De regering moet vóór eind 2026 een herstelplan maken voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun nabestaanden. Deze jongeren hebben ernstige psychische schade opgelopen door hun tijd in de gesloten jeugdzorg. Ook hebben nabestaanden te weinig excuses en nazorg gekregen. De overheid is verantwoordelijk voor deze groep.
Motie van het lid El Abassi over een herstel- en ondersteuningsplan voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun nabestaanden
De kamer,
constaterende dat uit het rapport Eenzaam gestorven blijkt dat voormalige
jongeren van de ZIKOS-afdelingen nog altijd kampen met ernstige
psychische schade en dat nabestaanden aangeven onvoldoende
erkenning, excuses en nazorg te hebben ontvangen;
overwegende dat de overheid een bijzondere verantwoordelijkheid draagt
voor jongeren die onder haar verantwoordelijkheid in gesloten jeugdzorg
verbleven;
verzoekt de regering om vóór het einde van 2026 te komen met een
herstel- en ondersteuningsplan voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun
nabestaanden, inclusief passende nazorg, erkenning en onafhankelijke
ondersteuning.
Argumenten voor: De partij streeft ernaar dat de overheid excuses aanbiedt en compensatie regelt wanneer zij verantwoordelijkheid draagt voor onrecht, zoals in het geval van de afstandsmoeders [2] en de Q-koortsepidemie [3]. Bij het herstel van gedupeerden van schandalen ligt de focus niet alleen op financiële compensatie, maar ook op emotioneel herstel [1]. Daarnaast is er steun voor het bieden van persoonlijke nazorg aan oud-leerlingen uit het speciaal onderwijs [4] en voor het ondersteunen van slachtoffers van uithuisplaatsing om hun opleiding af te maken [1].
Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten die bezwaar maken tegen het bieden van erkenning, excuses of ondersteuning aan slachtoffers van de jeugdzorg.
Bronnen:
"Gedupeerden van het toeslagenschandaal worden ruimhartig gecompenseerd. Naast financiële compensatie ligt de focus ook op emotioneel herstel, gelijkwaardigheid. In het hersteltraject wordt maatwerk geboden dat alle vijf sociale domeinen bestrijkt: zorg, werk, inkomen, wonen en onderwijs. Collectieve oplossingen worden voortaan in overleg met betrokkenen vormgegeven. Herstel mag geen nieuw schandaal worden. Uithuisgeplaatste kinderen en hun ouders worden, waar mogelijk, snel herenigd. Er komt een fonds waaruit slachtoffers van uithuisplaatsing (ouders en kinderen) hun afgebroken opleiding kunnen afmaken."
"De overheid biedt financiële compensatie en excuses aan de afstandsmoeders die tussen de jaren '50 en '90 gedwongen hun kind hebben afgestaan."
"De regering biedt excuses aan voor de wijze waarop de Q-koortsepidemie na 2007 is aangepakt, erkent haar verantwoordelijkheid voor het nalaten van adequate voorzorgsmaatregelen en vergoedt ruimhartig alle schade aan de slachtoffers."
"Scholen in het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs krijgen, net zoals in het mbo nu al mogelijk is, extra middelen om persoonlijke nazorg voor hun oud-leerlingen mogelijk te maken."