Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 85%)

Argumenten voor: De partij wil de woningcrisis aanpakken door middel van 'publieke regie' om de markt buiten spel te zetten ^[4]. Zij pleiten voor het prioriteren van wonen boven winst ^[1] en willen voorkomen dat speculatie en het vasthouden van grond het bouwen in de weg staan ^[2][5]. Omdat de motie vraagt om landelijke regie om te voorkomen dat provinciale beperkingen de noodzakelijke woningbouw in de weg staan, sluit dit aan bij het streven van de partij om met duidelijke regels en overheidssturing de woningnood aan te pakken ^[4].

Argumenten tegen: De partij stelt dat lokale bestuurders juist meer ruimte moeten krijgen om zelf oplossingen te bedenken voor hun eigen gebied ^[3]. Daarnaast wordt genoemd dat de zeggenschap van gemeenten over de ontwikkeling van bouwprojecten versterkt moet worden ^[2]. Dit zou een argument kunnen zijn om tegen landelijke bemoeienis met provinciaal beleid te stemmen.

Bronnen:

1. "Wij pakken de leegstand aan. Terwijl tienduizenden jongeren geen woning kunnen vinden, staan in Nederland 64 duizend woningen langer dan een jaar leeg. Daarnaast is er maar liefst 16 miljoen vierkante meter aan leegstaande kantoren en andere gebouwen verspreid over 226 duizend panden. Daar liggen kansen. Wij maken een einde aan langdurige leegstand. Leegstaande panden worden extra belast, zodat speculatie niet langer loont. Als eigenaren geen plannen hebben om de panden te gebruiken of geschikt te maken voor bewoning, kunnen gemeenten deze onteigenen. We zetten leegstand om in woonruimte. Gebouwen die nu leegstaan, worden zo snel mogelijk bewoonbaar gemaakt voor jongeren, starters, dak- en thuisloze mensen en andere woningzoekenden. Daarmee pakken we direct de woningnood aan, zonder te hoeven wachten op nieuwbouw. Wonen is belangrijker dan winst. Elk pand telt."
2. "Weg met het grondslot op bouwen. In Nederland wordt de prijs van een huis vaak vooral bepaald door de waarde van de grond eronder, soms wel 60 procent van de nieuwbouwwaarde. Terwijl de woningnood groeit, profiteren grondbezitters en speculanten hiervan met megawinsten, zonder ook maar één huis te bouwen. Wij pakken deze scheve situatie aan. Grondeigenaren die grond vasthouden om winst te maken belasten we zwaarder. Speculanten die onnodig wachten met bouwen en hun belang boven die van de samenleving zetten zullen wij onteigenen. Gemeenten en woningbouwverenigingen krijgen weer toegang tot betaalbare grond zodat zij betaalbare woningen kunnen bouwen. Het belang van bouwen voor iedereen gaat voor op winst voor de enkele speculant. Dus als we grond nodig hebben om te bouwen moet de overheid die in alle gevallen voor een redelijk bedrag kunnen verkrijgen. Daarnaast versterken we de zeggenschap van bewoners en gemeenten over de ontwikkeling van bouwprojecten. Lokale gemeenschappen krijgen meer inspraak en beslissingsrecht, zodat plannen aansluiten bij de behoeften van de buurt en sociale woningen niet verloren gaan aan commerciële belangen. Zo maken we bouwen weer betaalbaar en bereikbaar voor mensen, niet voor marges. Dat is eerlijk, nodig en haalbaar."
3. "Elke regio verdient gelijke woonkansen. In iedere regio een gelijke kans op een woning. Iedereen in Nederland moet kunnen rekenen op goede voorzieningen en bereikbaarheid, waar je ook woont. We verkleinen de economische verschillen en het tekort aan voorzieningen tussen regio's door overheidsinstanties beter te spreiden en te investeren in nieuwe industrieën. Lokale bestuurders krijgen meer ruimte om zelf oplossingen te bedenken voor hun eigen gebied."
4. "De wooncrisis is geen natuurverschijnsel, maar het gevolg van politieke keuzes. Door grip te krijgen op wat wonen onbetaalbaar maakt - van grondspeculatie tot leegstand - maken we ruimte voor oplossingen die wel werken en zetten we de markt buiten spel. Met duidelijke regels, publieke regie en oog voor leefbaarheid pakken wij de markt aan om een einde te maken aan de crisis."
5. "Huizen zijn om in te wonen. Woningen zijn er voor mensen, niet voor beleggers. We voeren een landelijke woonplicht in. Zo zullen huizen gebruikt worden waarvoor ze bedoeld zijn: als thuis. Beleggers gaan meer overdrachtsbelasting betalen vanaf hun tweede huis. Ook stoppen we grondspeculatie door duidelijke voorwaarden te stellen aan ontwikkelaars. We stoppen de overnamegolf door private equity in het beheer van Verenigingen van Eigenaren. Ook maken we een einde aan de leegstand en verkamering die ontstaat door de lucratieve handel in tijdelijke verhuur via platforms als Airbnb. Woningen zijn geen hotelkamers. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om dit soort deelverhuur volledig te verbieden of streng te beperken, zodat huizen weer beschikbaar komen voor mensen die er echt in willen wonen. Sociale huurwoningen in de huidige woningvoorraad worden niet meer verkocht, maar juist verbeterd. Tot slot heffen we het kraakverbod op, zodat leegstaande panden weer bewoond kunnen worden."