Meer zeggenschap over defensiebedrijven

De regering moet het idee van een 'gouden aandeel' uitwerken. Met zo'n aandeel krijgt de overheid meer zeggenschap over defensiebedrijven. Dit is nodig om de nationale veiligheid te beschermen en te voorkomen dat publiek geld alleen naar de winst van bedrijven gaat. Het algemene belang moet altijd vooropstaan.

Motie van het lid Dobbe over een gouden aandeel om publieke zeggenschap te verkrijgen over defensiebedrijven

De kamer, overwegende dat publiek geld niet naar winsten moet wegstromen en de besteding hiervan dus geborgd moet zijn; overwegende dat het publieke belang altijd vooropstaat; overwegende dat de nationale veiligheid beschermd moet worden; verzoekt de regering het idee van een gouden aandeel uit te werken met als doel publieke zeggenschap te verkrijgen over defensiebedrijven, waarbij bovenstaande overwegingen worden meegenomen.
10 juni | SP |

Stemverwachting

Verkiezingsprogramma SP

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij wil de strategische autonomie versterken door in ruil voor steun aan cruciale sectoren directe zeggenschap te eisen [3]. Daarnaast is het de ambitie om waar nodig de zeggenschap weer terug te pakken om de leveringszekerheid van cruciale producten en diensten te waarborgen [5]. De partij wil cruciale sectoren beschermen tegen de belangen van private beleggers die streven naar korte-termijnwinsten [2] en streeft naar publieke controle zodat winsten niet naar aandeelhouders gaan, maar terugkomen bij de samenleving [4].

Argumenten tegen: De partij is kritisch tegenover de defensie-industrie en waarschuwt dat excessieve defensie-uitgaven leiden tot een wapenwedloop en ten koste gaan van publieke en sociale voorzieningen [1].

Bronnen:

  1. "Geen Trump-norm. De SP is tegen de nieuwe NAVO-norm voor defensie-uitgaven waarbij de Amerikaanse president Trump van ons eist dat wij 5% van alles wat we samen in Nederland verdienen uitgeven aan wapens. Dit leidt tot een wereldwijde wapenwedloop en komt vooral de Amerikaanse wapenindustrie ten goede. Bovendien zijn voorstanders van deze norm niet eerlijk over de bekostiging ervan. Om deze extra defensie-uitgaven te doen zullen onze publieke en sociale voorzieningen worden kapotbezuinigd, belastingen verhoogd worden en zullen onze economie en innovatie worden geremd. Een partij die het belang van mensen dient gaat nooit akkoord met deze afbraaknorm."
  2. "We verbieden private equity in de publieke sector. Cruciale en publieke sectoren zoals de zorg, farmacie, kinderopvang, volkshuisvesting, energie, openbaar vervoer en ons onderwijs moeten beschermd worden tegen overnames door private equitybeleggers. Omdat zij dit vaak met geleend geld doen en op korte termijn hoge rendementen en winsten nastreven, zorgt dit voor grote risico's op faillissementen, met grote gevolgen voor werknemers."
  3. "Strategische autonomie versterken, geen steun zonder zeggenschap. Om vrij te zijn van dictatoriale regimes en minder vatbaar te zijn voor handelsoorlogen moeten we onafhankelijke industrie hebben voor producten en diensten waar we als land niet zonder kunnen. Onze industrie en medicijn- en voedselproductie zijn onmisbaar. In ruil voor het steunen van cruciale sectoren krijgen wij zeggenschap. Hierdoor hebben we directe invloed op de prijzen en stellen we voorwaarden aan arbeidsomstandigheden en verduurzaming. Zo kunnen we tekorten en woekerwinsten voorkomen en vervuiling tegengaan."
  4. "Betaalbare energie, publieke grip. Iedereen heeft recht op een warm huis en een lage energierekening. De SP nationaliseert de energievoorzieningen en maakt ze daarmee weer betaalbaar én duurzaam, met publieke zeggenschap en solidariteit als uitgangspunt. Want de energietransitie lukt alleen als die eerlijk is en als iedereen mee kan doen. Energiebedrijven komen weer in publieke of lokale handen, zodat we de kosten kunnen verlagen, de investeringen in schone energie steken en verspilling tegengaan. Winst wordt niet langer uitgekeerd aan aandeelhouders, maar teruggegeven aan mensen. Zo werken we aan een beter klimaat en lagere rekeningen voor mensen."
  5. "Stabiel beleid boven privatiseringen. Een sterke economie is gebaat bij een overheid die een stabiel beleid voert voor de lange termijn, zodat burgers en bedrijven die investeringen doen de zekerheid hebben dat ze deze op termijn kunnen terugverdienen. We accepteren daarom geen privatiseringen. Die maken op de lange termijn de veiligheid en leveringszekerheid van cruciale producten en diensten onzeker, waardoor de schokbestendigheid van onze economie onder druk komt te staan. Waar nodig pakken we zeggenschap weer terug. Zo zorgen we voor een stabiele economie waar je op kunt rekenen. Nu en in de toekomst."