Positieve filtering voor inlichtingendiensten

De regering moet de inlichtingendiensten (AIVD en MIVD) toestaan om 'positieve filtering' te gebruiken bij onderzoek onder de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017. Door internetverkeer specifiek te filteren, kunnen zij effectiever zoeken naar dreigingen. De ervaringen hiermee moeten worden gebruikt bij de herziening van de wet.

Motie van de leden Verkuijlen en Tijs van den Brink over het mogelijk maken dat het de AIVD en de MIVD wordt toegestaan om het systeem van positieve filtering zo spoedig mogelijk toe te passen

De kamer, constaterende dat uit de resultaten van de invoeringstoets van de Tijdelijke wet onderzoeken AIVD en MIVD naar landen met een offensief cyberprogramma, bulkdatasets en overige specifieke voorzieningen blijkt dat de diensten door toepassing van het verwervingssysteem van positieve filtering met betrekking tot streaming- en downloadverkeer effectiever onderzoek kunnen doen naar gekende en ongekende dreigingen voor de nationale veiligheid; overwegende dat het noodzakelijk en wenselijk is dat die uitvoeringspraktijk ook kan worden toegepast voor onderzoeken die door de diensten worden gedaan onder de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017; overwegende dat dit geen wijziging behoeft van Wet op de inlichtingenen veiligheidsdiensten 2017 en dat de TIB en CTIVD hebben aangegeven daartegen geen bezwaar te hebben; kst-36263-49 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 36 263, nr. 49 1 verzoekt de regering het mogelijk te maken dat het de AIVD en de MIVD wordt toegestaan om het systeem van positieve filtering zo spoedig als mogelijk toe te gaan passen, ook voor onderzoeken vallende onder de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017, en de ervaringen met deze toepassing te betrekken bij de verdere evaluatie van de tijdelijke wet en de herziening van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017.
9 juni | VVD, CDA |

Stemverwachting

D66VVDPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSP50PLUSKeijzerVolt

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: tegen (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij streeft naar een robuuste taskforce die spionage opspoort en tegengaat [1]. Het toepassen van effectievere onderzoeksmethoden zoals positieve filtering kan bijdragen aan dit doel.

Argumenten tegen: De partij stelt expliciet dat burgers recht hebben op een vrij internet zonder filters of blokkades [2]. Daarnaast verzet de partij zich tegen het grootschalig scannen van digitale communicatie, zoals bij de voorgestelde EU 'chatcontrol' [6]. Verder eist de partij dat gegevens alleen bij bedrijven mogen worden opgevraagd als er sprake is van een concrete verdenking die door een rechter wordt getoetst [5], en dat er strenge normen en zware rechterlijke toetsing gelden voor het binnendringen van digitale apparaten of het aftappen van communicatie [4]. Ook wordt er nadruk gelegd op de noodzaak van controle op algoritmes om de privacy te waarborgen en discriminatie te voorkomen [3][7].

Bronnen:

  1. "We zorgen voor een robuuste taskforce die spionage opspoort en tegengaat. De AIVD is zeer terughoudend met het delen van gegevens van burgers met buitenlandse veiligheidsdiensten."
  2. "Burgers hebben recht op een vrij internet zonder filters, blokkades of doorgifte van gegevens door providers."
  3. "Er komt een sterkere en openbare controle op het functioneren van de veiligheidsdiensten. Daarnaast moet duidelijk worden hoe de privacy van mensen gewaarborgd is in de algoritmes die de diensten gebruiken. Ook moet worden aangetoond dat de inzet van deze algoritmes niet leidt tot etnisch profileren."
  4. "Opsporing- en veiligheidsdiensten mogen geen digitale apparaten binnendringen zonder dat daar een zwaarwichtige, door de rechter getoetste reden voor is. Een sterkere controle op deze diensten is belangrijk. Er komen strengere normen voor het aftappen van telefoons. Het communicatiegeheim wordt beschermd en gerespecteerd."
  5. "Alleen wanneer er sprake is van een concrete verdenking die door de rechter wordt getoetst, mogen politie, justitie en inlichtingendiensten gegevens over burgers opvragen bij bedrijven. Burgers hebben het recht 'om vergeten te worden' en krijgen meer zicht op de gegevens die over hen zijn opgeslagen en betere mogelijkheden zich uit datasystemen te laten verwijderen (het recht om vergeten te worden)."
  6. "De voorgestelde EU 'chatcontrol', waarmee alle digitale communicatie gescand wordt, komt er niet. We houden end-to-end-encryptie in stand."
  7. "Alle AI-systemen die invloed hebben op mensenlevens, inclusief systemen die worden ingezet ten behoeve van de veiligheid, worden aan de voorkant ontworpen en later getoetst op beheersbaarheid, ethiek, lichamelijke integriteit en privacy. Deze systemen moeten aantoonbaar anti-discriminatoir zijn. Er wordt structureel geld uitgetrokken voor toezicht en handhaving hierop, waarbij er ook verboden kunnen worden ingesteld."