Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil de woningcrisis aanpakken door de regie in handen van de overheid te nemen ("publieke regie") om de markt buiten spel te zetten ^[3]. Ook wil de partij barrières voor woningbouw wegnemen, zoals grondspeculatie [12138, 12140], en stelt zij dat de overheid grond moet kunnen verkrijgen om te kunnen bouwen ^[2]. Het verzoek in de motie om de regering meer regie te laten voeren om woningbouwdoelen te halen, sluit aan bij deze visie om de woningnood structureel op te lossen ^[3].

Argumenten tegen: De partij wil dat lokale bestuurders meer ruimte krijgen om zelf oplossingen te bedenken voor hun eigen gebied ^[1]. Daarnaast wordt er gepleit voor het versterken van de zeggenschap van gemeenten over de ontwikkeling van bouwprojecten ^[2]. Een verzoek aan de landelijke regering om steviger regie te voeren op de uitvoering door provincies en gemeenten kan daarom in strijd zijn met deze wens voor lokale autonomie.

Bronnen:

1. "Elke regio verdient gelijke woonkansen. In iedere regio een gelijke kans op een woning. Iedereen in Nederland moet kunnen rekenen op goede voorzieningen en bereikbaarheid, waar je ook woont. We verkleinen de economische verschillen en het tekort aan voorzieningen tussen regio's door overheidsinstanties beter te spreiden en te investeren in nieuwe industrieën. Lokale bestuurders krijgen meer ruimte om zelf oplossingen te bedenken voor hun eigen gebied."
2. "Weg met het grondslot op bouwen. In Nederland wordt de prijs van een huis vaak vooral bepaald door de waarde van de grond eronder, soms wel 60 procent van de nieuwbouwwaarde. Terwijl de woningnood groeit, profiteren grondbezitters en speculanten hiervan met megawinsten, zonder ook maar één huis te bouwen. Wij pakken deze scheve situatie aan. Grondeigenaren die grond vasthouden om winst te maken belasten we zwaarder. Speculanten die onnodig wachten met bouwen en hun belang boven die van de samenleving zetten zullen wij onteigenen. Gemeenten en woningbouwverenigingen krijgen weer toegang tot betaalbare grond zodat zij betaalbare woningen kunnen bouwen. Het belang van bouwen voor iedereen gaat voor op winst voor de enkele speculant. Dus als we grond nodig hebben om te bouwen moet de overheid die in alle gevallen voor een redelijk bedrag kunnen verkrijgen. Daarnaast versterken we de zeggenschap van bewoners en gemeenten over de ontwikkeling van bouwprojecten. Lokale gemeenschappen krijgen meer inspraak en beslissingsrecht, zodat plannen aansluiten bij de behoeften van de buurt en sociale woningen niet verloren gaan aan commerciële belangen. Zo maken we bouwen weer betaalbaar en bereikbaar voor mensen, niet voor marges. Dat is eerlijk, nodig en haalbaar."
3. "De wooncrisis is geen natuurverschijnsel, maar het gevolg van politieke keuzes. Door grip te krijgen op wat wonen onbetaalbaar maakt - van grondspeculatie tot leegstand - maken we ruimte voor oplossingen die wel werken en zetten we de markt buiten spel. Met duidelijke regels, publieke regie en oog voor leefbaarheid pakken wij de markt aan om een einde te maken aan de crisis."