Snelere besluiten voor Europees buitenlandbeleid

De regering moet het vetorecht in het Europese buitenlandbeleid afschaffen. Nu kan één land een besluit tegenhouden, waardoor Europa te traag reageert. Door te kiezen voor een gekwalificeerde meerderheid — waarbij een grote groep landen samen beslist — kan de Europese Unie sneller en effectiever reageren op wereldwijde dreigingen.

Motie van de leden Klos en Van der Lee over de Group of Friends on Qualified Majority Voting nieuw leven inblazen

De kamer, constaterende dat Nederland in 2023 mede-initiatiefnemer was van de zogeheten Group of Friends on Qualified Majority Voting, bestaande uit Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Finland, België, Slovenië en Luxemburg, met als doel het bevorderen van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid binnen het Europese buitenlandbeleid; overwegende dat de geopolitieke ontwikkelingen en de veiligheidsuitdagingen in Europa en de wereld het belang van een slagvaardig eensgezind Europees buitenlandbeleid verder hebben vergroot; overwegende dat het vetorecht binnen het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid de effectiviteit en snelheid van Europees optreden kan beperken; verzoekt de regering zich actief in te zetten voor het nieuw leven inblazen van de Group of Friends, te streven naar uitbreiding van deze groep met andere lidstaten, en gezamenlijk te werken aan een strategie voor de afschaffing van veto’s binnen het gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid, en de Kamer voorafgaand aan de Europese Raad van het najaar van 2026 daarover te informeren.
20 mei | D66, GL-PvdA | Aangenomen: 92–58 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdACDADENKVolt50PLUS
PVVJA21FVDMarkuszBBBCUPvdDSGPSPKeijzer

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (erg zeker, 100%)

Argumenten voor: De partij wil het vetorecht (het unanimiteitsvereiste) afschaffen, zodat de EU vooruit kan zelfs als één lidstaat dwarsligt [1][3]. Daarnaast streeft de partij naar een slagvaardig en duidelijk Europees buitenlands beleid met één krachtige stem en een Europese minister van Buitenlandse Zaken [4][7][2]. Ten slotte wil de partij dat de Tweede Kamer tijdig en volledig geïnformeerd wordt over alles wat speelt op het gebied van Europese besluitvorming [5][6].

Argumenten tegen: Er is geen informatie in de fragmenten die een reden geeft om tegen de motie te stemmen.

Bronnen:

  1. "De EU moet vooruit kunnen, ook als één lidstaat dwarsligt. Volt gaat het vetorecht (ook wel: het unanimiteitsvereiste) afschaffen. Volt pleit daarnaast voor activering van de brugclausules om besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid nu al mogelijk te maken voor de meest acute beleidsterreinen, zoals sancties, uitbreiding en fiscaal beleid. De instrumenten zijn er, maar het ontbreekt nu aan politieke moed."
  2. "Volt wil een Europese minister van Buitenlandse Zaken met een groot mandaat om namens de EU de wereld in te gaan. Nederland zet zich in voor betere samenwerking tussen EU-landen en landen buiten de EU."
  3. "We willen een EU die werkt voor alle Europeanen. Grote uitdagingen moeten we samen oplossen. Daarom gaan we hervormen: er komt een Europese grondwet, waarin we de rechten van alle Europeanen vastleggen. We schaffen het vetorecht af, zodat nationale leiders hun eigenbelang niet meer boven het belang van ons allemaal kunnen stellen. De EU wordt een echte federale democratie."
  4. "Als Europese Unie (EU) moeten we sterker en duidelijker optreden. Er komt één Europees buitenlands beleid met een Europese minister van Buitenlandse Zaken. Gelijkwaardigheid, mensenrechten en samenwerking zijn de basis voor dit beleid. We beschermen het internationaal recht, binnen én buiten de EU. Als mensenrechten worden geschonden, zoals in Gaza en Oekraïne, dan komt de EU in actie. Doet de EU dat niet, dan treedt Nederland zelf op. We overtuigen meer landen om het Internationaal Strafhof te erkennen. Zo kunnen oorlogsmisdadigers wereldwijd makkelijker worden vervolgd."
  5. "We betrekken de Tweede Kamer meer bij het maken van het Europese beleid, in plaats van alleen de koers achteraf te controleren. We houden vaker gesprekken in de Tweede Kamer met Eurocommissarissen over wat er gaande is op hun beleidsterrein en voeren jaarlijkse beleidsdebatten over de koers van de EU."
  6. "We leggen wettelijk vast dat de Tweede Kamer tijdig en volledig geïnformeerd wordt over alles wat op het gebied van Europese besluitvorming speelt (de Europawet)."
  7. "De Europese Unie (EU) moet mensenrechten, veiligheid en democratie beschermen, zowel binnen als buiten de EU. Deze waarden staan wereldwijd steeds meer onder druk. Om deze waarden te verdedigen, moet de EU met één krachtige stem spreken. Daarom komt er een gezamenlijk Europees buitenlandbeleid met een Europese minister van Buitenlandse Zaken. Gelijkwaardigheid, mensenrechten en samenwerking vormen daarvoor de basis, zodat vrijheid en veiligheid voor iedereen gegarandeerd zijn."