Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil de digitale autonomie vergroten en minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa ^[2]. Dit wordt nagestreefd door te investeren in de bouw van Europees-autonome datacentra ^[1], het stimuleren van de Europese chipsector ^[2][3] en het aansluiten bij Europese technologieprogramma's ^[7]. Daarnaast wil de partij via het Groeifonds investeren in sleuteltechnologieën met een sterke focus op AI ^[6] en de ontwikkeling van eigen AI-modellen zoals GPT-NL stimuleren ^[1]. De partij erkent dat AI een geopolitieke machtsfactor is waar Europa in de wereldwijde race niet achter mag blijven ^[5] en dat een sterk, autonomer Europa essentieel is om de uitdagingen van nieuwe technologische ontwikkelingen zoals AI aan te gaan ^[4].

Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten om tegen de versterking van de Europese AI-ontwikkeling of de verhoging van strategische autonomie te stemmen.

Bronnen:

1. "We stimuleren doorontwikkeling van het Nederlands 'large language-model' GPT-NL als basis voor AI. Ook stimuleren we de bouw van Europees-autonome datacentra. En we steunen de komst van een AI-fabriek in Noord-Nederland en essentiële softwaretoepassingen."
2. "We willen minder afhankelijk worden van Big Tech buiten Europa. Daarom investeren we in digitale autonomie, bijvoorbeeld door als Europa eigen cloud-toepassingen te maken, en met gelijkgestemde landen te bouwen aan de versterking van de Europese chipsector. Daarnaast fungeert de landelijke overheid als voorloper in de transitie naar de eigen cloudtoepassing en ondersteunt het lagere overheden om ook deze transitie door te voeren."
3. "We stimuleren de ontwikkeling van chipproductie en -ontwerp met gelijkgestemde Europese landen. Ook dragen we actief bij aan de daadwerkelijke productie van geavanceerde chips in Nederland of Europa."
4. "Voor een open, ondernemend en relatief klein land als Nederland zijn dit risicovolle ontwikkelingen. Onze veiligheid en welvaart zijn onlosmakelijk verbonden met een wereld waarin landen zich houden aan de afspraken die ze zelf hebben gemaakt en waarin het internationaal recht bescherming biedt. De grote uitdagingen van deze tijd, zoals veiligheid, migratie, klimaat, ons concurrentievermogen en nieuwe technologische ontwikkelingen zoals AI, vragen om een sterk Europa dat ook qua veiligheid autonomer wordt en een saamhorige NAVO. Nederland moet hierin een actieve rol spelen en investeren in een krijgsmacht die voldoende toegerust is. Dat vraagt om solidariteit en samenwerking."
5. "Kunstmatige intelligentie (AI) ontwikkelt zich snel tot een drijvende kracht achter economische macht, wetenschappelijke vooruitgang en geopolitieke invloed. Europa bevindt zich op een knooppunt in de wereldwijde AI-race, maar loopt achter op de VS en China. We blijven aandacht hebben voor digitale ethiek, want digitale technologie is niet waardenvrij. Grote techbedrijven sturen via algoritmes, en data worden op grote schaal opgeslagen."
6. "Binnen het groeifonds komt ruimte voor investeringen in sleuteltechnologieën met een sterke focus op AI. Er komt daarnaast een commissaris AI voor centrale regie. Zo stimuleren we steviger samenwerking en data-uitwisseling tussen bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden. Toezichthouders behouden hun onafhankelijke rol, en zien toe op naleving van de geldende wetgeving op het gebied van AI."
7. "We geven het Groeifonds een nieuwe impuls en investeren daarmee in nieuwe technologieën die nodig zijn voor de toekomst. Nederlandse toponderzoeksinstellingen brengen we actief in stelling en sluiten aan bij Europese technologieprogramma's, zoals het Digital Europe Program."