De regering moet een structurele regeling maken om netbewuste nieuwbouw te financieren. Dit zijn huizen met slimme sturing en energieopslag om het stroomnet te ontlasten. Nu maken deze extra kosten woningen te duur. Toch is het goed voor iedereen omdat het stroomnet minder zwaar belast wordt en er sneller huizen gebouwd kunnen worden.
Motie van het lid Vermeer over een structurele financierings- of stimuleringsregeling voor netbewuste nieuwbouw
De kamer,
overwegende dat netbewuste nieuwbouw vraagt om extra investeringen
in flexibiliteit, zoals opslag, slimme sturing en collectieve systemen;
constaterende dat deze extra investeringen maatschappelijke baten
opleveren, maar niet altijd terug te verdienen zijn op projectniveau en
deze meerkosten zich moeilijk verhouden tot de politieke wens om meer
betaalbaar te bouwen;
verzoekt de regering om te komen tot een structurele financierings- of
stimuleringsregeling voor netbewuste nieuwbouw;
verzoekt de regering hierbij te borgen dat meerkosten voor flexibiliteit niet
volledig bij ontwikkelaars of bewoners terechtkomen, maar mede worden
gedragen vanuit de maatschappelijke systeembaten, zoals efficiënter
netgebruik, beperking van netverzwaring en versnelling van woningbouw.
Argumenten voor: De partij wil slim gebruik maken van het elektriciteitsnet door bijvoorbeeld batterijen te ondersteunen en de lokale energievraag af te stemmen op het lokale aanbod [1]. In nieuwe woonwijken pleit de partij specifiek voor een wijk- of buurtbatterij, omdat dit voordeliger en solidairder is dan individuele batterijen en het elektriciteitsnet ontlast [1]. Daarnaast is de partij bereid om via object- en projectsubsidies knelpunten door onvoldoende financiering aan te pakken [2] en wil zij via gunstige leningen en garantstellingen extra investeringsruimte creëren [8]. Er is een duidelijke ambitie voor grootschalige publieke investeringsprogramma's in de woningbouw [6][7][5].
Argumenten tegen: De partij legt een sterke nadruk op het betaalbaar houden van woningen, bijvoorbeeld door de winstbelasting voor woningcorporaties te schrappen [3][7] en de kosten voor warmtenetten te verlagen [4].
Bronnen:
"Ruimte op het energienet. Met snellere uitbreiding van het elektriciteitsnet zijn we eerder onafhankelijk van fossiele subsidies. We komen met een Energieversnellingswet, die regelt dat vergunningen voor kritieke energieinfrastructuur, zoals voor verdeelstations en extra stroomkabels, eerder kunnen worden afgegeven. Ook krijgt de aanleg van deze infrastructuur voorrang als er door de beperkte stikstofruimte keuzes gemaakt moeten worden welke activiteiten mogelijk zijn. Daarnaast gaan we slimmer gebruik maken van het elektriciteitsnet. Bijvoorbeeld door bedrijven en huishoudens te stimuleren om buiten de spits stroom te gebruiken, oplossingen als batterijen en elektrolyse te ondersteunen, en de lokale energievraag beter af te stemmen met het lokale aanbod uit zon en wind. Partijen met een maatschappelijk belang krijgen voorrang op het net. We stimuleren coöperatief eigendom en beheer van nieuwe duurzame energiebronnen. De overheid stuurt actief op een eerlijk en duurzaam energiesysteem en onderzoekt waar energie in publieke handen moet komen. Kosten voor huishoudens en bedrijven houden we laag door energienetten langer te gebruiken, de kosten van investeringen in het net niet meteen in rekening te brengen bij afnemers, maar uit te smeren over de tijd, en door nettarieven te differentiëren. Nieuwe woonwijken krijgen een eigen wijk- of buurtbatterij. Die slaat stroom op als de wijk stroom over heeft en levert het terug als zon en wind het laten afweten. Dat is voordeliger en solidairder dan een batterij in elke woning. Het ontlast bovendien het elektriciteitsnet."
"Extra middelen voor knelpunten. Sommige projecten lopen vertraging op vanwege onvoldoende financiering. Daarom stellen we object- en projectsubsidies beschikbaar. Gemeenten krijgen een nieuwbouw-premie als ze woningen bouwen. Ook stellen we extra geld beschikbaar voor nieuwe wegen en ov-verbindingen."
"Meer investeringsruimte voor betaalbare nieuwbouw. De Woningcorporaties Nieuwe Stijl betalen geen winstbelasting. De wet passen we daarvoor aan. Daarmee ontstaat extra investeringsruimte voor de bouw van nieuwe woningen, centra voor kunst en de cultuur, renovatie en verduurzaming. Ook blijft er genoeg geld over om de huren betaalbaar te houden. Omgerekend levert deze maatregel investeringsruimte op voor de bouw van tienduizenden betaalbare woningen."
"Impuls aardgasvrije wijken. De maatschappelijk meest wenselijke energiebron moet ook voor mensen de meest aantrekkelijke zijn. Helaas zijn de vaste kosten van een warmtenet relatief hoog. Wij maken het aantrekkelijker door de vaste en variabele kosten te verlagen. We zetten in op warmte- en koudenetten in publieke handen en ondersteunen gemeenten en bewonersinitiatieven daarin."
"Financiering. Wonen is een topprioriteit voor een nieuwe regering. Daarom investeren we daar fors in. Eenmalige of tijdelijke uitgaven kunnen deels gefinancierd worden door onze financiële buffers in te zetten. Denk bijvoorbeeld aan uitgaven aan infrastructuur. Voor de financiering van jaarlijks terugkerende uitgaven kijken we naar het afromen van speculatiewinsten, het versoberen van belastingkortingen voor grondbezitters en het afbouwen van prijsopdrijvende subsidies."
"Een investeringsprogramma voor tienduizenden betaalbare woningen. Als we sneller meer betaalbare woningen van topkwaliteit willen bouwen, is een ambitieus publiek investeringsprogramma nodig. Alleen zo hebben we voldoende slagkracht om betaalbaar te bouwen en worden we minder afhankelijk van commerciële investeerders. We willen daarom de komende jaren genoeg middelen uittrekken voor ongekende investeringen in woningbouw."
"Een betaalbare woning van topkwaliteit bouwen voor iedereen. De inkomensgrenzen gaan omhoog, zodat ook de middenklasse toegang krijgt tot betaalbare woningen. Het doel is dat tweederde van de Nederlandse huishoudens tot de doelgroep behoort. Het Rijk zorg met een ambitieus investeringsprogramma voor toegang tot gunstige financiering. We passen de wet aan zodat de Woningcorporaties Nieuwe Stijl geen winstbelasting betaalt. Zo is er meer ruimte om te investeren."
"Gunstige financiering voor middenhuur. We zorgen voor extra investeringsruimte door gunstige leningen voor de bouw van tienduizenden woningen met een huur tot maximaal 1.200 euro per maand. Op korte termijn kan dat als het Rijk en gemeenten garantstaan voor deze leningen, zoals Rotterdam gaat doen. Op lange termijn kan een speciaal fonds garantstaan (het Waarborgfonds Sociale Woningbouw), na goedkeuring van de EU."