AI op agenda Raad van Europa

De regering moet onderzoeken hoe de invloed van kunstmatige intelligentie (AI) op mensenrechten en democratie op de agenda van de Raad van Europa kan komen. Nederland is in 2027 voorzitter van deze organisatie van 47 landen en kan zo belangrijke onderwerpen prioriteit geven.

Motie van de leden Kathmann en El Boujdaini over in de voorbereiding van het voorzitterschap van de Raad van Europa verkennen of en hoe de gevolgen van kunstmatige intelligentie voor mensenrechten en de democratie als onderwerp in het programma meegenomen kan worden

De kamer, overwegende dat Nederland in 2027 voorzitter is van de Raad van Europa en de kans heeft om urgente onderwerpen op de agenda te zetten bij de 47 aangesloten landen; verzoekt de regering om in de voorbereiding van het voorzitterschap van de Raad van Europa te verkennen of en hoe de gevolgen van kunstmatige intelligentie voor mensenrechten en de democratie als onderwerp in het programma meegenomen kan worden, en de Kamer voor het herfstreces te informeren over de mogelijkheden.
23 april | GL-PvdA, D66 | Aangenomen: 114–36 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdACDAJA21CUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS
PVVFVDMarkuszBBB

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 100%)

Argumenten voor: De partij streeft naar het beschermen van mensenrechten, ook over de grens, en wil voorkomen dat (AI-)software wordt gebruikt voor mensenrechtenschendingen [1]. Daarnaast zetten zij zich in voor democratie en de rechtsstaat, waarbij zij het Nederlandse beleid voor democratie-ondersteuning binnen en buiten Europa willen intensiveren [4]. De partij is zich bewust van de risico's van AI [3][6], zoals het gebruik van AI-afbeeldingen en bots voor digitale beïnvloeding van verkiezingen [5]. Verder willen zij digitale discriminatie bestrijden [2] en eisen zij dat er bij de inzet van nieuwe technologie een impactanalyse wordt gedaan op de grondrechten en rechtsgelijkheid [7].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die redenen geven om tegen deze motie te stemmen.

Bronnen:

  1. "Beschermen mensenrechten, ook over de grens. Met nieuwe Europese regelgeving voorkomen we het gebruik, de import en de export van (AI-) software in de surveillance- en defensie-industrie die bijdraagt aan mensenrechtenschendingen."
  2. "College voor de Rechten van de Mens. We breiden de capaciteit van het College voor de Rechten van de Mens uit, zodat het effectiever kan optreden tegen structurele ongelijkheid en digitale discriminatie. Ook onderzoeken we de eventuele toekomstige rol van het College voor de Rechten van de Mens in het beoordelen van eenzijdig overheidshandelen."
  3. "Waak voor de risico's van AI. Naast de kansen van AI, zijn we ons bewust van de risico's. Op dit moment is AI te vervuilend, vervaagt het de grens tussen wat echt en nep is en laten we belangrijke taken over aan taalmodellen waardoor we zelf vaardigheden verliezen. We nemen maatregelen om dit te voorkomen. We verbieden riskante AI-systemen, zoals systemen voor realtime-gezichts- of emotieherkenning. AI-gegenereerde content moet altijd als zodanig herkenbaar zijn, met duidelijke bronvermelding. Data voor het trainen van AI-modellen mag alleen zonder dwang of drang en met expliciete toegang verkregen zijn."
  4. "Vrijheid, mensenrechten, democratie en rechtsstaat. In een wereld waar (extreem)rechtse bewegingen de vrijheden van burgers aanvallen, staan wij op voor democratie en rechtsstaat. We intensiveren het Nederlandse beleid ten aanzien van democratie-ondersteuning binnen en buiten Europa. We steunen ngo's, vakbonden en journalisten wereldwijd in hun strijd tegen autocratische regimes. We dragen de universaliteit van mensenrechten actief uit door op te komen voor minderheden en een feministisch buitenlandbeleid te voeren. We zijn transparant in de afwegingen die we maken in samenwerking met bijvoorbeeld autocratische staten."
  5. "Bestrijd digitale beïnvloeding. Sociale media worden misbruikt om mensen tegen elkaar op te hitsen en verkiezingen te beïnvloeden. Digitale beïnvloeding gebeurt door bots, AI-afbeeldingen en desinformatie en wordt gecoördineerd door kwaadwillende landen. We leren van andere EU-landen en eisen transparantie van techgiganten over hun algoritmen en verdachte campagnes. Altijd met respect voor de vrijheid van meningsuiting van privépersonen."
  6. "De digitale vooruitgang gaat razendsnel. We gebruiken AI in ons werk, betalen met onze telefoon en onderhouden online contact met vrienden en familie. Nieuwe technologieën helpen onze bedrijven om te groeien, zorginstellingen om goede zorg te leveren en overheden om meer diensten aan te bieden. Tegelijkertijd zijn er risico's. Misinformatie en nepvideo's verspreiden snel, hackers kunnen websites van banken of overheden platleggen, en niet iedereen komt mee in de digitale samenleving."
  7. "Geen discriminerende algoritmen en systemen. We verbeteren het toezicht op hoe de overheid data gebruikt en privacy beschermt. Bestaande toezichthouders, zoals de Autoriteit Persoonsgegevens, krijgen meer bevoegdheden, expertise en middelen om algoritmen en systemen te controleren op transparantie, uitlegbaarheid, proportionaliteit en discriminatie, en bij misstanden wordt er opgetreden of gehandhaafd. Overheidsorganisaties worden verplicht tot een impactanalyse op rechtsgelijkheid en grondrechten bij inzet van nieuwe technologie of data."