Snelere besluiten voor Europees buitenlandbeleid

De regering moet het vetorecht in het Europese buitenlandbeleid afschaffen. Nu kan één land een besluit tegenhouden, waardoor Europa te traag reageert. Door te kiezen voor een gekwalificeerde meerderheid — waarbij een grote groep landen samen beslist — kan de Europese Unie sneller en effectiever reageren op wereldwijde dreigingen.

Motie van de leden Klos en Van der Lee over de Group of Friends on Qualified Majority Voting nieuw leven inblazen

De kamer, constaterende dat Nederland in 2023 mede-initiatiefnemer was van de zogeheten Group of Friends on Qualified Majority Voting, bestaande uit Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Finland, België, Slovenië en Luxemburg, met als doel het bevorderen van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid binnen het Europese buitenlandbeleid; overwegende dat de geopolitieke ontwikkelingen en de veiligheidsuitdagingen in Europa en de wereld het belang van een slagvaardig eensgezind Europees buitenlandbeleid verder hebben vergroot; overwegende dat het vetorecht binnen het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid de effectiviteit en snelheid van Europees optreden kan beperken; verzoekt de regering zich actief in te zetten voor het nieuw leven inblazen van de Group of Friends, te streven naar uitbreiding van deze groep met andere lidstaten, en gezamenlijk te werken aan een strategie voor de afschaffing van veto’s binnen het gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid, en de Kamer voorafgaand aan de Europese Raad van het najaar van 2026 daarover te informeren.
20 mei | D66, GL-PvdA | Aangenomen: 92–58 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdACDADENKVolt50PLUS
PVVJA21FVDMarkuszBBBCUPvdDSGPSPKeijzer

Verkiezingsprogramma JA21

Stemverwachting: tegen (erg zeker, 100%)

Argumenten voor: Er is in het programma geen directe aanleiding te vinden om voor de motie te stemmen. De partij erkent wel dat de wereld instabieler wordt door grootmachten als Rusland en China [3], wat het belang van veiligheid benadrukt, maar koppelt dit aan nationale autonomie en zelfstandige verdedigingscapaciteit [4][3].

Argumenten tegen: De partij stelt expliciet dat het vetorecht in de Raad onaangetast moet blijven en dat Nederland dit instrument moet durven gebruiken [1]. Daarnaast is de partij tegen verdere soevereiniteitsoverdracht aan de Europese Unie en pleit zij voor een slankere EU waarbij bevoegdheden juist worden teruggegeven aan de lidstaten [2].

Bronnen:

  1. "Het vetorecht in de Raad blijft daarbij onaangetast en Nederland moet niet schuwen dit instrument in te zetten."
  2. "JA21 staat voor een veel slankere Europese Unie. Er moet strikt worden nagezien op verdere uitdijing en soevereini -teitsoverdracht. Sterker nog, de Europese Unie moet via af -dwingbare besluiten in de Raad bevoegdheden teruggeven aan de lidstaten. De Nederlandse regering moet inzetten op een lagere EU-begroting, de nationale afdrachten niet laten verhogen en gezamenlijke EU-schulden blokkeren. De Europese Commissie heeft kenbaar gemaakt in te zet -ten op niets minder dan een verdubbeling(!) van de EUbegroting, het zogenaamde Meerjarig Financieel Kader. Dit is een volstrekt buitensporig streven. De EU-begroting moet juist krimpen, nadat het jarenlang enkel heeft kun -nen toenemen. De EU moet snijden in bestaande uitgaven, zoals de sociale cohesiefondsen om meer ruimte te maken voor private investeringen in innovatie en economische groei. JA21 is principieel tegen Europese belastingen. Ook de omvang van het EU-ambtenarenapparaat moet worden teruggedrongen, zeker gezien de sterke toename van het personeelsbestand in de afgelopen decennia."
  3. "De wereld verschuift naar een instabielere multipolaire orde waarin grootmachten als Rusland en China actief proberen het Westen te ondermijnen, terwijl ook midden -machten steeds onafhankelijker opereren. Dit resulteert in een toename van conventionele, maar ook hybride drei -gingen zoals cyberaanvallen, sabotage en desinforma -tiecampagnes. Dit maakt Nederland als handelsnatie en NAVO-knooppunt bijzonder kwetsbaar. Nederland moet zelfstandig in staat zijn haar burgers, grondgebied en vita -le belangen te verdedigen - te land, ter zee, in de lucht, in de ruimte, en in het cyberdomein. Hierbij is voortzettings -vermogen, de capaciteit van Defensie om inzet langdurig vol te houden, een essentieel onderdeel van een geloof -waardige afschrikking. Dit alles vraagt om acute investeringen in personeel, materieel, opleidingen, munitie, infra -structuur en vastgoed."
  4. "De belangrijkste kerntaak van de overheid is het bescher -men van de Nederlandse burgers en belangen. Daarvoor is een efficiënte, goed uitgeruste en schaalbare krijgsmacht cruciaal. De jarenlange verwaarlozing van Defensie heeft ons kwetsbaar gemaakt in een wereld die steeds instabieler wordt. Een geordende krijgsmacht draagt immers bij aan de autonomie van ons land. JA21 heeft de afgelo -pen jaren bewezen dé defensiepartij van Nederland te zijn, met onder meer de hoogste doorgerekende defensie-uitgaven in het verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2023, en het wettelijk verankeren van de 2% NAVO-norm. Met onze voorstellen versterken we onze defensiecapaciteit verder, met het oog op de toekomst."