Aanpak achterstanden bij de IND

De regering moet kwetsbare mensen en kinderen voorrang geven bij asielaanvragen bij de IND. Ook moet er meer geld komen om de grote achterstanden weg te werken. De wachttijd is nu gemiddeld vijftien maanden, terwijl dit volgens de wet zes maanden moet zijn. Er liggen ruim 51.000 aanvragen open.

Motie van het lid Ceder over voorrang voor de meest kwetsbare gevallen en de gevallen met kinderen bij beoordeling van achterstandsdossiers

De kamer, overwegende dat de beslistermijn bij de IND nu gemiddeld vijftien maanden is, terwijl de wettelijke termijn zes maanden is, en de achterstand bij de IND in 2025 ruim 51.000 aanvragen bedroeg; overwegende dat hierdoor de rechterlijke dwangsom bij het niet halen van de beslistermijn nu een bot instrument geworden is; overwegende dat de Algemene Rekenkamer heeft aangegeven dat bestaande asielaanvragen voor 12 juni 2026 pas over vijf jaar zijn weggewerkt; verzoekt de regering om de meest kwetsbare gevallen en gevallen met kinderen voorrang te geven bij beoordeling van achterstandsdossiers en om bij de augustusbesluitvorming voldoende middelen ter beschikking te stellen om de grote achterstanden bij de IND te laten afnemen en eraan te werken dat de beslistermijnen weer worden gehaald.
21 mei | CU |

Stemverwachting

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij streeft naar het 'ontstoppen van de asielketen' en wil 'ellenlange procedures over wie mag blijven en wie niet' versnellen [2]. Om dit te bereiken, stelt de partij dat de IND langjarig versterkt moet worden [1]. Daarnaast vindt de partij dat asielprocedures kort en zorgvuldig moeten zijn [4]. Ten aanzien van de prioritisering wil de partij een stelsel waarbij de meest kwetsbare vluchtelingen vooropstaan [3] en dat de minister gebruikmaakt van discretionaire bevoegdheid in schrijnende gevallen [1].

Argumenten tegen: Er zijn geen fragmenten in het programma die redenen geven om tegen deze motie te stemmen.

Bronnen:

  1. "Efficiënte procedures en eerlijke opvang. We voeren de Spreidingswet uit en kiezen zo veel mogelijk voor kleinschalige en volwaardige opvang met een open uitstraling, waar anderen, zoals buurtbewoners de mogelijkheid krijgen om naar toe te kunnen om onder andere deel te nemen aan allerlei activiteiten. Ook Nederlanders, zoals studenten en spoedzoekers, krijgen de mogelijkheid om daar te kunnen wonen en te verblijven. We maken financieringsafspraken voor de lange termijn en vragen gemeenten een ijzeren voorraad aan opvangplekken te houden. Dat is duidelijker en goedkoper voor iedereen. De IND wordt langjarig versterkt. De minister moet gebruik maken van diens discretionaire bevoegdheid in schrijnende gevallen. We onderzoeken of betere inzet van de discretionaire bevoegdheid mogelijk is, bijvoorbeeld door een commissie van experts. We investeren in de communicatie met buurtbewoners en nemen hun zorgen serieus. We waarderen vrijwilligers die een onmisbaar steentje bijdragen aan de integratie van vluchtelingen in onze samenleving. Alle opvanglocaties moeten voldoen aan humane minimumvoorwaarden, waardoor mensen de ruimte hebben om te leven, en waarbij het recht op privacy en de toegang tot publieke voorzieningen wordt gewaarborgd. In opvanglocaties wordt extra bescherming gegarandeerd voor kwetsbare groepen zoals vrouwen, LHBTQIA+-personen, alleenstaande minderjarigen en mensen met een handicap. Indien nodig komen er aparte opvanglocaties om hun veiligheid te waarborgen. We staan voor een inclusieve samenleving waarin ieder kind zich veilig kan ontwikkelen. We willen onder voorwaarden een regeling maken om de kleine groep van mensen die al langdurig als ongedocumenteerde in Nederland verblijven en kinderen die zonder documenten in Nederland zijn opgegroeid, duurzaam perspectief te bieden in lijn met art. 3. 'Internationaal Verdrag van de Rechten van het Kind (IVRK)'."
  2. "Een nieuw, effectief en menswaardig asielbeleid. Dat betekent allereerst ontstopping van de asielketen, het goed uitvoeren van de Spreidingswet, het versnellen van ellenlange procedures over wie mag blijven en wie niet, het beëindigen van het onmenselijke gesol met mensen. De IND gaat meer getraind personeel inzetten om overlevers van seksueel geweld te identificeren en adequaat te horen tijdens de asielprocedure. Daarnaast willen wij gecoördineerde hulpverlening voor en veilige opvang van deze groep, door het COA, gemeenten en andere relevante instanties. Tegelijkertijd pakken we overlastgevers aan. Nieuwkomers doen direct mee en leren de taal. We zijn tegen de beperkingen van gezinshereniging uit het wetsvoorstel Wet invoering tweestatusstelsel. Ook pleegkinderen en ongehuwde partners, bijvoorbeeld partners van hetzelfde geslacht uit landen waar voor hen geen huwelijk mogelijk is of waar homoseksualiteit is gecriminaliseerd, moeten veilig kunnen nareizen. Vluchtelingen die in Nederland komen, omdat ze in hun eigen land wegens hun seksuele gerichtheid of genderidentiteit niet veilig zijn, verdienen veilige opvang. We borgen dat elke COA-locatie een aparte LHBTIQA+ unit krijgt en dat alle medewerkers van het COA goed getraind zijn om hier sensitief mee om te gaan. De IND beoordeelt aanvragen van LHBTIQA+vluchtelingen op een rechtvaardige en eerlijke manier. Veilige landen zijn vaak voor deze groep niet veilig."
  3. "Hervestiging. We willen naar een stelsel dat de meest kwetsbare vluchtelingen die recht hebben op asiel vooropstelt en pakken het bedrijfsmodel van mensensmokkelaars aan. We pleiten voor veilige routes om in Nederland bescherming te bieden aan mensen die vluchten voor oorlog, geweld en vervolging. Het hervestigingsprogramma van UNHCR voorkomt dat mensen de gevaarlijke reis naar Europa maken en vervolgens voor lange tijd in de opvang zitten. Hervestiging is daarom in het belang van vluchtelingen én Nederland. In dat kader stellen we een hoger jaarlijks hervestigingsquotum vast."
  4. "Effectief terugkeerbeleid. Mensen die geen recht hebben op asiel, moeten terug naar hun land van herkomst. Asielprocedures moeten kort en zorgvuldig zijn en mensenrechten van migranten moeten te allen tijde zijn gewaarborgd. Met landen van herkomst gaan we, op basis van gelijkwaardigheid, brede partnerschappen aan waar terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers onderdeel van is. Investering in het herkomstland is de meest duurzame, humane en effectieve manier van het bevorderen van terugkeer. We zijn zeer kritisch op de 'terugkeerhubs', vanwege het grote risico aan mensenrechtenschendingen, detentie of jarenlange in limbo zijn van de mensen die hiernaartoe gestuurd zouden worden."