Geostrategie bij uitbreiding van de EU
De regering moet het geostrategische belang toevoegen aan het Nederlandse beleid voor het uitbreiden van de Europese Unie (EU). Dit is nodig om de Europese waarden en de vrije markt te beschermen tegen de politieke invloed van landen als Rusland, China en de VS.
Motie van het lid Van der Lee over "geostrategisch" als uitgangspunt toevoegen aan het Nederlandse EU-uitbreidingsbeleid
De kamer, overwegende dat de Europese Unie haar democratische waarden, vrije markt en maatschappelijke verworvenheden in toenemende mate moet beschermen tegen het geopolitieke handelen vanuit Rusland, China en de VS; overwegende dat Nederland er daarom niet omheen kan om geostrategische belangen te betrekken bij besluiten over de uitbreiding van de Europese Unie; constaterende dat de geostrategische dimensie geen expliciet onderdeel is van de uitgangspunten van het Nederlandse EU-uitbreidingsbeleid; verzoekt de regering om niet alleen de uitgangspunten «strikt, fair en betrokken» te hanteren bij het Nederlandse EU-uitbreidingbeleid, maar hier het uitgangspunt «geostrategisch» expliciet aan toe te voegen.11 juni | PRO | Aangenomen: 95–55 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma GL-PvdA
Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)
Argumenten voor: De partij benadrukt dat de EU essentieel is voor de veiligheid en welvaart in een onveilige wereld [2]. Het programma spreekt expliciet over het bestrijden van de invloed en agressie van grootmachten zoals Rusland [4] en China [3], en wijst op de wisselende democratische standaarden in de VS [10891, 11222]. Daarnaast stelt de partij dat kandidaat-lidstaten bij toetreding moeten voldoen aan het Europese buitenlandbeleid [1] en dat er moet worden ingezet op samenwerking met 'gelijkgestemden' om effectief te zijn in een wereld van internationale machtsstrijd [5]. De focus op strategische autonomie en het verminderen van afhankelijkheden [11179, 11233] sluit nauw aan bij een geostrategische benadering.
Argumenten tegen: De partij legt de nadruk bij EU-uitbreiding primair op het voldoen aan de gebruikelijke voorwaarden, zoals mensenrechten, democratie en de rechtsstaat [1]. Men zou kunnen beargumenteren dat de focus op deze waarden leidend moet blijven boven geostrategische belangen.
Bronnen:
- "EU-uitbreiding. De toekomst van Oekraïne en Moldavië ligt in de EU. De landen op de Westelijke Balkan moeten een realistisch uitzicht hebben op lidmaatschap. Onderhandelingen met het Turkije van Erdogan blijven bevroren. Kandidaatlidstaten moeten voor toetreding voldoen aan de gebruikelijke voorwaarden, in het bijzonder op het gebied van mensenrechten, democratie en rechtsstaat, en het Europese buitenlandbeleid. We helpen kandidaat-lidstaten daaraan te voldoen via een sterker EU-Nabuurschapsbeleid en met nationale middelen zoals het MATRA-fonds. We staan positief tegenover de mogelijkheid dat kandidaatlidstaten gefaseerd toetreden. Kandidaat-lidstaten die een stap terugzetten in de bescherming van democratie, rechtsstaat, mensenrechten en buitenlandbeleid, zoals Servië en Georgië, moeten daarvan de consequenties ondervinden."
- "De EU is in een onveilige wereld belangrijker dan ooit voor onze veiligheid, welvaart en welzijn. De EU dient hervormd en verder gedemocratiseerd te worden. Om besluitvaardig te kunnen zijn schaffen we het veto op meerdere terreinen af. Waar gebrek aan eenheid tot stilstand leidt, vormen we kopgroepen van gelijkgezinde landen. De EU is sterker en rijker door de verschillen binnen en tussen lidstaten, met in alle gevallen de democratische rechtsstaat als fundament. In de EU is alleen plaats voor democratieën. Als lidstaten de democratie niet respecteren, trekken we hun financiering en stemrecht in. We blijven werken aan onze veiligheid, ook als Poetinvrienden zoals Orbán dit willen blokkeren, en zetten de EU in om onze samenleving sterker, groener en welvarender te maken."
- "China. We kiezen voor een realistisch en krachtig Europees Chinabeleid. Handel en samenwerking blijven nodig, vooral voor grondstoffen en goederen voor de energietransitie. Maar Europa moet strategische afhankelijkheden afbouwen, zich wapenen tegen economische chantage en ongewenste invloed weren. We maken met onze bondgenoten duidelijk dat mensenrechtenschendingen consequenties hebben, zoals onderdrukking van de Oeigoeren en Tibetanen, steun aan Rusland of agressie tegen Taiwan."
- "Rusland. We verdedigen de Europese veiligheid en de internationale rechtsorde tegen Russische agressie, onder meer via nieuwe sancties, het sneller afbouwen van afhankelijkheden en beleid tegen desinformatie."
- "We komen internationaal op voor vrede, veiligheid, welvaart, democratie en klimaatrechtvaardigheid. Daar hoort een sterke Nederlandse diplomatie bij. We draaien de bezuinigingen op onze ambassades en consulaten daarom terug. We investeren in ontwikkelingssamenwerking en relaties met gelijkgestemden om te komen tot effectieve uitkomsten in een wereld van veto's en moeizame internationale samenwerking. We bestrijden de gevaarlijke opkomst van autocratie in Europa en daarbuiten. We maken werk van samenwerkingen tussen landen, bedrijven en ngo's die investeren in kansen op economisch, sociaal en ecologisch gebied. We analyseren de dreigingen in de wereld, vergroten onze weerbaarheid en versterken daartoe de Nationale Veiligheidsraad."