De regering moet vóór eind 2026 een herstelplan maken voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun nabestaanden. Deze jongeren hebben ernstige psychische schade opgelopen door hun tijd in de gesloten jeugdzorg. Ook hebben nabestaanden te weinig excuses en nazorg gekregen. De overheid is verantwoordelijk voor deze groep.
Motie van het lid El Abassi over een herstel- en ondersteuningsplan voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun nabestaanden
De kamer,
constaterende dat uit het rapport Eenzaam gestorven blijkt dat voormalige
jongeren van de ZIKOS-afdelingen nog altijd kampen met ernstige
psychische schade en dat nabestaanden aangeven onvoldoende
erkenning, excuses en nazorg te hebben ontvangen;
overwegende dat de overheid een bijzondere verantwoordelijkheid draagt
voor jongeren die onder haar verantwoordelijkheid in gesloten jeugdzorg
verbleven;
verzoekt de regering om vóór het einde van 2026 te komen met een
herstel- en ondersteuningsplan voor voormalige ZIKOS-jongeren en hun
nabestaanden, inclusief passende nazorg, erkenning en onafhankelijke
ondersteuning.
Argumenten voor: De partij stelt dat er na een verblijf op een gesloten afdeling in de jeugdzorg altijd nazorg aangeboden moet worden [2]. Daarnaast wil de partij uithuisgeplaatste jongeren met prioriteit erkenning geven voor het aangedane leed [1] en zoekt zij naar herstelmogelijkheden voor mensen die te maken hebben gehad met uithuisplaatsingen [3]. Ook benadrukt de partij dat er aandacht en nazorg moet zijn voor nabestaanden bij ingrijpende verliezen [4].
Argumenten tegen: Het programma biedt geen grond om tegen de motie te stemmen.
Bronnen:
"Kinderen groeien zoveel mogelijk thuis op. Uithuisplaatsingen mogen alleen in het uiterste geval. Naar aanleiding van de lessen die te trekken zijn uit het onderzoek 'erfenis van onrecht' over de uithuisplaatsingen bij de toeslagenaffaire gaat een staatscommissie aanbevelingen doen voor een jeugdbeschermingsstelsel. De aanbevelingen uit het rapport worden uitgevoerd. We geven de uithuisgeplaatste jongeren met prioriteit een zelfstandige erkenning voor het aangedane leed. We verbeteren ondersteuning voor pleegouders."
"Afbouw gesloten jeugdzorg. Jeugdzorg met vrijheidsbeperkende maatregelen heeft enorme impact op kinderen en jongeren. Vrijheidsbeperkende maatregelen worden enkel gebruikt wanneer dit in het behandelplan staat en er wordt gewerkt vanuit een 'nee, tenzij' principe. We verbeteren de rechtspositie van jongeren door in te zetten op eigen mentoren en juridische ondersteuning. We zetten de afbouw van gesloten jeugdzorg voort met nagenoeg een stop in 2030. De locaties die overblijven moeten kwalitatief goede mentale en fysieke zorg gaan bieden. Hieronder valt ook een duidelijk behandelplan, met voorwaarden voor overplaatsing naar een open locatie of thuis, en wordt er na verblijf op een gesloten afdeling altijd nazorg aangeboden. Daarnaast moeten locaties goed bereikbaar zijn voor vrienden en familie van de jongere. Ook moet de jongere te allen tijde toegang hebben tot goed onderwijs op niveau. Verder zetten we in de tussentijd volop in op de bouw van kleinschalige, open alternatieven die aansluiten bij de behoeftes van kinderen en jongeren die tijdelijk niet thuis kunnen of willen wonen."
"Herstel toeslagenschandaal. Het herstel is nog steeds niet afgerond. Dat betekent dat veel gedupeerde ouders en hun soms al volwassen kinderen nog steeds in procedures zitten over geld en over onterechte uithuisplaatsingen van kinderen. Dat moet sneller en ruimhartiger, met heldere kaders en vertrouwen. We leggen meer regie bij ouders, en maken snellere en simpelere afhandeling mogelijk. Dat betekent dat we in die gevallen niet langer de geleden schade tot achter de komma uitrekenen, maar slachtoffers een bedrag geven waarmee ze verder kunnen in hun leven. Voor ouders die te maken hebben gehad met een uithuisplaatsing van een kind zoeken we samen met hen naar herstelmogelijkheden."
"Nazorg voor nabestaanden. De rouw van nabestaanden bij dodelijk geweld of een suïcide is intens en complex. De gevolgen van zo'n verlies zijn ingrijpend. We zorgen voor aandacht en nazorg voor nabestaanden en hun omgeving."