Herstelplan voor ZIKOS-jongeren en nabestaanden

De regering moet vóór eind 2026 een herstelplan maken voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun nabestaanden. Deze jongeren hebben ernstige psychische schade opgelopen door hun tijd in de gesloten jeugdzorg. Ook hebben nabestaanden te weinig excuses en nazorg gekregen. De overheid is verantwoordelijk voor deze groep.

Motie van het lid El Abassi over een herstel- en ondersteuningsplan voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun nabestaanden

De kamer, constaterende dat uit het rapport Eenzaam gestorven blijkt dat voormalige jongeren van de ZIKOS-afdelingen nog altijd kampen met ernstige psychische schade en dat nabestaanden aangeven onvoldoende erkenning, excuses en nazorg te hebben ontvangen; overwegende dat de overheid een bijzondere verantwoordelijkheid draagt voor jongeren die onder haar verantwoordelijkheid in gesloten jeugdzorg verbleven; verzoekt de regering om vóór het einde van 2026 te komen met een herstel- en ondersteuningsplan voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun nabestaanden, inclusief passende nazorg, erkenning en onafhankelijke ondersteuning.
11 juni | DENK | Aangenomen: 136–14 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij zet zich in voor herstel voor slachtoffers van overheidsfalen, zoals bij de toeslagenaffaire [1] en in Groningen [2]. Hierbij moet de leefwereld van de betrokkenen leidend zijn [1] en moet het proces sneller en eenvoudiger, zodat ouders en kinderen niet te veel schade hoeven te verdedigen [4]. Ook vindt de partij dat erkenning van het verleden een basis vormt voor de toekomst [5] en dat er meer aandacht moet zijn voor de mentale gezondheid en psychiatrische zorg van jongeren [6]. Bovendien erkent de partij dat de problemen in de jeugdzorg ernstig en hardnekkig zijn [3].

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten om tegen een herstel- en ondersteuningsplan voor deze groep te stemmen.

Bronnen:

  1. "We werken verder aan herstel voor de slachtoffers van de toeslagenaffaire. Bij de hersteloperatie voor het toeslagenschandaal krijgen ouders en hun kinderen sneller duidelijkheid over de bedragen waar zij recht op hebben. Dit geeft ze de rust om hun leven weer op te pakken. De leefwereld van de ouders en kinderen moet daarbij leidend zijn, niet de systeemwereld van de overheid."
  2. "Groningers hebben koste wat het kost recht op een veilig huis. We blijven ons inzetten voor herstel van schade en herstel van vertrouwen. We blijven vol inzetten om huizen zo snel mogelijk te versterken. De afspraken in ' Nij Begun ' vormen het begin van het herkennen, herstellen en het creëren van een nieuw perspectief voor Groningen. De bewindspersoon voor Groningen gaat door om die afspraken na te komen. We leggen die afspraken ook vast in een Groningenwet."
  3. "De problemen in de jeugdzorg zijn ernstig en hardnekkig. Kinderen en jongeren krijgen te snel een stempel of een label. Daardoor groeit de vraag naar hulp. Er zijn te weinig professionals en er is te weinig geld om de wachtlijsten weg te werken. Ondertussen staan gezinnen onder steeds hogere druk door problemen rondom bestaanszekerheid, wonen en onderwijs. D66 kiest voor een andere koers: weg van de bestrijding van symptomen, naar een brede aanpak voor het hele, diepere probleem. Want niet het kind, maar het systeem moet veranderen. Daarom willen we niet alleen aandacht voor de problemen van het kind zelf, maar ook voor de omgeving van het kind, zoals de thuissituatie en de buurt. En we willen jeugdzorg die zo licht mogelijk is, en die alleen zwaar is als dat echt nodig is."
  4. "De huidige werkwijze met de Commissie Werkelijke Schade werkt niet goed. Het duurt te lang, en ouders en kinderen moeten te veel uitleggen en verdedigen dat zij grote (emotionele) schade hebben geleden. Daarom gaan we werken met normbedragen om benadeelde gezinnen te compenseren, met onder andere vaste vergoedingen voor vaker voorkomende schade (zoals scheidingen). Ook kan het werken met vaststellingsovereenkomsten helpen om ouders sneller duidelijkheid te geven. Natuurlijk onder begeleiding van de juiste rechtshulp."
  5. "Wij zijn één Koninkrijk, waar iedereen meedoet en elke stem telt. Inwoners van Aruba, Curaçao, Sint-Maarten, Bonaire, Sint-Eustatius en Saba hebben recht op een leven met bestaanszekerheid, vrij van armoede en van de dreiging van klimaatverandering. De erkenning van ons gedeelde verleden vormt de basis voor onze gezamenlijke toekomst. Geen punt, maar een komma. Dat was de belofte van het Nederlandse kabinet bij het aanbieden van excuses voor het slavernijverleden. Een belofte die D66 centraal stelt in het bouwen aan betere relaties binnen het Koninkrijk."
  6. "Mentale gezondheid is belangrijk voor hoe we denken, voelen en doen, en vormt de basis voor een fijn en evenwichtig leven. Steeds meer mensen, vooral jongeren, ervaren mentale druk. Dat kan komen door geldzorgen, eenzaamheid, nare gebeurtenissen, weinig zelfvertrouwen of lichamelijke klachten. Jongeren zijn extra gevoelig voor prestatiedruk, financiële stress en zorgen over de toekomst of onrust in de wereld. D66 vindt dat mentale gezondheid en psychiatrische zorg meer aandacht moeten krijgen en een vast onderdeel moeten zijn van het gezondheidsbeleid. Want mentale en lichamelijke klachten beïnvloeden elkaar."