dossiers wordt online inzichtelijk voor de bewoner. Onuitlegbare verschillen in het aardbevingsgebied worden conform het rapport Van Geel weggenomen. Hiervoor stellen we 1,8 miljard euro beschikbaar. De maatregelen uit de kabinetsreactie 'Nij Begun' op het enquêterapport worden zo spoedig mogelijk uitgevoerd, om de ereschuld in te lossen. Dit wordt, samen met uitvoering van de Sociale en Economische agenda, in de Groningenwet vastgelegd. Koste wat het kost en zo lang het duurt is het uitgangspunt. Er is blijvende aandacht voor de psychische gevolgen van de gaswinning, in het bijzonder voor het (mentaal) welzijn van kinderen en jongeren in het aardbevingsgebied. Er komt een Groningenfonds om het geld langjarig beschikbaar te houden voor Groningen. Het inlossen van de ereschuld vindt plaats in goed overleg met inwoners van Groningen. Met het Groningse erfgoed (zoals kerken, huizen en dorpsaanzichten) wordt zorgvuldig omgegaan." (0.693)
4. "Het kabinet dat na de verkiezingen aantreedt, moet Nederland van het slot halen. Met dappere keuzes, doortastend beleid, grootschalige investeringen in onderhoud, uitvoering, (energie)infrastructuur en duidelijke wetgeving, komt Nederland uit het stikstofmoeras en krijgen bedrijven perspectief op een duurzame toekomst." (0.683)
5. "Het fundament van onze toekomstige energievoorziening bestaat uit een mix van wind en zonne-energie. We faseren de gas- en kolencentrales uit, en vullen het energiesysteem aan met twee nieuwe grote kerncentrales. Daarnaast onderzoeken we de inzet van kleine modulaire kerncentrales (SMR's) van Europese producenten als alternatief voor of aanvulling op grote kerncentrales. Wind op zee vormt de basis. Daarbij passen we het voorzorgsbeginsel toe, zodat negatieve effecten op ecologie en visserij(gemeenschappen) worden geminimaliseerd. Via slimme contracten worden risico's tussen markt en overheid gespreid." (0.682)
6. "De klimaat- en energietransitie zit in een taaie fase. Klimaatdoelen afspreken bleek nog vrij eenvoudig, klimaatdaden stellen en volhouden blijkt een stuk ingewikkelder. Dat heeft deels te maken met de ingewikkelde internationale context, maar ook met het feit dat Nederland zijn randvoorwaarden voor vergroening van de economie niet op orde heeft: het elektriciteitsnet zit overvol, de vergunningverlening zit op slot en er is een gebrek aan goed opgeleide vakmensen. Die randvoorwaarden moeten met voorrang op orde worden gebracht, anders komen burgers en bedrijven in de knel, omdat er geen reëel handelingsperspectief is (zie ook hoofdstuk 2 'Nederland van het slot')." (0.667)
7. "**Nederland van het slot.** Het is onaanvaardbaar dat ons land vastloopt in het stikstofmoeras, op het volle stroomnet en op weg en spoor. Wij durven beslissingen te nemen: investeren in de toekomst, schadelijke uitstoot terugdringen en wetten maken die echt werken." (0.663)
8. "We willen biodiversiteit behouden en versterken, en onze ecosystemen veerkrachtiger maken. Boeren en natuurorganisaties worden beloond voor het onderhoud van landschapselementen en het beheer van soorten en leefgebieden. Nationale Parken en overige natuur met unieke internationale waarde worden juridisch beter beschermd. Ook buiten natuurgebieden versterken we de kwaliteit en biodiversiteit van de omgeving. Gaswinning onder de Waddenzee wordt stopgezet. Invasieve exoten, zoals de Amerikaanse rivierkreeft en Japanse duizendknoop, worden gericht aangepakt omdat ze een bedreiging vormen voor onze biodiversiteit. Om soorten in stand te houden, maken we natuurgebieden robuuster en stiller. Het Natuurnetwerk Nederland wordt voltooid met speciale aandacht voor bosaanplant, kruidenrijk grasland, houtwallen en moerassen. Boeren krijgen hierbij een duidelijke rol, ondersteund met passende vergoedingen voor het beheer. We maken meer werk van het beschermen van trek- en weidevogels, in het bijzonder onze nationale vogel: de grutto. De aanleg en beheer van infrastructuur wordt zoveel mogelijk natuurinclusief. Dit wordt een criterium in aanbestedingen." (0.660)