Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een sterk Europa dat op het gebied van veiligheid autonomer wordt ^[6] en wil dat Nederland vooroploopt in het ontwikkelen van volledige Europese strategische autonomie op het gebied van defensie en veiligheid ^[5]. Daarnaast erkent de partij dat er voor duurzame vrede onderhandelingen nodig zijn waarbij Oekraïne zelf aan deelneemt en instemt met de uitkomst ^[1].

Argumenten tegen: De partij stelt dat het een morele plicht is om Oekraïne te blijven steunen in de strijd voor vrijheid en dat de Russische agressie moet stoppen ^[2]. Rusland moet zich volgens de partij verantwoorden voor oorlogsdaden en schendingen van het internationaal recht ^[3], terwijl de partij tegelijkertijd pleit voor het strenger handhaven van bestaande sancties ^[7]. Bovendien spreekt de partij vanuit een zorg over de nietsontziende agressie van Rusland en het feit dat het recht van de sterkste lijkt te gelden ten koste van de internationale rechtsorde ^[4].

Bronnen:

1. "Er kan pas sprake zijn van duurzame vrede wanneer Oekraïne instemt met de uitkomst van eventuele onderhandelingen waar het zelf aan deelneemt."
2. "De Russische agressie in Oekraïne moet stoppen. Het is onze morele plicht en in het belang van onze eigen veiligheid om Oekraïne te blijven steunen in de strijd voor vrijheid. Oekraïne verdient een bijzondere behandeling in ons defensie- en buitenlandbeleid, met samenwerking gericht op verdediging en wederopbouw."
3. "Rusland moet zich verantwoorden voor zijn oorlogsdaden en schending van het internationaal recht. Nederland blijft zich onvermoeibaar inzetten binnen internationale instellingen en de EU voor gerechtigheid als het gaat om Oekraïne en MH17."
4. "Maar in de wereld om ons heen is niets meer vanzelfsprekend. We leven in een geopolitiek kantelmoment. De wereld die we hebben gekend, komt niet meer terug. Het recht van de sterkste lijkt steeds meer te gelden ten koste van de internationale rechtsorde. Onze kwetsbaarheden worden zichtbaar: we hebben te lang onze energievoorziening uitbesteed aan Rusland, onze cruciale productie aan China en onze veiligheid aan de Verenigde Staten. Er woedt een oorlog op ons continent, waarin Rusland zijn nietsontziende agressie botviert op de Oekraïense bevolking. Net buiten Europa, in het Midden-Oosten, volgen de conflicten elkaar snel op en lijkt het internationaal recht geen rol te spelen, ten koste van de levens van onschuldige burgers. Chinese invloed doet zich steeds meer gelden en de Europese oriëntatie van de Verenigde Staten neemt in rap tempo af."
5. "We willen dat Nederland vooroploopt in het ontwikkelen van een volwaardige Europese pijler in de NAVO, met een Europese Veiligheidsraad. We bouwen onze afhankelijkheden af en streven - op termijn - naar volledige Europese strategische autonomie op het gebied van defensie en veiligheid."
6. "Voor een open, ondernemend en relatief klein land als Nederland zijn dit risicovolle ontwikkelingen. Onze veiligheid en welvaart zijn onlosmakelijk verbonden met een wereld waarin landen zich houden aan de afspraken die ze zelf hebben gemaakt en waarin het internationaal recht bescherming biedt. De grote uitdagingen van deze tijd, zoals veiligheid, migratie, klimaat, ons concurrentievermogen en nieuwe technologische ontwikkelingen zoals AI, vragen om een sterk Europa dat ook qua veiligheid autonomer wordt en een saamhorige NAVO. Nederland moet hierin een actieve rol spelen en investeren in een krijgsmacht die voldoende toegerust is. Dat vraagt om solidariteit en samenwerking."
7. "Bevroren Russische tegoeden worden ingezet voor de wederopbouw van Oekraïne en we handhaven bestaande sancties strenger, bijvoorbeeld door de Russische schaduwvloot te weren uit onze havens."